© Pierre Nydegger

Dans la forêt

Massimo Furlan, Claire de Ribaupierre

Nachtelijke boswandeling (zonder zaklamp)

Een bos lijkt ’s nachts van buitenaf ondoordringbaar. In onze verbeelding is het een plek waar sprookjes en kinderlijke angsten tot leven komen. Maar wie de duisternis daadwerkelijk binnenstapt, wordt opgenomen in een wereld vol aardse geuren, zachte tinten en subtiel aanwezig gezelschap. Kunstenaar Massimo Furlan en toneelschrijver Claire de Ribaupierre nemen hun publiek mee het bos in voor een wandeling van ongeveer zeven kilometer. Bomen, planten, vogels, vleermuizen en vossen – buiten de bewoonde wereld en ver buiten het theater word je omringd door natuur. Wanneer je niet meer op je zicht kunt vertrouwen, staan je zintuigen op scherp. Luister naar krakende takjes en ritselende vogels, ruik de geur van aarde en vochtige bladeren en voel het verende mos onder je voeten. Een gids, acteur Jeroen De Man (en op 29 september en 6 oktober de Engelstalige Kate Moore), doorbreekt nu en dan de stilte en geeft tips waarop te letten. Zo ontstaat een fysieke en zintuigelijke ervaring, die zowel meditatief als kunstzinnig is. Het publiek krijgt al wandelend, kijkend en luisterend zelf de hoofdrol.

Achtergrondinformatie

‘Toen we een keer samen ’s nachts door het bos liepen, was die ervaring zo intens dat we die wilden delen.’ Door zelf lange wandelingen door het bos te maken, kwamen kunstenaar Massimo Furlan en zijn partner, dramaturg en toneelschrijver Claire de Ribaupierre, op het idee om daar een voorstelling over te maken. Ze realiseerden zich dat ze eigenlijk maar weinig over het bos wisten, ‘Ik kon maar twee bomen benoemen’. Dus ze verdiepten zich in het werk van bomen- en dierenkenners en milieuactivisten, filosofen, schrijvers en filmmakers, zoals Das geheime Leben der Bäume ('Het verborgen leven van bomen') van Peter Wohlleben en de documentaire Becoming Animal van Emma Davie en Peter Mettler.

Lopen
‘Wandelen is een toestand waarin de geest, het lichaam en de wereld op elkaar reageren, zoals drie karakters die met elkaar converseren,’ schrijft filosoof Rebecca Solnit in The Art of Walking. Het landschap zorgt voor ideeën en het ritme van het lopen geeft ritme aan het denken. We denken anders wanneer we buiten in beweging zijn dan aan een tafel in een afgesloten ruimte.

Zien
Dit project vindt ’s nachts plaats, niet met kunstlicht, maar in de duisternis. Zo worden zintuigen zoals het gehoor, maar ook de reuk- en tastzin, aangesproken. Verlies van zicht in het donker verhoogt het gevoel van kwetsbaarheid. Er is ruimte voor verbeelding. Beelden en associaties uit de kindertijd komen bovendrijven, zoals angst voor de wildernis, angst voor wolven of angst om te verdwijnen. Maar deze angsten worden getemperd wanneer je ogen langzaam wennen en je lichaam doorkrijgt dat de omgeving niet vijandig is. 

Luisteren
Stilte zorgt voor grotere aandacht voor de omgeving. Het is een manier om de wereld om ons heen bij te houden. Maar zelfs in kleine groepjes maken we lawaai met onze voetstappen en met de wrijving of het ritselen van onze kleding. Daarom worden er uitgebreide tussenstops ingelast om echt goed te luisteren. Het kraken van takken, het ruisen van de wind, het voorbijkomen van een dier. Juist in stilte wordt het gehoor scherpgesteld. Behalve om te luisteren naar het bos zelf, kun je luisteren naar verhalen over het bos. Een gids helpt je aandacht te sturen. 

Veilig
De ervaring die Furlan en De Ribaupierre met Dans la forêt creëren is heel gecontroleerd en veilig, doordat de route bekend is en de wandeling in groepsverband en met een gids plaatsvindt. Toch zorgen ze er tegelijkertijd voor dat er veel ruimte blijft om je te verwonderen en over te geven aan de ervaring, waarin de drie elementen – lopen, zien en luisteren – centraal staan.

Biografieën

Massimo Furlan (1951, Lausanne) is een Zwitserse regisseur en performer van Italiaanse afkomst. Hij studeerde aan de kunstacademie van Lausanne en begon in 2003 zijn eigen gezelschap. In zijn voorstellingen vermengt hij humor, filosofie en poëzie. Hij laat zich graag inspireren door herinneringen uit zijn jeugd. Daarbij is het hem vooral te doen om de intense beleving van die jonge jaren. Ook stelt hij met zijn werk vragen over het individuele en collectieve geheugen en over de manier waarop mensen samenleven. Sinds vroeg in zijn carrière werkt Furlan regelmatig samen met Claire de Ribaupierre (1968). Zij is toneelschrijver, dramaturg, doctor in de antropologie en docent aan de theateracademie La Manufacture in Lausanne. 

Lange beelden
In het theater staan Furlan en Ribaupierre bekend om hun beeldende theater met minimale bewegingen. Ze maken een aaneenschakeling van stillevens die aan films of installatiekunst doen denken. Zij noemen dit ‘lange beelden’. De toeschouwer krijgt zo de tijd om elk beeld op zich te laten inwerken en erover te fantaseren. Hun onderwerpen vinden ze vaak in waargebeurde gebeurtenissen. Ze zoeken daarbij de grenzen van het theater op, en werken graag in publieke ruimtes en met niet-professionele acteurs en performers. Zo speelde Furlan bijvoorbeeld legendarische momenten uit de voetbalgeschiedenis na in stadions, alleen en zonder bal.

Eerder in het Holland Festival
In 2011 stond Furlan op het Holland Festival met You can speak, you are an animal. Een nachtmerrieachtige beeldenstroom over de relatie tussen mens en dier en natuur en beschaving op de post-punkklanken van de band Killing Joke. In 2015 was hij samen met Ribaupierre terug met Un jour, een ontroerende voorstelling waarin contact werd gezocht met geesten in een associatieve aaneenschakeling van zorgvuldig gestileerde, theatrale tableaus.

In de afgelopen jaren keek Furlan onder meer kritisch naar vraagstukken rondom migratie. In zowel Hospitalités (2017) en The Italianians (2018) vermengde hij fictie en realiteit. De migranten om wie het draaide, werden uitgenodigd om op het podium zelf hun verhaal te vertellen. In Dans la forêt is het de natuur die voor zichzelf spreekt. 

Jeroen De Man (1980) studeerde in 2005 af aan de acteursopleiding van de Toneelacademie Maastricht. Hij speelde onder meer bij het Noord Nederlands Toneel, Het Zuidelijk Toneel, Artemis en Toneelschuur Producties. Hij was tot 2016 lid van de artistieke kern van De Warme Winkel. Daar maakte hij onder meer Totaal Thomas (2006), Kokoschka live! (2010) en Stroganoff (2014). Ook speelde hij in films en series, zoals Mees Kees en De ontmaskering van de vastgoedfraude

De laatste jaren ontwikkelde De Man zich steeds meer als regisseur. Zo regisseerde hij onder meer Als ik de Liefde niet heb van Marjolijn van Heemstra (2014). Bij Nieuw Amsterdams Peil regisseerde hij Anaïs Nin (2010) van Louis Andriessen en Uwe leipe mastdramnis (2016) van Rob Zuidam. Ook regisseerde hij de voorstelling 100 jaar LUXOR (2017) met Waardenberg & De Jong en Maike Meijer & Margot Ros van Toren C. In een vierjarig ontwikkelingstraject tussen 2016 en 2020 werkte hij als huisregisseur bij Het Nationale Theater in Den Haag en Toneelgroep Oostpool. Hij regisseerde daar onder andere Cinema (2018) van Annie Baker, Ondine (2018) van Jean Giraudoux, Sexual Healing (2019) van Jan Hulst en Kasper Tarenskeen en Skylight (2020) van David Hare. 

De Man zit in het bestuur van performancecollectief La Isla Bonita en geeft regelmatig les aan de toneelscholen van Arnhem, Utrecht, Brussel en Maastricht. 

Voor de Nederlandse versie van de voorstelling Dans la forêt kruipt hij in de rol van gids. Al eerder was het samenspel tussen landschap en theater een groene draad door zijn werk. In lijn met Dans la forêt gaan ook de toekomstplannen van De Man zich steeds meer afspelen op die kruisbestuiving. 

Kate Moore (1979) is geluidskunstenaar, beeldend kunstenaar en componist. Haar composities zijn uitgevoerd door onder meer Asko|Schönberg, Bang on a Can, Icebreaker, Slagwerk Den Haag, Ensemble Offspring, Australian String Quartet, Radio Filharmonisch Orkest en Groot Omroepkoor. Moore promoveerde aan Sydney University Conservatorium of Music, behaalde een master aan het Koninklijk Conservatorium Den Haag en een honours degree aan de Australian National University, waar ze de University Medal ontving, met als hoofdvak compositie en elektroakoestische compositie.

In 2017 ontving ze de Matthijs Vermeulenprijs, de meest prestigieuze Nederlandse prijs voor componisten, voor haar werk The Dam in opdracht van The Canberra International Festival. Haar grote werk Sacred Environment ging in première bij het Radio Filharmonisch Orkest en Koor met solisten Alex Oomens en Lies Beijerinck, dat plaatsvond tijdens de Holland Festival Proms in Het Concertgebouw in 2017.

Moore’s werk is direct geïnspireerd door de organische vormen en geluiden in de natuur en verloren voorwerpen van de natuurlijke biosfeer, zowel geluidstechnisch als visueel. Op zoek naar vormen, structuren en lijnen, uniek in vorm, maar in harmonie met de diversiteit van levende wezens, planten en dieren, herkent zij de overeenkomst tussen fysieke vorm en resonantie. Zij voelt zich aangetrokken tot de onzichtbare wereld van het geluid, waarin een object zijn geluidspotentiaal pas kan waarmaken wanneer erover wordt nagedacht, wanneer het wordt beschouwd als een verborgen schat, of de mogelijkheid dat een visueel object dat voor het oog verborgen blijft, niet stil is. 

Voor de Engelse versie van Dans la forêt neemt zij de rol van gids op zich.

Credits

concept
Massimo Furlan, Claire de Ribaupierre
gids
Jeroen De Man, Kate Moore (29 sept, 6 okt)
geluid
Aurélien Godderis-Chouzenoux
technische leiding
Jérôme Vernez, Antoine Friderici
administratie
Noémie Doutreleau
distributie
Jérôme Pique
productie
Numero23Prod, Théâtre de Vidy
met steun van
Ville de Lausanne, l'État de Vaud et Pro Helvetia - Fondation suisse pour la culture

Cookies

Onze website maakt gebruik van cookies om zo uw online beleving te vergroten. Meer informatie

Toestaan

Holland Festival gebruikt cookies om u een snellere en betere beleving aan te bieden op deze website. In de cookies worden hele kleine stukjes informatie opgeslagen, zodat onze website acties die u doet kan onthouden. Hierin worden geen persoonsgegevens verwerkt en we kunnen niet achterhalen wie u bent.

Websiteverbeteringen

We gebruiken Google Analytics om het verkeer te meten op onze website. Dit geeft ons inzicht hoe bezoekers onze website gebruiken en geeft ons de mogelijkheden om de website te verbeteren. Daarnaast gebruiken we Google Analytics voor remarketingdoeleinden via Google AdWords.

Informatie delen

We maken gebruik van Facebook, TwitterAddThis en Google Plus zodat u informatie kunt delen met uw vrienden via sociale media.

Video's

Om video's te tonen op onze website wordt een cookie gebruikt om te onthouden waar u bent gebleven tijdens het bekijken van de video.

lees ons cookie beleid

Geen cookie modus

lees ons cookie beleid