Peter Handke

Profiel

Handke studeerde van 1961 tot 1965 rechten aan de universiteit van Graz en schreef zijn eerste stukken in het avantgardistische literaire tijdschrift manuskripte. Hij brak zijn studie af toen zijn eerste roman verscheen, Hornissen en leeft sindsdien van het schrijven. Bij het grotere publiek viel hij voor het eerst op met zijn anti-conventionele toneelstuk Publikumsbeschimpfung uit 1966, waarin vier acteurs een uur lang de aard van het theater analyseren en afwisselend het publiek beledigen en prijzen voor diens spel, met wisselende reacties als gevolg. Er volgden verschillende andere stukken waarin Handke een traditioneel plot, dialoog en karakters achterwege liet. Met zijn eerste avondvullende toneelstuk Kaspar (1968) trok hij opnieuw veel aandacht; hierin schetst hij de vondeling Kaspar Hauser als half stomme, onschuldige jongen, die wordt verpest door de pogingen van de maatschappij om hem haar taal en rationele waarden op te dringen. Een ander bekend stuk van Handke is Der Ritt über den Bodensee (1971).  Handkes romans zijn grotendeels zeer objectieve, emotieloze vertellingen over karakters in extreme gemoedstoestanden. Zijn bekendste roman Die Angst des Tormanns beim Elfmeter (1970) is een fantasievolle thriller over een voormalige voetballer die een onzinnige moord begaat en wacht tot de politie hem komt arresteren. Die linkshändige Frau (1976) is een passieloze beschrijving van een jonge moeder die moet omgaan met de desoriëntatie die ze voelt nadat ze is gescheiden van haar man. Zijn herinneringen aan zijn moeder, die zelfmoord pleegde, verwerkte Handke in Wunschloses Unglück (1972).  Handke schreef ook korte verhalen, essays, radiodrama’s en autobiografisch werk. In 1973 won hij de Georg Büchner Preis, in 1987 werd hem de Grote Oostenrijkse Staatsprijs toegekend. Het dominante thema in zijn schrijven is dat de alledaagse taal en werkelijkheid, met hun bijbehorende rationele regels, een beperkend en dodelijk effect hebben op de mens.  Ene-Liis Semper (1969) studeerde scenografie aan de kunstacademie van Estland. Sinds haar afstuderen in 1995 werkt ze veelvuldig in het theater en de opera en viel ze al dikwijls in de prijzen met haar decorontwerpen. In 2005 richtte ze samen met Tiit Ojasoo Theatre NO99 op, waar ze naast Ojasoo artistiek leider is. Samen met Ojasoo regisseerde ze verschillende producties in NO99 en in andere theaters.  In haar werk vermengt ze vele disciplines, van theater en opera tot beeldende kunst, videokunst, film en installatiekunst. Behalve in Theatre NO99 werkte ze ook bij de Münchner Kammerspiele met Sebastian Nübling en Kristian Smeds en bij de Malmö Opera met Dmitry Bertman. Behalve als regisseur en scenograaf is Semper ook werkzaam als video- en performancekunstenares. In die hoedanigheid deed ze onder andere twee keer mee aan de Biënnale van Venetië.  Tiit Ojasoo (1977, Estland) studeerde in 2000 af als regisseur aan de Estse Academie voor Muziek en Theater. Hierna werkte hij als regisseur bij het Estse Draama Teater. In 2004 werd hij gekozen tot de nieuwe artistiek directeur van de Old Town’s Studio, een jaar later herdoopt tot Theatre NO99. Het artistiek leiderschap deelt hij daar sindsdien met scenografe en regisseuse Ene-Liis Semper.  Ojasoo bracht al meer dan twintig producties op het toneel in verschillende theaters in Estland (NO99, Von Krahl, Draama Teater, Vanemuine, Endla). Hij regisseerde werk van onder anderen Shakespeare, Bernard-Marie Koltes, Akira Kurosawa, Martin McDonagh en Alfred Jarry. In veel van zijn producties gebruikte hij teksten van Yukio Mishima en Sarah Kane. Ook schreef hij zelf teksten, bijvoorbeeld voor zijn producties Oil! en GEP. Naast zijn werk voor het toneel regisseerde hij ook musicals (Blood Brothers, Evita) en een rockopera (Ruja). Ojasoo werkt nauw samen met decorontwerper en co-regisseur Ene-Liis Semper.  In de Baltische staten won Ojasoo verschillende theaterprijzen, zoals die voor beste producent van het jaar op het Estse Draama Teater Festival. Zijn werk was te zien op verschillende internationale festivals, zoals HAU2 in Berlijn, de Wiener Festwochen in Wenen, Politik im Freien Theater in Keulen, Novaja Drama in Moskou en Kontakt in Torun. Die Stunde da wir nichts voneinander wußten is het derde stuk dat hij samen met Ene-Liis Semper maakte bij het Thalia Theater.  Het Thalia Theater is een theater met een eigen gezelschap in de Duitse stad Hamburg. Het is gevestigd in een neoclassicistisch gebouw uit 1912 en is met zo’n duizend stoelen een van de grotere toneelpodia in Duitsland. In de wijk Hamburg-Altona heeft het theater ook nog een dependance met tweehonderd stoelen, Thalia in der Gaußstraße, dat geldt als belangrijke plek voor eigentijds theater.  In de negentiende eeuw was het Thalia Theater het belangrijkste toneelpodium in Hamburg. In 1937 werd het Thalia Theater genationaliseerd en volgde het theater een nationaalsocialistische koers. In 1945 werd het gebouw grotendeels door bombardementen verwoest. Het heropende een jaar later, en werd in 1950 helemaal gerestaureerd. In de jaren zeventig gold het Thalia Theater onder leiding van Boy Gobert als belangrijk eigentijds regietheater, met bekende regisseurs als Peter Zadek en Jürgen Flimm. Onder leiding van deze laatste bereikte het theater tussen 1985 en 2000 een groot publiek. Sinds 2009 wordt het theater geleid door intendant Joachim Lux.  Het ensemble van het Thalia Theater is een van de populairste van Duitsland en werd in 2003 en 2007 gekozen tot theater van het jaar door het tijdschrift Theater Heute. Vele grote regisseurs werkten de laatste jaren met het ensemble, zoals Martin Kusej, Peter Sellars, Robert Wilson, Luk Perceval, Nicolas Stemann en Dimiter Gotscheff. Het gezelschap speelt klassieke stukken en eigentijds werk, zoals van Peter Handke, Elfriede Jelinek en Jon Fosse. Tot de plaatsen waar het ensemble werd uitgenodigd om te komen spelen, behoren New York, Bogotá, Rio de Janeiro, Hongkong, Sjanghai en Peking. Het gezelschap stond ook op vele internationale festivals, zoals de Wiener Festwochen, het Theatertreffen van Berlijn, het theaterfestival van Boedapest en het Theaterfestival van Avignon. Op het Holland Festival was van het Thalia Theater in 2014 Die Schutzbefohlenen te zien, een stuk van Elfriede Jelinek over de steeds schrijnender vluchtelingenproblematiek in Europa, geregisseerd door Nicolas Stemann.