Olga Neuwirth

Profiel

Neuwirths muziek wordt gekenmerkt door een fascinatie voor klank, die voortvloeit uit de spectrale muziek van haar leermeester Tristan Murail en de late werken van Luigi Nono. In haar muzikale universum worden avant-gardistische klanken regelmatig afgewisseld met elementen uit populaire muziekcultuur en hoorspelachtige gesproken passages. Daarnaast legt Neuwirth steevast verbindingen met film, literatuur en architectuur.  Neuwirths internationale doorbraak volgt in 1991 tijdens de Wiener Festwochen met enkele mini-opera’s op teksten van Nobelprijswinnares voor Literatuur Elfriede Jellinek. Met Jellinek ontwikkelt ze ook Lost Highway (2003), een totaaltheaterervaring met opgenomen beelden, gebaseerd op David Lynch’ gelijknamige film uit 1997. De twee werken opnieuw samen in American Lulu (2011) een bewerking van Alban Bergs opera Lulu, waarvoor Neuwirth een uitgesproken jazzy partituur schreef. Naast muziektheaterwerken schrijft Neuwirth ook graag kamermuzikale of solostukken, waarbij de live uitvoering steevast wordt gecombineerd met opgenomen beelden of geluiden. Voorbeeld hiervan is Torsion (2003) voor fagot en tape. Neuwirth won talrijke muziekprijzen, en in 2010 als eerste vrouw de Grote Oostenrijkse Staatsprijs.  Matthias Pintscher (1971) beschouwt componeren en dirigeren als twee elkaar volmaakt aanvullende activiteiten. Door die combinatie heeft hij als componist een goed gevoel van alle mogelijkheden van een orkest en als dirigent een goed inzicht in het perspectief van componisten. Zijn composities onderscheiden zich door de fijnheid en precisie van geluid en structuur. Tot zijn bekendste werken horen de opera Thomas Chatterton, geschreven voor de Semperoper Dresden, Fünf Orchesterstücke voor het Londense Philharmonia Orchestra, de Herodiade Fragmente en zijn eerste vioolconcert En sourdine, beide voor het Berliner Philharmoniker. Sinds september 2013 is Pintscher artistiek hoofd bij het Ensemble intercontemporain.  Hij is Artist in association bij het BBC Scottish Symphony Orchestra en Artist in residence bij het Deens Radio Symfonieorkest en de Kölner Philharmonie. Zijn werken werden gedirigeerd door internationale topdirigenten als Simon Rattle, Pierre Boulez, Claudio Abbado en Valery Gergiev. Hij werkte samen met talloze toonaangevende hedendaagse ensembles, waaronder het Duitse Ensemble Modern, Klangforum Wien, Ensemble contrechamps en het Scharoun Ensemble. Als dirigent heeft Pintscher een grote voorliefde voor hedendaagse componisten en het laat 19e- en vroeg 20e-eeuwse repertoire. Hij dirigeerde onder meer de Berliner Philharmoniker, Staatskapelle Berlin, het Rundfunk-Sinfonieorchester Berlin, het MDR Sinfonieorchester Leipzig, het Tonhalle Orchester Zürich, het Mahler Chamber Orchestra en het orkest van de Opéra national de Paris. Pintscher is docent compositie aan de Juilliard School in New York en artistiek directeur van het Heidelberg Frühling festival en cureert voor het Impuls Romantik Festival in Frankfurt.  Het Ensemble intercontemporain werd in 1976 opgericht door Pierre Boulez met de steun van de toenmalige Franse minister van Cultuur Michel Guy en in samenwerking met Nicholas Snowman. De 31 solisten van het ensemble delen een passie voor 20ste- en 21ste-eeuwse muziek. Zij hebben allen een vast contract, waardoor ze de belangrijkste doelen van het ensemble kunnen vervullen: uitvoering, creatie en educatie voor jonge muzikanten en voor het publiek in het algemeen. Onder de artistieke leiding van Matthias Pintscher werken de muzikanten in nauwe samenwerking met componisten aan de verkenning van instrumentale technieken en de ontwikkeling van projecten waarbij de verbinding wordt gelegd tussen muziek, dans, theater, film, video en beeldende kunst. In samenwerking met het IRCAM (Institut de Recherche et Coordination Acoustique/Musique) is het Ensemble intercontemporain ook actief op het gebied van synthetische geluidscreatie. Regelmatig voert het ensemble nieuwe stukken uit die in opdracht zijn gecomponeerd. Het Ensemble staat bekend om zijn focus op muziekeducatie, met concerten voor kinderen, creatieve workshops voor studenten, trainingsprogramma's voor toekomstige uitvoerenden, dirigenten en componisten. Sinds 2004 verzorgt het ensemble elke zomer de Lucerne Festival Academy, een intensief lesprogramma voor getalenteerde jonge instrumentalisten, dirigenten en componisten op het gebied van de eigentijdse muziek. Het ensemble resideert sinds begin 2015 in de nieuwe Paris Philharmonie, verzorgt internationaal optredens en opnames en neemt regelmatig deel aan grote festivals over de hele wereld. Het ensemble wordt gefinancierd door het Franse Ministerie van Cultuur en Communicatie en ontvangt additionele steun van het gemeentebestuur van Parijs.  IRCAM, het ‘Institut de Recherche et Coordination Acoustique/Musique’, is een van de grootste publieke onderzoekscentra voor muziekproductie en wetenschap ter wereld. Het vormt een unieke plek waar meer dan 160 mensen bijeenkomen en waar artistiek onderzoek hand in hand gaat met wetenschappelijke en technologische vernieuwing. Sinds 2006 wordt het instituut geleid door Frank Madlener. De drie hoofddomeinen – artistieke productie, onderzoek en educatie – komen tot uiting in een jaarlijks terugkerende concertserie in Parijs, in producties in Frankrijk en daarbuiten en in het nieuwe ManiFeste, een combinatie van een internationaal festival en een multidisciplinaire academie dat in juni 2012 van start ging. Het IRCAM is opgericht door Pierre Boulez, is verbonden aan het Centre Pompidou en wordt ondersteund door het Franse ministerie van Cultuur en Communicatie. Het gemengde STMS onderzoekslaboratorium (voor muziek- en geluidwetenschappen en technologieën), dat is ondergebracht bij het ​​IRCAM, profiteert ook van de steun van het CNRS, de Universiteit Pierre en Marie Curie en INRIA (team - project Mutant). Bij diverse producties in het Holland Festival was het IRCAM betrokken: het instituut verzorgde het geluidsontwerp voor Jonathan Harvey’s Wagner Dream (2007) en ook de opera Quartett (2013) van Luca Francesconi werd gerealiseerd in samenwerking met het IRCAM. Tijdens het Holland Festival 2015 werkte het instituut tevens mee aan de uitvoering van Pierre Boulez’ Répons.