Gezien in het Westerpark op 21 juni om 13:00
Terwijl we het park in lopen, zie ik mensen wat vertwijfeld om zich heen kijken. We staan met een groep van circa 40 man bij de vijver, maar er is geen muzikant te bekennen. Ook zitten er veel mensen op kleedjes te genieten van het mooie weer. De enige muziek die klinkt komt uit meerdere kleine Bluetooth-speakertjes.
Een meisje loopt op mij af:
“Are you also here for Passing Remark?”
Dan komt er een stoet vanuit De Krakeling gelopen en installeren de muzikanten zich in groepjes van drie rondom de vijver. Bezoekers van het Westerpark kijken vanaf hun picknickkleedjes verbaasd naar de grote hoeveelheid blaasinstrumenten die zich nu tussen hen bevinden. Ze zetten hun speakers snel uit.
Dan klinken de eerste noten. Het eerste drietal begint te spelen in langgerekte, dramatische noten en het publiek beweegt zich dichter naar de vijver, als door sirenes gelokt. De blaasinstrumenten vermengen zich met de geluiden van het park: fluitende vogels, de ruis van de fontein, het gefluister van mensen en een trein die af en toe voorbij raast.
Wanneer je rond de vijver wandelt, verandert de compositie door je afstand tot de fontein. Waar die aan de ene kant de muziek bijna lijkt te overstemmen, vormt hij aan de andere kant een zacht achtergrondgeluid. Iedereen lijkt tegelijkertijd een ander muziekstuk te beluisteren. Terwijl we een rondje lopen, zie je de muzikanten af en toe geconcentreerd of met lichte paniek naar elkaar kijken. Het is dan ook een lastige onderneming waarin ze ver van elkaar af staan zonder maestro. Het stuk is gecomponeerd door Hildur Guðnadóttir, de *artist in residence* dit jaar. Echter, door de vele variabelen zoals de natuurgeluiden, de positie van de toeschouwers in de ruimte en de manier waarop de muzikanten elkaar opvolgen, is het moeilijk te zeggen wie de rol van ‘maker’ op zich neemt in dit geval.
De muziek is dramatisch, zwaar. Het orkest bestaat louter uit verschillende windinstrumenten zoals trompetten en tuba's. Hierdoor wordt het geluid gelaagd, maar eensgezind. De trompetten schallen over het water en steken sterk af tegen de vijver die op de eerste zomerdag zo in een schilderij van Monet had gepast. In het begin lijken de muzikanten naar elkaar te spelen, alsof ze elkaar beantwoorden. Nu draaien ze rondjes en bewegen hun instrumenten op en neer, alsof ze het hele park willen vullen met de muziek. Het choreografische element voegt een extra performatieve kwaliteit toe aan het geheel. Terwijl de muziek erg statig overkomt, is het draaien van de muzikanten humoristisch, vooral omdat ze het zelf ook leuk lijken te vinden.
En voordat je volledig grip hebt op de verhouding tussen de setting en de muziek, is het klaar. Mensen beginnen wat beduusd te klappen. De muzikanten gaan terug naar De Krakeling.
Passing Remark is een wandeling, een voorstelling, een concert en een impressionistisch schilderij in één. Het bevraagt de rol van ruimte binnen een muziekvoorstelling, de actieve rol van toeschouwers binnen hun kijk- en luisterervaring, en de rol van de componist en maestro binnen een stuk. Daarnaast is het zo mooi om te zien hoe het Holland Festival deze voorstelling zo toegankelijk heeft gemaakt en niet alleen bezoekers, maar ook Westerparkgangers en picknickers verblijdde met dit stuk.