Harry Partch

Profiel

Verenigde Staten. Hij reisde er rond tijdens de Grote Depressie. Onderweg tekende hij landschappen en hield een dagboek bij dat we kennen onder de titel Bitter Music. Partch was autodidact en hield zich bezig met de natuurstemmingen uit het verleden en de fysieke aspecten van de muziek – hij wilde ‘lichamelijke’ muziek maken, muziek die optimaal in staat is haar emotie te ontvouwen. Hij gooide de westerse toonladders en technieken overboord en bedacht zijn eigen complexe toonsysteem en instrumenten. Vanaf de jaren dertig van de vorige eeuw ontwikkelde hij diverse strijk- en slagwerkinstrumenten en een harmonium; ze zijn niet alleen bijzonder om te zien, maar hebben ook exotische namen als Zymo-Xyl, Boo, Gubagubi en Chrychord. In zijn werk combineert Partch Amerikaanse folklore, Afrikaanse en oosterse literatuur en een mystieke, voor-Christelijke magische denkwereld, doorspekt met satire, bestudeerde naïviteit en ironie. Pas tijdens zijn latere leven kwamen zijn composities breed onder aandacht, en dat kwam vooral door het muziektheaterstuk Delusion of the Fury (1969). Tot zijn andere werken behoren de cyclus The Wayward en And on the Seventh Day Petals Fell in Petaluma. De meeste stukken van Partch zijn gemaakt voor het theater en zijn zo geconstrueerd dat de musici en de instrumenten onderdeel uitmaken van het toneelbeeld: de instrumenten zijn een lust voor het oog en de musici spelen uit het hoofd, het theatrale effect komt deels direct voort uit de productie van de muziek.  Heiner Goebbels (1952) is een Duitse componist en regisseur. Van 1971 tot 1978 studeerde hij sociologie en muziek in Frankfurt. In 1976 was hij een van de oprichters van het Sogenanntes Linksradikales Blasorchester. Hij maakte experimentele muziek met het duo Goebbels/Harth (1975 - 1988) en het artrock trio Cassiber (1982 - 1992) en componeerde voor film en theater. Vanaf de jaren 80 creëerde hij een aantal bekroonde hoorspelen, de meeste op teksten van Heiner Müller, en ontwikkelde hij het genre ‘geënsceneerde concert’, met werken als Der Mann im Fahrstuhl (1987) en Die Befreiung des Prometheus (1993). Vanaf de jaren 90 volgden muziektheaterstukken als Ou bien le débarquement désastreux (1993), Die Wiederholung (1995), Eislermaterial (1998), Landschaft mit Entfernten Verwandten (2002), Stifters Dinge (2007) en Songs of Wars I have seen (2007). Goebbels’ werk is onder meer uitgevoerd door het Ensemble Modern, het Ensemble Intercontemporain, London Sinfonietta en de Berliner Philharmoniker. Hij maakte diverse geluidsinstallaties, onder meer voor het Centre Georges Pompidou in Parijs en andere musea. Goebbels kreeg verscheidene eredoctoraten en studiebeurzen toegekend en ontving vele internationale prijzen, waaronder de Prix Italia, de European Theatre Prize en de International Ibsen Award (2012). Goebbels was composer in residence bij het Lucerne Festival (2003) en bij de Bochumer Symphoniker (2003 - 2004). Als professor geeft hij les aan de Justus-Liebig-Universität in Gießen. Sinds 2006 is hij directeur van de Hessische Theateracademie en in 2010 werd hij benoemd tot intendant van de Ruhrtriennale 2012 - 2014. In maart dit jaar was Goebbels artiste invité op het festival Biennale Musiques en Scène in Lyon.  Ensemble musikFabrik is een in Keulen gevestigd ensemble voor eigentijdse muziek dat beschouwd wordt als een van de toonaangevende groepen op dit vlak. Ensemble musikFabrik werd opgericht in 1990 en debuteerde in april 1991 onder de naam Ensemble Neue Musik Nordrhein-Westfalen tijdens de Wittener Tage für neue Kammermusik. Bijzonder is dat het ensemble sinds 1997 geen leider meer heeft, maar functioneert volgens basisdemocratische principes. De missie van Ensemble musikFabrik is het realiseren van onbekende en nieuwe composities, waarvoor in veel gevallen het ensemble de opdracht heeft gegeven. Deze werken worden niet slechts geïnterpreteerd, maar door de musici van het ensemble in nauwe samenwerking met dirigenten en vooral componisten verder ontwikkeld en bewerkt. In zijn relatief korte bestaan heeft Ensemble musikFabrik dan ook hechte samenwerkingsverbanden opgebouwd met leidende figuren uit de wereld van de eigentijdse muziek als Louis Andriessen, Stefan Asbury, Richard Ayres, Sir Harrison Birtwistle, Peter Eötvös, Vinko Globokar, Heiner Goebbels, Toshio Hosokawa, Nicolaus A. Huber, Mauricio Kagel, Helmut Lachenmann, Klaus Lang, Diego Masson, Martin Matalon, Zsolt Nagy, Emmanuel Nunes, Henri Pousseur, Wolfgang Rihm, Rebecca Saunders, Karlheinz Stockhausen, Sasha Waltz, James Wood en Hans Zender. Het ensemble presenteert zijn repertoire in tachtig tot honderd concerten per jaar binnen en buiten Duitsland, en heeft bij de WDR een eigen serie met wereldpremières. Interdisciplinaire projecten met live-elektronica, dans, theater, film, literatuur en beeldende kunst verbreden de gebruikelijke vorm van het gedirigeerde ensembleconcert evenzeer als kamermuziek, discussieconcerten en improvisaties. Het Ensemble musikFabrik is net zo open als zijn missie: muziek creëren die er nog niet is.