Alban Berg

Profiel

Alban Berg (1885-1935) was een Oostenrijks componist die samen met zijn leraar Arnold Schönberg en Anton Webern wordt gerekend tot de Tweede Weense School. Berg combineerde in zijn werk de laatromantische taal van Mahler met een persoonlijke benadering van Schönbergs strikte twaalftoonstechnieken. Vandaag de dag wordt Berg gezien als een van de belangrijkste en invloedrijkste componisten van de 20e eeuw. In zijn vroege jeugd was Berg meer geïnteresseerd in literatuur dan in muziek. Hij begon op vijftienjarige leeftijd met componeren. Toen hij op 19-jarige leeftijd ging studeren bij Arnold Schönberg had hij relatief weinig muziekonderwijs genoten. Na bij Schönberg contrapunt, muziektheorie en harmonie te hebben gestudeerd, begon hij in 1907 aan zijn compositielessen. Een van de composities die hij maakte tijdens zijn studie waren vijf schetsen van pianosonates, die hij later zou verwerken tot zijn eerste pianosonate, opus 1, een van de meest verbluffende 'eerste werken’ uit de muziekgeschiedenis. Berg studeerde in totaal zes jaar onder Schönberg, tot 1911. In 1913 ging Bergs Altenberger Lieder in première, aforistische poëzie van de dichter Peter Altenberg die door Berg op muziek was gezet. Maar het publiek sprak schande van de voorstelling en de avond eindigde in een rel. Na tussen 1915 en 1918 te hebben gediend in de Eerste Wereldoorlog, vervolgde Berg zijn werk aan zijn eerste opera Wozzeck. Dit werk ging in 1925 in première en was zijn eerste echte succes. Vandaag de dag wordt deze opera gezien als een van de belangrijkste werken van de 20e eeuw. Andere beroemde stukken van Berg zijn de Lyrische Suite voor strijkkwartet (1926), het Kamerconcert voor piano, viool en 13 blaasinstrumenten (1923-1925) en misschien wel zijn bekendste en meest geliefde stuk, het Vioolconcert ter nagedachtenis aan een engel uit 1935. Berg had slechts twee delen van zijn driedelige opera Lulu voltooid toen hij in 1937 plots stief aan bloedvergiftiging. Hoewel hij wel een verkorte partituur van de derde akte had geschreven, verbood zijn weduwe Helen Berg elke poging om het werk af te maken en uit te voeren. Kort na de dood van mevrouw Berg werd de volledige opera in 1979 uitgevoerd onder leiding van Pierre Boulez, waarna Lulu razendsnel in het repertoire kon worden bijgeschreven als een van de mijlpalen van de 20e-eeuwse muziek.