The Planet – A Lament

stream
Garin Nugroho

Dit is een voorstelling uit het archief van Holland Festival

Locatie

streaming

De stream van The Planet - A Lament kunt u on demand bekijken tot 24 juni 20.30 uur
(kaartverkoop stopt om 19:00)

Een man overleeft als enige een verwoestende tsunami. Hij draagt een ei, op zoek naar een manier om dat uit te broeden. Met zijn nieuwe werk The Planet – A Lament vertelt de Indonesische regisseur Garin Nugroho (in 2017 in het festival met Setan Jawa) een ontroerend verhaal over creatie, gebaseerd op een Papoease volksmythe, tegen de achtergrond van een natuurramp. Voor dit project, met een 15-stemmig koor, dansers en film, werkt Nugroho samen met een cast uit Indonesisch Papoea en Oost- Nusa Tenggara, en een artistiek team uit heel Indonesië en Australië. The Planet – A Lament is een louterend ritueel dat een verloren wereld betreurt en tegelijkertijd hoop biedt aan wie achterblijft.

Achtergrondinformatie

“Mungkin bencana alam selama ini, karena mereka kehilangan alam bermain?” 

"Misschien gebeuren natuurrampen omdat de elementen hun plaats in de wereld zijn verloren?"  

-          Tekst uit The Planet - A Lament 

Inspiratie
Voor The Planet - A Lament putte regisseur Garin Nugroho uit de verschillende culturele referentiekaders van de Indonesische archipel - de hiphop straatdans van Jayapura in Papoea, de koorzang van Noord-Sumatra, de klaagzangen en religieuze diensten van het eiland Flores, de verfijnde gedetailleerdheid van Javaanse dans, de klaagliederen die worden gezongen in de kleine dorpjes in het binnenland van Papoea en de eigentijdse intellectuele charme van een van de toonaangevende decorontwerpers van Australië. Uit al die dingen destilleerde hij unieke politieke statements, moedige gebaren en complexe persoonlijke indrukken die hij vermengde tot een werk dat opzettelijk naïef, eenvoudig en universeel is, en tegelijkertijd een daad is van cultureel herstel. 

Synopsis
Dit verhaal begint met de nasleep van een enorme natuurramp waarbij de mens is overgeleverd aan de razernij van de zee, de wind, het vuur - en zelfs de pest. Het verhaal wordt verteld door een vrouw, een zangeres uit Papoea, met klaagliederen over verlies en hoop in het veranderende natuurlandschap. Ze wordt begeleid door ‘het volk’, een koor, dat zingt over gezamenlijk lijden en dat God om hulp vraagt. 

Uit de oceaan rijst een man op, de enige overlevende. Zodra hij aan wal komt, zakt hij halfdood in elkaar. De vrouw geeft hem een ei, het enige dat nog is overgebleven in het gehavende universum. Het ei staat symbool voor voedsel, energie en een nieuwe planeet – de enige kans die de natuur nog heeft om opnieuw te beginnen en een toekomst op te bouwen. Ze vraagt de man om het ei te beschermen en uit te broeden om zo de toekomst nieuw leven in te blazen. 

De zee spuwt verschrikkelijke monsters uit die ontstaan zijn uit het afval van menselijke hebzucht, niet-afbreekbare door de mens gemaakte objecten. De monsters hebben over een ei gehoord dat hen energie zou geven. Uitgehongerd jagen ze op het ei van de man. Terwijl de man het ei bij zich draagt en beschermt, komt een grote migratiestroom op gang van mensen die op zoek zijn naar veiligheid, voedsel en nieuwe energie. Het is uitputtend om het ei te beschermen, maar de gebeden en het gezang van de moeders in de dorpen die hij passeert, geven hem de kracht om door te gaan - op weg naar verlossing. 

De vrouw ziet de vermoeide man die aan het eind van zijn Latijn is, en ze roept een redder aan met een lied. Er komt een vogel op het gezang af die de man meeneemt naar het laatst overgebleven bos op de verschroeide aarde. De vogel brengt de man naar een nest in de vorm van een kroon van gedroogde stammen. De vogel nodigt alle mensen en de natuur uit om te bidden en te zingen en het ei uit te broeden om zo nieuw leven voort te brengen op aarde. De hongerige monsters hebben hen echter gevonden en de man offert zichzelf op om de vogel, het ei en het nieuwe leven te beschermen. De mensen en de vrouw rouwen om de dood van de man en kijken hoopvol naar het ei en de kans op een nieuw begin. 

Nugroho over The Planet – A Lament
'De afgelopen zeven jaar ben ik geïnteresseerd geraakt in klaagliederen. Klaagliederen vind je in alle uithoeken van de archipel en vertegenwoordigen de eeuwenoude geschiedenis van de wereld - de teloorgang van steden en de ondergang van beschavingen door oorlog of natuurrampen. De reis van onze planeet zit vol met onverwachte gebeurtenissen die de basis vormden voor dit werk, The Planet - A Lament

Een van de gebeurtenissen in mijn carrière die tot dit werk leidde, is dat ik getuige was van de nasleep van de tsunami in Atjeh, toen ik daar in de week vlak na de ramp aan het werk was. Ik heb het trauma, de wanhoop en de hoop op een nieuw begin zelf beleefd toen ik leidinggaf aan een programma voor herstel en empowerment opgezet door NGO's (SET: Science, Aesthetics and Technology) in samenwerking met de John Hopkins University en UNICEF. Tijdens mijn carrière heb ik bosbranden in Riau en gewelddadige conflicten in verschillende uithoeken van het land meegemaakt, die tot grote vluchtelingenmigraties hebben geleid. 

Ik ben naar meerdere uithoeken van de archipels afgereisd en heb daar geluisterd naar de klaagliederen in dorpen en het ceremoniële verschijnsel van de klaagzang meegemaakt tijdens de paasvieringen op het eiland Procida, Italië en in Larantuka, Nusa Tenggara Timur (NTT). Pasen gaat altijd gepaard met een klaagzang en de taferelen van de kruisweg. In Larantuka op het Oost-Indonesische eiland Flores wordt de kruisweg gehouden in een voetbalstadion, op een voetbalveld in Larantoeka - een levend theater met een jongerenkoor. In wezen is dit de kerninspiratie voor The Planet - A Lament. Het laatste, maar belangrijkste, element van dit project was de onverwachte ontmoeting met Septina Layan, een componist, onderzoeker en klaagzangeres in Jayapura, Papoea. 

Voor mij is de combinatie van al deze gebeurtenissen de reis van de klaagzang. Een klaagzang is een verhaal; door het ervaren van de pijn van de mensheid wordt een pad geplaveid naar liefde en ontwaken. Persoonlijk vind ik dat klaagzangen zich moeten laten voelen als de wereld hard en grof is; als we onze verbinding met de rauwe ervaring van de mensheid kwijt zijn, moeten we een manier vinden om de ervaring op te roepen door verhalen te vertellen. 

Een laatste opmerking: Melanesië is krachtig in zijn lichaamstaal en zang. In 1986 reisde ik eerst door NTT en in 1991 door Papoea en maakte verschillende films en reisverslagen. In alle uithoeken van de archipel en door de hele wereld worden tijdens ceremonies en dodenrituelen klaagliederen gezongen. Ze worden gezongen als uiting van rouw om de vernietiging van steden door natuurrampen en gewelddadige conflicten.'

Biografieën

Het werk van de Indonesische regisseur Garin Nugroho (Jogjakarta, 1961) wordt gekenmerkt door een veelheid aan stijlen en genres. Nugroho maakte onder andere korte films, documentaires, speelfilms, filmessays en kinderfilms, maar zijn werk omvat ook muziektheater, installatiekunst en schilderkunst. Zijn beeldende kunst was te zien in exposities voor de Louis Vuitton Galerie in Parijs, het Haus der Kunst in München en de National Gallery of Indonesia in Jakarta. Daarnaast schrijft hij columns en recensies voor de Indonesische krant Kompas, en publiceerde hij boeken over Indonesische kunst, televisie en film.

Nugroho’s films oogstten internationaal lof en waren te zien op onder meer de filmfestivals van Cannes en Berlijn. Zijn film Opera Jawa (in 2007 te zien op het International Film Festival Rotterdam) bewerkte hij in opdracht van het Tropenmuseum Amsterdam tot muziektheater. Zijn recente film Memories of My Body ging in 2018 in première op het filmfestival van Venetië en werd bekroond met diverse prijzen, waaronder die van beste film tijdens het Festival des 3 Continents (Nantes) en de Asia Pacific Screen Awards. Met Setan Jawa maakte Nugroho in 2017 zijn debuut op het Holland Festival.

Nugroho is drager van diverse onderscheidingen. Zo kreeg hij van de Sultan van Jogjakarta de Cultural Ambassador Award uitgereikt. Daarnaast is hij winnaar van de Indonesian President Habibie Culture Award en de Italiaanse Stella d’Atelerie Cavalerie-onderscheiding. In 2016 werd hij door de Franse minister van cultuur benoemd tot Chevalier dans l’ordre des Arts et des Lettres. 

Septina Rosalina Layan is een musicus, pianist en componist gevestigd in Papoea. Septina is geboren in Merauke, Papoea, en studeerde in 2014 af met een Bachelor of Arts aan het Institut Seni Indonesia Yogyakarta (Indonesisch Instituut voor de Kunsten, Yogyakarta). De culturele waarde van klaagzangen en kritieken op sociale en milieukwesties en natuurlijke rijkdommen in Papoea vormen de kern van haar werk. In 2017 ontving ze de beurs van Yayasan Kelola en in 2018 werd ze, samen met de Voice van Papua, geselecteerd om mee te doen aan het Europalia Festival in Brussel. In hetzelfde jaar voltooide Septina haar onderzoek naar de traditionele Eb-compositie van de Yaghai Mappi-stam in Zuid-Papoea, met steun van de Hibah Cipta Media Ekspresi-beurs toegekend door Wikimedia Indonesia en de Ford Foundation. 

Mazmur Chorale, gevestigd in Kupang, West-Timor, Indonesië, is een koor dat in de regio hoog in aanzien staat. Het koor is opgericht in 2001 en werd aanvankelijk gevormd door een groep universiteitsstudenten om hun vrije tijd te vullen tussen de colleges door. Mazmur Chorale heeft in Indonesië opgetreden op verschillende religieuze en gemeenschapsevenementen en won diverse prijzen in de regio. Het koor won op de Asian Choir Games 2008 in Jakarta en ging in 2014 naar de World Choir Games in Letland, waar ze eerste werden in de Gospelcategorie. 

Rianto werd vanaf jonge leeftijd onderwezen in klassieke Javaanse dans en Javaanse volksdans, waarbij hij zich specialiseerde in de cross-gender vorm Lengger. Hij heeft gewerkt met een scala aan internationale choreografen, performancemakers en gezelschappen, maar bleef zich daarnaast wijden aan zijn eigen opleiding en stem binnen de hedendaagse Indonesische podiumkunsten. In 2017 sloot Rianto zich aan bij de Akram Khan Company, waarbij hij de rol van Akram in Until the Lions overnam, maar bleef ook toeren met zijn solowerk SoftMachine: Rianto. Hij speelt de hoofdrol in de bekroonde film Memories of My Body, geregisseerd door Garin Nugroho en gebaseerd op Rianto's biografie, de film waarmee het online Holland Festival 2.0-2.0 opende. Medium, Rianto's eerste avondvullende choreografie, heeft uitgebreid getoerd door Azië, Oceanië en Europa. 

Serraimere Boogie is geboren in Sorong op West-Papoea en studeerde aan het Jakarta Art Institute (IKJ), waar hij in 2017 zijn master haalde. Boogie is een hedendaags danser en heeft opgetreden op festivals als de World Travel Market, VK in 2014, het Singapore Art Festival in 2016 en Solo International Performing Arts in 2018. Boogie was assistent-choreograaf voor de openingsceremonie van de Aziatische Spelen in 2018.

Heinbertho J. B. D. Koirewoa (Douglas), geboren in Sorong, West Papoea, is een hiphop-mentor en leraar in Papoea en West-Papoea. Hij stichtte de Anker Dance School in Jayapura, Sentani en zet zich in voor de bevordering van de Papoeacultuur. Hij heeft opgetreden in Singapore, Maleisië, Londen en Nederland. Hij speelde een bijrol in de SCTV-serie Diam-Diam Suka en won verschillende battle dance-wedstrijden. 

Pricillia Elisabeth Monica (Eliz) woont in Jayapura en is actief betrokken bij de lokale dans- en hiphop-scene als lid van de Anker Dance community. Eliz is ook dansleraar en doet vaak mee aan danscompetities op regionaal en nationaal niveau. In 2017 deed Eliz mee aan het Europalia Festival en het jaar daarop trad ze op in Galeri Indonesia Kaya in het Ruang Kreatif programma. 

Beckham Dwaa is geboren in 1995 en groeide op in Jayapura, Papoea. Voordat hij naar zijn huidige woonplaats in Jakarta verhuisde, begon Dwaa een dance community onder de naam 'Potred Dance' met Jacko Siompo van de Animal Pop community. Hij is nu actief binnen de Hustlermvmnt gemeenschap en heeft meegedaan aan dansevenementen als Eatdbeat in Bandung en Jakarta Dance Meet Up. 

Taufik Adam is een West-Sumatra-Indonesisch muzikant en componist die muziek opvat als interactie tussen kunst, mens en plaats. Hij heeft vele werken gecomponeerd in uiteenlopende genres, waaronder projecten met Ensemble Modern, zoals Ruang Suara bij het Holland Festival 2017. Momenteel is hij bezig met elektronische muziek, waarbij hij traditie en moderniteit verbindt met het proces van globalisering/lokalisering. 

Nursalim Yadi Anugerah is een componist en DIY etnomusicoloog die veel heeft samengewerkt met inheemse muzikanten om hun muziek te behouden en herinterpreteren met nieuwe composities. Zijn kameropera Hnnung uit 2017 is geïnspireerd op de kosmologie, sonologie en cultuur van de inheemse bevolking uit West-Kalimantan (Borneo) en werd in 2017 door de Kelola Foundation bekroond met de Hibah Seni Karya Inovatif (Innovative Art Grant) prijs. Zijn album uit 2018 werd door The Jakarta Post uitgeroepen tot beste Indonesische album van 2018. Hij is ook de componist van Ine Aya' , dat dit jaar ook te zien is op het Holland Festival. 

Michael Kantor is een gevierd theater- en operaregisseur uit Melbourne. Van 2004 tot 2010 was hij artistiek directeur van het Malthouse Theatre en regisseerde twintig producties voor het gezelschap. Voorafgaand aan Malthouse bedacht en regisseerde Kantor voorstellingen voor Adelaide Festival, Melbourne Festival, Perth Festival, Sydney Theatre Company, Belvoir, Chunky Move, Edinburgh International Festival en het Lincoln Centre in New York. In 2013 regisseerde Kantor zijn eerste speelfilm The Boy Castaways, die in première ging op het Adelaide Film Festival. Hij regisseerde ook The Shadow King, een inheemse versie van King Lear die in première ging als onderdeel van het Melbourne Festival en werd opgevoerd in Sydney, Perth en Adelaide, op Brisbane Festival en in het Barbican Centre in Londen. Kantor won voor The Shadow King de Helpmann Award voor beste regie. Recentelijk regisseerde hij Little Mermaid van Meow Meow voor Malthouse en Edinburgh International Festival, en de Australische première van de musical Lazarus, geschreven door David Bowie. 

Anna Tregloan is een veelvuldig bekroonde ontwerper, kunstenaar en creatief producent die meewerkt aan en werk maakt voor grote podiumkunstgezelschappen en Australische festivals, en een scala aan kleinere en onafhankelijke gezelschappen, galeries en kunstenaars. Ze heeft een indrukwekkende staat van dienst in hedendaags theater en dans, fysiek theater, opera, live-kunst en immersieve installaties. Ze heeft een Master in Animateuring van de VCA, Universiteit van Melbourne. 

Iskander K Loedin is sinds 1996 actief betrokken geweest bij het maken van diverse Indonesische theater- en dansvoorstellingen en heeft gewerkt met vele Indonesische en internationale regisseurs en choreografen, waaronder Garin Nugroho, Robert Wilson (VS), Eko Supriyanto (Indonesië), Robert Draffin (Australië) Sophiline Shapiro (Cambodja) en Pichet Klunchun (Thailand), waarbij hij zowel scenografie als lichtontwerp voor zijn rekening nam. Iskandar werkt met meerdere toonaangevende Indonesische artiesten en toert geregeld, maar is ook actief in het ondersteunen van opkomende artiesten, interdisciplinaire en experimentele producties, en jonge licht- en productieontwerpers. Iskandar werd opgeleid door Jennifer Tipton aan de Design Department van Yale School of Drama, Yale University in de VS. 

Joy Alpuerto Ritter is geboren in Los Angeles en groeide op in Duitsland. Als kind werd ze opgeleid in ballet, jazz en Filipijnse volksdans. Ze studeerde af aan de Palucca Hochschule für Tanz (Dresden) en stortte zich later op de hiphop-scene. Ze deed mee aan grote internationale dance battles en won verschillende prijzen. Daarnaast werkte ze als freelance-danseres met choreografen als Christoph Winkler, Anja Kozik, Heike Hennig en Constanza Macras. In 2011 werd ze uitgenodigd om mee te doen met de Michael Jackson Immortal World Tour, een arenashow van Cirque du Soleil die door de VS, Canada en Europa toerde. Sinds 2012 werkt en toert ze internationaal met Company Wang Ramirez en Akram Khan Company (iTMOi, Until the Lions). Voor haar rol in Until the Lions werd ze genomineerd voor de Outstanding Female Dancer (Contemporary) Award op de UK National Dance Awards in 2016 (Holland Festival 2016). 

Otniel Tasman is een jonge choreograaf wiens werk stoelt op de training en beoefening van de Banyumas-cultuur van zijn geboortestad. Voor zijn projecten onderzoekt Otniel ideeën die geïnspireerd zijn door hedendaagse choreografie en de genderfluïde identiteit van de traditionele Lengger Lanang-dans. Hij studeerde in 2014 af aan Institut Seni Indonesia Surakarta (Indonesisch Instituut voor de Kunsten, Surakarta) en richtte in 2012 de Otniel Dance Community op. Hij werkt actief samen met Indonesische en internationale kunstenaars, waaronder Ming Wong (Duitsland), Daniel Kok (Singapore), Arco Renz (Duitsland), Maxine Happner (Canada), Yo-fen Shu (Taiwan), Hanafi Muhammad (Indonesië) en Garin Nugroho (Indonesië). Otniel werkt momenteel samen met Bekraf in Tomohon, Noord-Sulawesi. 

Reny Suci begon in 2011 bij Garin Nugroho's SET Film als programmeur-assistent en werkte aan LA Indiemovie (2011-2014). In 2013 voegde ze zich bij Nugroho's theaterproductie Selendang Merah als productieassistente. In 2015 keerde ze terug naar haar geboortestad, Sumbawa om de Sumbawa Cinema Society op te richten, een filmgemeenschap gericht op producties, workshops, screenings en discussie. In 2018 richtte ze Sumbawa Collective op, een organisatie voor lokale, jonge kunstenaars in Sumbawa en ontwikkelde ze een multidisciplinaire voorstelling Rungan Do over arbeidsmigranten in samenwerking met het Garasi Performance Institute. Datzelfde jaar ontving ze de Hibah Cipta Perdamaian van Yayasan Kelola en de Deense ambassade, een beurs speciaal voor Centraal en Oost Indonesië om artistieke en creatieve activiteiten te ondersteunen die vrede en verzoening in de regio bevorderen. 

Rina Damayanti begon in 2001 als producent bij Garins productiehuis SET Films en heeft veel van Garin Nugroho's producties en speelfilms voor haar rekening genomen, waaronder Opera Jawa (2006), Under The Tree (2008), Blue Generation (2009), The Mirror Never Lies (2011), Blindfold (2012), Setan Jawa (2016), Tusuk Konde (2010) en Selendang Merah (2013). Ze werkt ook mee aan verschillende filmprogramma's zoals ACFFEST (Anti-Corruption Film Festival) van de Corruption Eradication Commission (KPK) en USAID, LA Indie Movie, en Creative Space for Indonesia Performing Arts van Djarum Bakti Budaya. In 2008 was ze een van de finalisten voor de International Young Creative Entrepreneur (IYCE) Award van de British Council. Damayanti is momenteel CEO van PadiPadi Creative, een productiehuis en eventmanagementbedrijf, en produceert diverse audiovisuele werken zoals onder meer documentaires, korte films, TV programma's en webseries in samenwerking met verschillende nationale en internationale instellingen.

 

Credits

regie
Garin Nugroho
muziek, solo zang
Septina Rosalina Layan
dramaturgie
Michael Kantor
toneelbeeld, kostuums
Anna Tregloan
licht
Iskandar K. Loedin
koor
Mazmur Chorale, Kupang, East Nusa Tenggara
dans, creatie
Serraimere Boogie, Rianto, Heinbertho J. B. D. Koirewoa (Douglas), Pricillia EM Rumbiak (Elis), Paul Amandus Dwaa (Becham)
choreografie dans
Joy Alpuerto Ritter
regieassistentie
Otniel Tasman
muziek
Taufik Adam, Nursalim Yadi Anugerah
Deze voorstelling is mede mogelijk gemaakt door

Cookies

Onze website maakt gebruik van cookies om zo uw online beleving te vergroten. Meer informatie

Toestaan

Holland Festival gebruikt cookies om u een snellere en betere beleving aan te bieden op deze website. In de cookies worden hele kleine stukjes informatie opgeslagen, zodat onze website acties die u doet kan onthouden. Hierin worden geen persoonsgegevens verwerkt en we kunnen niet achterhalen wie u bent.

Websiteverbeteringen

We gebruiken Google Analytics om het verkeer te meten op onze website. Dit geeft ons inzicht hoe bezoekers onze website gebruiken en geeft ons de mogelijkheden om de website te verbeteren. Daarnaast gebruiken we Google Analytics voor remarketingdoeleinden via Google AdWords.

Informatie delen

We maken gebruik van Facebook, TwitterAddThis en Google Plus zodat u informatie kunt delen met uw vrienden via sociale media.

Video's

Om video's te tonen op onze website wordt een cookie gebruikt om te onthouden waar u bent gebleven tijdens het bekijken van de video.

lees ons cookie beleid

Geen cookie modus

lees ons cookie beleid