Sensing Streams

− invisible, inaudible
Ryuichi Sakamoto + Daito Manabe

Alomtegenwoordig elektromagnetisme zichtbaar gemaakt

Elektromagnetische golven, we horen ze niet, maar ze zijn voortdurend overal om ons heen aanwezig. Ze maken alles wat we gewend zijn op het gebied van radio, telefoons en internet mogelijk. Samen met mediakunstenaar Daito Manabe maakt componist Ryuichi Sakamoto elektromagnetische golven voor Sensing Streams zichtbaar en hoorbaar. De aanwezige golven worden realtime opgevangen door antennes die op verschillende plaatsen in de ruimte zijn opgesteld. Ze vangen signalen van mobiele telefoons, wifi, digitale televisie en radio op. Die worden door de computer live vertaald naar een digitaal beeld- en geluidskunstwerk. Dat is op een groot scherm te zien en door meerdere luidsprekers te horen. Met hypnotiserende, digitale beelden en geluiden die voortdurend in beweging zijn, leggen Sakamoto en Manabe een onzichtbare, maar onmisbare infrastructuur bloot, een van de vele manieren waarop de mens zijn sporen op deze wereld achterlaat.

Achtergrondinformatie

Componist Ryuichi Sakamoto is bijzonder geïnteresseerd in alledaagse geluiden. Zo maakt hij opnamen van willekeurige straatgeluiden en reisde hij onder andere naar de Noordpool om daar het subtiele geluid van smeltend ijs op te nemen. Voor Sensing Streams verdiepte hij zich samen met mediakunstenaar Daito Manabe in het geluid van elektromagnetische golven, die voor de mens met het blote oor niet eens hoorbaar zijn. Ze vertalen die straling, die wereldwijd bijna overal als een soort geluidsvervuiling aanwezig is, in hypnotiserende digitale beelden en tonen, en maken het publiek daarmee bewust van een aanwezigheid die doorgaans onopgemerkt blijft. 

Verschillende locaties
Met Sensing Streams tonen de kunstenaars op een groot scherm de elektromagnetische golven tussen 80MHz en 5,2GHz die onder andere mobiele technologie mogelijk maken. Behalve de golven die zich ter plaatse live overal om het publiek heen bevinden, zijn er ook opnamen gemaakt van de golven in een ondergrondse (metro)doorgang in Japan. Door die data naast de livedata te gebruiken, wordt waarneembaar hoe sterk de aanwezigheid van zulke golven per plaats en tijdstip varieert. 

Interactief
Door aan een draaischijfachtige interface voor het scherm te draaien, kan het publiek de frequentie van het werk veranderen. Zo worden verschillende elektromagnetische golven zichtbaar. Bovendien zal aanwezigheid en het gebruik van mobiele telefoons of smartphones in de zaal het geluid en het beeld veranderen, waardoor het veranderende elektromagnetisme in de ruimte wordt gereflecteerd. Behalve de aanwezige golven, maakt de installatie zo ook een soort ecosysteem zichtbaar, dat ontstaat door de aanwezigheid en deelname van het publiek.

Elektromagnetische golven?
Golven kennen we van de zee, maar golven kunnen ook bestaan in elektromagnetische kracht. Licht bestaat uit fotonen, en fotonen zijn elektromagnetische golven. Licht, radiostraling en röntgenstraling zijn allemaal vormen van dezelfde elektromagnetische golven. Het enige verschil tussen deze vormen van straling is de trillingssnelheid van de golven. Zo kun je alle soorten elektromagnetische straling beschrijven als een spectrum, dat reikt van korte golven met een hoge trillingssnelheid, zoals röntgenstraling, tot lange golven met een lage trillingssnelheid, zoals radiostraling. De regenboog laat een klein stukje van dat spectrum zien, van rood licht met iets langere golven via groen tot blauw licht met iets kortere golven.

Biografieën

In zijn bijna zeventig levensjaren heeft Ryuichi Sakamoto (Tokio, 1952) vele muzikale levens doorlopen. Als keyboardspeler en songwriter in Haruomi Hosono’s Yellow Magic Orchestra stond hij aan de wieg van de technopop.  Zijn solo-experimenten met het mengen van muziekgenres vanuit de hele wereld en grondige studies van het klassieke impressionisme leidden ertoe dat hij de muziek voor bijna veertig films componeerde in evenzoveel jaar, waaronder Nagisa Oshima’s Merry Christmas, Mr Lawrence (1983), Bernardo Bertolucci’s The Last Emperor (1987) en The Sheltering Sky (1990), en de Oscarwinnende film The Revenant (2015) van Alejandro González Iñárritu. 

Alleen al in de afgelopen twintig jaar schreef hij een multimediale opera, maakte hij van een glazen gebouw een instrument en reisde hij naar het noordpoolgebied om het geluid van smeltende sneeuw op te nemen. Die pioniersgeest is volop hoorbaar op Sakamoto's album async uit 2017 dat een geluidsportret schetst van het verstrijken van de tijd tijdens zijn herstel van keelkanker. ‘Muziek, werk en het leven hebben allemaal een begin en een eind,’ zei Sakamoto begin 2019. ‘Wat ik nu wil maken is muziek die bevrijd is van de beperkingen van de tijd.’ 

Sinds halverwege de jaren negentig besteedt Sakamoto veel tijd aan ecologische en activistische zaken. Dit komt terug in zijn werk, zoals in de opera LIFE (1999). Hij richt liefdadigheidsorganisaties op en organiseert vanaf 2012 het jaarlijks terugkerend muziekevenement NO NUKES, waar vele bekende artiesten, waaronder Kraftwerk, aan deelnemen om te protesteren tegen kernenergie na de ramp in Fukushima. 

Zijn werk is onder meer bekroond met een Oscar, twee Golden Globes en een Grammy en hij ontving de Orde van de Cavaleiro Admissão van de regering van Brazilië en de Ordre des Arts et des Lettres van de Franse regering. 

 

Daito Manabe (Tokio, 1976) is mediakunstenaar en oprichter van het multimediaal onderzoeksbedrijf Rhizomatiks. Manabe staat internationaal bekend om zijn uiteenlopende werk op de grens van kunst en technologie. Zijn werk varieert van experimenteel werk met geavanceerde technologie om gegevens van CERN (de Europese Organisatie voor Nucleair Onderzoek) te visualiseren, tot het produceren van de visuals voor de Japanse electro-popgroep Perfume.

 

Credits

van
Ryuichi Sakamoto + Daito Manabe
courtesy
Sapporo International Art Festival Executive Committee

Cookies

Onze website maakt gebruik van cookies om zo uw online beleving te vergroten. Meer informatie

Toestaan

Holland Festival gebruikt cookies om u een snellere en betere beleving aan te bieden op deze website. In de cookies worden hele kleine stukjes informatie opgeslagen, zodat onze website acties die u doet kan onthouden. Hierin worden geen persoonsgegevens verwerkt en we kunnen niet achterhalen wie u bent.

Websiteverbeteringen

We gebruiken Google Analytics om het verkeer te meten op onze website. Dit geeft ons inzicht hoe bezoekers onze website gebruiken en geeft ons de mogelijkheden om de website te verbeteren. Daarnaast gebruiken we Google Analytics voor remarketingdoeleinden via Google AdWords.

Informatie delen

We maken gebruik van Facebook, TwitterAddThis en Google Plus zodat u informatie kunt delen met uw vrienden via sociale media.

Video's

Om video's te tonen op onze website wordt een cookie gebruikt om te onthouden waar u bent gebleven tijdens het bekijken van de video.

lees ons cookie beleid

Geen cookie modus

lees ons cookie beleid