William Kentridge & Faustin Linyekula

William Kentridge en Faustin Linyekula zijn dit jaar associate artists van het Holland Festival. In hun werk speelt het koloniale verleden van hun landen een onmiskenbare rol. Daarnaast werken ze allebei nauw samen met talentvolle kunstenaars uit hun eigen stad: Kentridge in The Centre for the Less Good Idea in Johannesburg, Linyekula in Studios Kabako in Kisangani. Ze gaan in gesprek over hun werk, over kunst maken in Afrika en Europa en over de paradoxen van leven en werken in een postkoloniale samenleving.

biografieën

William Kentridge (Johannesburg, Zuid-Afrika, 1955) is internationaal gelauwerd voor zijn tekeningen, films, theater- en operaproducties. Zijn werk komt voort uit een kruisbestuiving tussen media en genres

 en onderzoekt de erfenis van kolonialisme en apartheid in de context van het sociaal-politieke landschap van Zuid-Afrika. Zijn esthetiek put uit de vroege filmgeschiedenis, van stopmotion animatie tot ouderwetse special effects. Zijn tekenwerk, met name de dynamiek van een uitgevlakt en opnieuw getekend beeld, is een integraal onderdeel van zijn uitgebreide animatie- en filmpraktijk, waarin de betekenis van de films wordt ontwikkeld tijdens het maakproces. Zijn theateropleiding aan de École Jacques Lecoq in Parijs heeft substantieel bijgedragen aan het maakproces. Kentridges werk is sinds de jaren negentig wereldwijd te zien geweest in musea en galerieën, o.a. bij de Documenta in Kassel, het Museum of Modern Art (New York), het Albertina (Wenen), het Louvre (Parijs), de Whitechapel Gallery (Londen) en het Reina Sofia museum (Madrid).

Opera’s zoals Die Zauberflöte van Mozart, De Neus van Sjostakovitsj en Alban Berg’s Lulu waren te zien in de Metropolitan Opera (New York), Teatro Alla Scala (Milaan), English National Opera (Londen), Opera de Lyon, De Nationale Opera (Amsterdam) en andere operahuizen. In de zomer van 2017 ging Wozzeck in première bij de Salzburger Festspiele. De vijf-kanaals video- en geluidsinstallatie The Refusal of Time is gemaakt voor Documenta 13 in 2012. More Sweetly Play the Dance, een acht-kanaals video-installatie, werd voor het eerst getoond in Eye Amsterdam in 2015. Net zoals Notes toward a Model Opera, een projectie op dertien schermen over de Chinese Culturele Revolutie (gemaakt voor een tentoonstelling in Beijing 2015) is dit werk sindsdien in vele steden getoond. Kentridge’s ambitieuze project in de openbare ruimte in Rome, Triumphs and Laments (een 500 meter lange stoet figuren die langzaam verdwijnt onder invloed van vervuiling en bacteriën op een muur langs de Tiber) werd in april 2016 onthuld met een live processie van schaduwfiguren en live muziek van Philip Miller. Het Holland Festival presenteerde van Kentridge  in 2010 Telegrams from the Nose en in 2012 Refuse the hour. In 2014 stond zijn Winterreise in het festival. In 2015 regisseerde hij de opera Lulu van Alban Berg bij De Nationale Opera, in coproductie met het Holland Festival. Dit jaar is William Kentridge een van de twee associate artists van het Holland Festival.

 

Faustin Linyekula (1974) is een Congolese danser, choreograaf, theatermaker en storyteller. In zijn voorstellingen verwerkt hij de erfenis van decennia van oorlog, terreur, angst en het ineenstorten van de economie in Afrika. In 1993, na een studie literatuur en drama, verlaat Linyekula Congo, dan nog Zaïre geheten, en vestigt zich in Nairobi. Daar is hij in 1997 medeoprichter van het eerste Keniaanse gezelschap voor eigentijdse dans: Gàara. In 2001 reist hij terug naar Zaïre, dat inmiddels de Democratische Republiek Congo heet. Ondanks de bloedige conflicten waarin het land verwikkeld is, besluit hij te blijven en zet in Kinshasa Studios Kabako op, een plek voor creatie en research in de podiumkunst.

Met vier dansers die hij zelf heeft opgeleid maakt hij Spectacularly Empty, een verslag van zijn terugkeer naar zijn geboorteland. Hiermee begint Linyekula een reeks van werken waarin hij reflecteert op de geschiedenis en het collectieve geheugen van zijn land en zijn volk, op de corrupte leiders, de censuur en het gebrek aan toekomstvisie. Met twee van deze stukken, Le Festival des Mensonges (2005) en The Dialogues Series: iii. Dinozord (2006) wordt hij als eerste kunstenaar ooit uit Sub-Sahara Afrika uitgenodigd voor het Festival d’Avignon. In 2012 maakt hij het vervolg daarop, Sur les traces de Dinozord, dat met een nieuwe cast van jonge talenten dit jaar op het Holland Festival te zien is.

In 2006 verhuist Studios Kabako naar Kisangani in het noordoosten van het land, en breidt het werkterrein uit naar nieuwe artistieke vormen waaronder muziek en film. Naast het stimuleren van werk door jonge Congolese kunstenaars door training, productie en tournees werkt Studios Kabako ook met de gemeenschap in Lubunga op de zuidoever van de rivier de Congo, op het gebied van cultuur, educatie en waterhuishouding. In totaal heeft hij 17 stukken gemaakt binnen Studios Kabako die wereldwijd op tournee gingen, waaronder more, more, more … future, (2009) een punk-ndombolo opera. Hij werkte samen met o.a. Raimund Hoghe (Sans-titre, 2009) en het Nationale Ballet van Portugal (2016) en creëerde een serie locatievoorstellingen in musea, waaronder in het Museum of Modern Art (New York, 2012), het MUCEM (Marseille, 2016), het Metropolitan Museum (New York, 2017) en in 2018 het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika in Tervuren, België. Tevens is Linyekula een liefhebber van geluid en muziekproductie en mixt en produceert hij albums en concerten.

In 2007 ontving Linyekula de Grote Prins Claus Prijs. Uit het juryrapport: ‘Hij weet op innovatieve wijze cultuur te stimuleren in weerwil van instabiliteit en onrust en is toegewijd aan de ontwikkeling van zijn land.’ In 2012 stond hij op het Holland Festival met La création du monde (1923-2012), een productie van het Ballet de Lorraine uit Nancy. In 2017 schreef The New York Times: ‘Linyekula laat je niet los … een pijnlijke, brutale, energieke aanwezigheid’. In 2014 ontving Linyekula met Studios Kabako de eerste prijs van de CurryStone Foundation voor het werk in Kisangani. Faustin Linyekula geeft regelmatig lessen en workshops in Afrika, de Verenigde Staten en Europa. In 2016 was hij een jaar lang associate artist in Lissabon, in het kader van Artista na Cidade Biennale. Sinds september 2018 is hij drie jaar lang assocate artist bij Le Manège in Reims, Frankrijk. In 2018 ontving hij de eerste Soros Arts Fellowship. Dit jaar is Faustin Linyekula een van de twee associate artists van het Holland Festival.

Meer

CREDITS

moderator
Quinsy Gario