Drie generaties, drie premières

Van Manen, Forsythe, Arqués

Het Nationale Ballet

Drie generaties choreografen, twee werken van gelauwerde grootmeesters, William Forsythe en Hans van Manen, en een wereldpremière van Young Creative Associate Juanjo Arqués. Dit programma bevat drie bijzondere choreografieën die nieuw zijn voor Het Nationale Ballet. Van Manens Kleines Requiem – in 1996 gemaakt voor het Nederlands Dans Theater – is een duistere en mysterieuze choreografie op het derde en vierde deel van Górecki’s Kleines Requiem für eine Polka. Van Forsythe is Pas/Parts (1999) te zien, een van de laatste grootschalige balletten die hij in Parijs creëerde – opvallend door de witte belichting en de elektronische muziek van Thom Willems. Arqués ten slotte werd door Tanz Magazine uitgeroepen tot de meest veelbelovende choreograaf van 2017. Voor Ignite heeft hij zich laten inspireren door William Turners schilderij The Burning of the Houses of Lords and Commons. Net als Turner vertelt Arqués een verhaal door de zintuigen aan te spreken. Muziek als canvas voor de choreografie.

biografie

Het Nationale Ballet is een van de vaste partners van het Holland Festival. Het heeft zich in de afgelopen vijftig jaar ontwikkeld tot een toonaangevend balletgezelschap met een uniek en breed 

repertoire, een traditie in vernieuwing en met 76 dansers die uit de hele wereld afkomstig zijn. Het gezelschap neemt een vooraanstaande plaats in binnen het Nederlandse culturele leven en daarbuiten. Met bijna tachtig dansers in het tableau en de Junior Company als springplank voor jong talent is Het Nationale Ballet veruit het grootste dansgezelschap van ons land. Met het huidige team aan vaste choreografen – Brandsen, Van Manen en Pastor en artistic associate David Dawson – heeft Het Nationale Ballet enkele van de belangrijkste representanten van eigentijds ballet in zijn gelederen. Sinds 1986 verzorgt het gezelschap jaarlijks omtrent zeventig voorstellingen in zijn vaste thuisbasis, Nationale Opera & Ballet. Daarnaast reist het gezelschap jaarlijks langs de grote theaters van Nederland voor een aantal tourneevoorstellingen en zijn er voorstellingen in het buitenland. 

 

Hans van Manen (1932) heeft het moderne ballet - als een combinatie van academische ballettechniek met moderne dans en bewegingstechnieken - bij een groot publiek populair weten te maken. Ook internationaal is zijn naam een begrip, getuige de ruim vijftig buitenlandse gezelschappen die zijn balletten uitvoeren. Tot de internationale sterren die zijn balletten hebben vertolkt behoren Anthony Dowell, Marcia Haydée, Natalia Makarova en Rudolf Nureyev. Inmiddels heeft Van Manen meer dan 150 balletten gecreëerd. Hans van Manen is naast choreograaf ook tien jaar als fotograaf actief geweest; zijn werk was internationaal in boekvorm en op tentoonstellingen te zien. Hans van Manen kreeg eind jaren veertig van de vorige eeuw zijn eerste balletlessen van Sonia Gaskell. Zij nam hem in 1951 op in haar groep Ballet Recital. Vervolgens danste Van Manen bij het Ballet van de Nederlandse Opera en de Ballets de Paris van Roland Petit. In 1957 debuteerde hij als choreograaf met Feestgericht, dat werd bekroond met de Staatsprijs voor Choreografie. Vanaf 1961 werkte Van Manen afwisselend bij de twee belangrijkste dansgezelschappen van Nederland: hij was mede-artistiek-directeur van het Nederlands Dans Theater en achtereenvolgens huischoreograaf van Het Nationale Ballet en het Nederlands Dans Theater. Sinds 2005 is hij vaste choreograaf van Het Nationale Ballet. In 2007 werd Hans van Manen bevorderd tot Commandeur in de Orde van de Nederlandse Leeuw. In 2013 werd hij benoemd tot beschermheer van de Nationale Balletacademie, onderdeel van de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten. In 2000 werd Van Manen onderscheiden met de Erasmusprijs en in 2013 met de Gouden Eeuw Award. In 2015 trad hij als lid toe tot de Nederlandse Akademie van Kunsten. Begin juli 2017 werd hij door het Franse Ministerie van Cultuur benoemd tot ‘Commandeur des Arts et des Lettres', waarmee hij de hoogst mogelijke staatsonderscheiding op het gebied van kunst en letteren in Frankrijk ontving.

 

De Amerikaanse danser en choreograaf William Forsythe (1949) wordt beschouwd als één van de invloedrijkste, levende vernieuwers binnen de hedendaagse dans. Hij gaf een nieuwe inhoud aan het klassieke ballet en gebruikte de klassieke danstechnieken om tot een dynamische en 21e-eeuwse kunstvorm te komen. Forsythes diepe interesse in de basisbeginselen van organisatie leidde tot een breed scala aan projecten, waaronder installaties, films en werken die webgebaseerd zijn.

Forsythe volgde zijn dansopleiding aan de Jacksonville University in Florida en de School of merican Ballet in New York en danste bij het Joffrey Ballet in Chicago. In 1976 verhuisde hij naar Stuttgart en werd huischoreograaf bij het Stuttgart Ballet en in 1984 directeur van het Ballett Frankfurt. In 2004 richtte hij hier zijn eigen gezelschap op, The Forsythe Company. Zijn werk – van dans tot installatiekunst – wordt internationaal geroemd en is wereldwijd te zien in theaters, publieke ruimtes, musea en cultuurhuizen. Hij ontving onder andere drie Bessie Awards, twee Laurence Olivier Awards en de Nijinsky Award. In samenwerking met mediaspecialisten en instructeurs ontwikkelde Forsythe nieuwe manieren om dansdocumentatie, onderzoek en opleiding te benaderen. In 1994 creëerde hij de computerapplicatie Improvisation Technologies: A Tool for the Analytical Dance Eye, ontwikkeld in samenwerking met het Zentrum für Kunst und Medientechnologie Karlsruhe. Deze tool wordt gebruikt als een pedagogisch instrument door professionele bedrijven, dansconservatoria, universiteiten, postdoctorale architectuur programma’s en middelbare scholen over de hele wereld. 2009 was de lancering van Synchronous Objects for One Flat Thing, een digitale online partituur die samen met de Universiteit van Ohio State ontwikkeld werd en de organisatorische principes van een choreografie toont. Ook demonstreert ze de mogelijke toepassing binnen andere disciplines. Synchronous Objectis het proefproject voor Forsythe’s Motion Bank, een onderzoeksplatform dat zich richt op het creëren en het onderzoek van digitale online partituren in samenwerking met gastchoreografen. In 2010 werd hij op de prestigieuze Biënnale van Venetië onderscheiden met een Gouden Leeuw, als bekroning voor zijn oeuvre en bijdrage aan de ontwikkeling van de kunstvorm dans.

Het werk van Forsythe is regelmatig uitgevoerd op het Holland Festival. In 2011 was één van zijn choreografieën te zien in Bill & Mr. Ben de choreografische installatie City of Abstracts was te zien in Amsterdam Centraal Station en in de Openbare Bibliotheek Amsterdam. In 2012 bracht Benjamin Millepied Forsythe’s Quintett(1993). In 2014 keerde Forsythe terug met The Returns.

 

Juanjo Arqués (1977) is een Spaanse choreograaf die woont en werkt in Amsterdam. Voordat hij naar Nederland verhuisde, danste hij bij Ballet Victor Ullate in Madrid en bij het English National Ballet. Arqués trad in 2004 in dienst bij Het Nationale Ballet en drie jaar later werd hij gepromoveerd tot solist. Hij voerde werken uit van choreografen zoals William Forsythe, Christopher Wheeldon, Alexei Ratmansky, David Dawson en Hans van Manen. In 2012 besloot hij zijn danscarrière te stoppen om zich uitsluitend op het choreograferen te richten. Vier jaar later werd hij benoemd tot Young Creative Associate bij Het Nationale Ballet. Arqués heeft het grootste deel van zijn werken gemaakt voor het Nationale Ballet en diens juniorensemble. Hij heeft ook producties gemaakt voor internationale balletgezelschappen en -festivals, zoals het Birmingham Royal Ballet, Theatre Ballet Moscow, Compañia Nacional de Danza, NRW Junior Ballet Dortmund, New York Choreographic Institute, Origen Cultureel Festival, Whim W'him en Continuum Contemporary Ballet. Hij is door Tanz Magazine uitgeroepen tot ‘Promising Talent Of Year 2017’ voor zijn nieuwste werk Homo Ludens voor Het Nationale Ballet. In 2014 werd hij genomineerd voor de Nederlandse Dans Awards en in 2016 voor de prestigieuze Golden Mask Awards in Moskou voor beste choreograaf en beste klassieke productie met Minos bij de Russische Ballet Moskva. Arqués is een veelzijdige choreograaf die ook in disciplines als theater, films en mode werkt. In 2014 werkte mee hij aan de theaterproductie Vaslav, gebaseerd op de roman Vaslav van Arthur Japin en Performing Gender, een Europees dansproject dat identiteit en seksuele geaardheid onderzocht. In 2016 gaven filmregisseurs Saskia Boddeke en Peter Greenaway Arqués de opdracht om een ​​poëtische video-installatie te choreograferen op de Louis Vuitton Foundation in Parijs, die geïnspireerd was door de werken La Danse en La Musique van Matisse. Onlangs werd hij als gastkunstenaar uitgenodigd aan de New York University om onderzoek te doen naar zijn choreografische visie in de dans

Meer

CREDITS

Pas/Parts
choreografie
William Forsythe
muziek
Thom Willems
licht, toneelbeeld
William Forsythe
Kleines Requiem
choreografie
Hans van Manen
muziek
Henryk Mikolaj Górecki - Kleines Requiem für eine Polka, opus 66: Tranquillo; Allegro – deciso assai; Adagio cantabile
toneelbeeld, kostuums
Keso Dekker
licht
Joop Caboort
Ignite
choreografie
Juanjo Arqués
muziek
Kate Whitley
dramaturgie
Fabienne Vegt
toneelbeeld, kostuums
Tatyana van Walsum
licht
Bert Dalhuysen
in coproductie met
Birmingham Royal Ballet
muziek uitgevoerd door
Het Balletorkest o.l.v. Matthew Rowe

DEZE VOORSTELLING IS MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR