Bryce Dessner onderzoekt het controversiële werk van Robert Mapplethorpe.

Triptych (Eyes of One on Another)

Bryce Dessner, Kaneza Schaal, Korde Arrington Tuttle, Roomful of Teeth, Asko|Schönberg

Het werk van de Amerikaanse fotograaf Robert Mapplethorpe is dertig jaar na zijn dood nog even krachtig als controversieel. Zijn vaak erotische foto’s maken de kijker als vanzelf medeplichtig aan de extreme emoties die ze oproepen: woede, verlangen, angst. Componist Bryce Dessner (ook bekend van zijn band The National), librettist Korde Arrington Tuttle en regisseur Kaneza Schaal laten het publiek in Triptych met nieuwe ogen naar deze foto’s kijken en staan stil bij de urgente vragen over ras, seksualiteit en objectificatie die Mapplethorpe blijft oproepen. Ze plaatsen de fotograaf te midden van zijn eigen werk en teksten van onder anderen Patti Smith, Essex Hemphill en Tuttle. De muzikale uitvoering is in handen van onder meer het fenomenale vocaal ensemble Roomful of Teeth en Asko|Schönberg. Triptych maakt het publiek deelgenoot van een radicale, compromisloze kijk op de mens, zijn lichaam, gevoelens, pijn en hunkering.

De eerder aangekondigde regisseur Daniel Fish is vervangen door Kaneza Schaal.

achtergrondinformatie

Hij stond bekend als de chroniqueur van de sadomasochistische scene van New York: de Amerikaanse fotograaf Robert Mapplethorpe (1946-1989). In de jaren zeventig en tachtig van de 

twintigste eeuw werd hij wereldberoemd met zijn bloemenfoto’s en zijn portretten van beroemdheden als Patti Smith, Andy Warhol en Arnold Schwarzenegger. Maar bovenal doet de naam Mapplethorpe denken aan zijn expliciete, taboe tartende homo-erotische naakten. Dertig jaar na zijn dood intrigeert en shockeert Mapplethorpes werk nog steeds. Zijn foto’s zijn door bejubeld en verguisd. In ieder geval sporen ze aan tot nadenken over gevoelige kwesties, zoals de hardnekkige tegenstellingen tussen wit en zwart, man en vrouw, homo en hetero, kunst en porno. 

Met de muziektheatervoorstelling Triptych (Eyes of One on Another) verkennen componist Bryce Dessner, librettist Korde Arrington Tuttle en regisseur Kaneza Schaal de manieren waarop Mapplethorpe zijn toeschouwers het gevoel geeft medeplichtig te zijn aan zijn controversiële beelden. De voorstelling wordt geproduceerd door ArKtype / Thomas O. Kriegsmann in samenwerking met The Robert Mapplethorpe Foundation en de uitvoering van de muziek is in handen van onder meer vocaal ensemble Roomful of Teeth, onder muzikale leiding van Brad Wells, mezzosopraan Alicia Hall Moran en het Nederlandse ensemble Asko|Schönberg. 

Bryce Dessner heeft al jaren een fascinatie voor het werk van Mapplethorpe. Hij groeide op in Cincinnati en was als tiener getuige van de protesten die in de stad plaatsvonden rondom het omstreden Mapplethorpe-retrospectief The Perfect Moment. In 1990 werd de tentoonstelling in het Contemporary Arts Center (CAC) van Cincinnati gesloten op last van de politie en werd de directeur in de gevangenis gezet. Aanleiding was de verontwaardiging van de conservatieve Amerikaanse senator, Jesse Helms, die in de Senaat een catalogus van de gewraakte tentoonstelling verscheurde. Het museum werd aangeklaagd op verdenking van ‘pandering obscenity and child pornography’. Vrijspraak volgde. Hierop volgde een van de meest bekende rechtszaken in de Amerikaanse geschiedenis. Alle aanklachten werden ongeldig verklaard en een belangrijk hoofdstuk in de voortdurende Amerikaanse strijd voor vrijheid van meningsuiting werd gesloten. 

Niettemin is het schandaal rondom The Perfect Moment illustratief voor de kracht van Mapplethorpes werk. Zijn foto’s verleiden, shockeren, prikkelen, beledigen, intrigeren en beangstigen - het liefst in een en hetzelfde moment. Met sommige afbeeldingen beneemt hij je de adem door de tijdloze schoonheid van zijn composities en de klassieke wijze waarop hij het menselijk lichaam toont als bron van seksualiteit en erotiek. In andere roept hij bewust weerzin en schaamte op en speelt hij met de dunne grens tussen angst en verlangen. Weer anderen raken aan de kern van vragen over ras, onderdrukking, seksualiteit, vrijheid en schoonheid. ormaal gesproken is Mapplethorpes werk te zien in boeken, musea of galeries. In Triptych (Eyes of One on Another) dagen Dessner, Tuttle en Schaal het publiek uit om Mapplethorpes foto's collectief te ondergaan. Met muziek, beeld, en poëzie van Tuttle, dichter en Mapplethorpekenner Essex Hemphill (1957 - 1995) en rockster Patti Smith plaatst de voorstelling de toeschouwer recht voor de denkbeeldige lens van Mapplethorpes camera. Kijken wordt een collectieve ervaring.

Meer

biografieën

Bryce Dessner behaalde zijn diploma klassiek gitaar aan Yale University. Samen met zijn broer Aaron speelt hij gitaar in rockband The National, een groep die sinds haar oprichting in 1999 hoge ogen 

gooit bij zowel critici als publiek en ook in Nederland de grootste zalen en popfestivals aandoet. Dessner werkte de afgelopen jaren samen met toonaangevende musici uit de nieuwe muziek en indiepopscene, zoals Philip Glass, Steve Reich, het Kronos Quartet, Radiohead-lid Jonny Greenwood, Glenn Kotche, Justin Peck, Hiroshi Sugimoto en Matthew Ritchie. Zijn muziek, die hij zelf omschrijft als ‘micro minimalism’, kenmerkt zich door gelaagde weefsels van herhaalde patronen, maar verraadt ook invloeden uit folkmuziek en van componisten als Bartók en Messiaen. Dessner componeerde in opdracht van onder andere het New York Guitar Festival, Bang on a Can All-Stars, Los Angeles Philharmonic, Ensemble Intercontemporain, Metropolitan Museum of Art, BAM Next Wave Festival, Edinburgh International Festival, Eighth Blackbird en New York City Ballet. Hij schreef ook verschillende werken in opdracht van het Kronos Quartet, zoals Aheym ter ere van de 75e verjaardag van Steve Reich in 2009, en Tenebre voor het Reich-festival in 2011 van het Barbican Centre in Londen. 

Bryce is oprichter en artistiek leider van het jaarlijkse MusicNOW Festival voor eigentijdse muziek in zijn geboorteplaats Cincinnati, Ohio. Hij is tevens oprichter van het improvisatiekwartet Clogs. In januari 2012 verzorgde hij de wereldpremière van David Langs Death Speaks, samen met Nico Muhly, Shara Worden en Owen Pallett. Dessners Murder Ballads, uitgebracht op het album Filament van ensemble Eighth Blackbird won in 2016 een Grammy Award in de categorie Best Chamber Music/Small Ensemble Performance. In 2015 werd Dessner gevraagd om samen met Ryuichi Sakamoto and Alva Noto de filmscore bij Alejandro Iñárritu’s kaskraker The Revenant te schrijven. De muziek werd in 2016 en 2017 genomineerd voor respectievelijk een Golden Globe en een Grammy Award. 

Dessner was de afgelopen jaren vaker te gast op het Holland Festival. In 2011 ging zijn theatrale concert The Long Count in première, in 2012 voerde hij met Amsterdam Sinfonietta onder meer zijn dubbelconcert St. Carolyn by the Sea uit, en in 2016 speelde het wereldberoemde Kronos Quartet zijn compositie Aheym

Korde Arrington Tuttle is een multidisciplinair kunstenaar en toneelschrijver. Hij groeide op in Charlotte, North Carolina, en behaalde zijn Master of Fine Arts aan de toneelfaculteit van The New School (New York City). Tuttle’s recente werk omvat onder meer Clarity (te zien tijdens het The Fire This Time Festival 2016 en winnaar van het Samuel French Off-Off Broadway Festival 2016); The Downside of Being a Fish (gepresenteerd op AfroFuturism Conference van The New School in 2015); en Who is Burning Black Churches? (uitgevoerd tijdens The 24-Hour Plays: Nationals, 2015). Tuttle’s werk was daarnaast te zien op de Ojai Playwrights Conference, tijdens de Roundabout Underground-sessies van de Roundabout Theatre Company, bij New York Stage and Film, en tijdens 48 Hours… in Harlem bij The National Black Theatre. Tuttle won recentelijk meerdere prijzen, waaronder de Steinberg Playwriting Fellowship, de NYSAF’s 2018 Founders’ Award, de 2018 Falco/Steinman Commission Award en de 2018 Playwrights Initiative Fellowship van de Djerassi Resident Artists Program. Daarnaast werd hij geselecteerd als finalist voor zowel de Alliance/Kendeda National Graduate Playwriting Contest 2017, als de City Theatre National Award for Short Playwriting Contest. Tuttle is momenteel toneelschrijver-in-residence bij het Lincoln Center Theater en artist-in-residence bij het Ars Nova theater. Zijn debuutpublicatie met een selectie haiku’s en fotografie, falling is the one thing i, werd in mei 2018 uitgegeven door Candor Arts. 

Kaneza Schaal is een Amerikaanse regisseur, actrice en theatermaker. Haar recente voorstelling Jack & (2018) was onder andere te zien op het Next Wave Festival, in Museum of Contemporary Art Chicago en bij mede-opdrachtgevers Walker Arts Center, REDCAT, On The Boards, Center for Contemporary Art Cincinnati en het Portland Institute for Contemporary Art. Schaal ontving vele prijzen, waaronder de Ford Foundation Art For Justice Bearing Witness-prijs in 2018, de MAP Fund Award in 2017, de Creative Capital Award in 2016, de Grace Princess George C. Wolfe Award in 2008 en ze was een Aetna New Voices Fellow bij Hartford Internship. Haar voorstelling Go Forth ging in première op het COIL Festival van Performance Space 122 en werd vervolgens vertoond in het Genocide Memorial Amphitheatre in Kigali, Rwanda, het River-to-River Festival, Center for Contemporary Art in New Orleans, Cairo International Contemporary Theatre Festival in Egypte en op haar alma mater Wesleyan University, Connecticut. Schaal werkte onder andere bij The Wooster Group, Elevator Repair Service, Richard Maxwell / New York City Players, Claude Wampler, Jim Findlay en Dean Moss. Schaal heeft samengewerkt met tiener-immigranten en asielzoekers, onderzoek gedaan naar intergenerationele uitwisseling tussen ouderen en tieners, en werkte mee aan workshops en gesprekken op Princeton University, Yale University, Emerson College en Wesleyan University.

 

Carlos Soto is een Amerikaanse regisseur, ontwerper en acteur. Werk van hem was te zien bij Columbia University, Guggenheim Museum, Hamburg Kampnagel, Pace Gallery, Palais de Tokyo en Performa 09. Hij was artist-in-residence bij de Willem de Kooning Studio, Lower Manhattan Cultural Council, New York Live Arts en The Watermill Centre. Soto werkt sinds 1997 samen met de Amerikaanse regisseur Robert Wilson als ontwerper en speler in diverse producties, waaronder Adam's Passion, Einstein on the Beach, The Life and Death of Marina Abramovic. Soto werkte samen met Solange aan meerdere projecten, waaronder haar concerttour Cosmic Journey / Orion’s Rise, haar werk Scales in het Chinati Foundation, en Metatronia, een korte film en installatie in het Hammer Museum, Los Angeles. In 2018 ontwierp Soto de kostuums voor Oedipus Rex van Robert Wilson, kostuums en decor voor The Black Clown van Davoine Tines, Michael Schachter en Zack Winokur bij American Repertory Theatre, voor UR van Sulayman al Bassam in het Residenztheater, München, en Mile-Long Opera, een samenwerking van Anne Carson, Claudia Rankine, David Lang, Ragnar Kjartarsson en Diller Scofidio + Renfro. 

Vocaal ensemble Roomful of Teeth werd in 2009 opgericht door zanger en dirigent Brad Wells, met als doel het expressieve potentieel van de menselijke stem te verkennen. De groep komt daartoe jaarlijks bij elkaar in het Massachusetts Museum of Contemporary Art (Mass MoCA) om zich onder begeleiding van zangmeesters van over de hele wereld te verdiepen in niet-westerse zangtechnieken. Zo specialiseerden de leden van Roomful of Teeth zich in onder meer Toevaanse keelzang, death metal grunting, Hindoestaanse muziek, jodelen, Koreaanse pansori, Broadway belting, traditionele Perzische zang, Georgische muziek en Sardijnse cantu a tenore. Roomful of Teeth werkte samen met componisten als Rinde Eckert, Fred Hersch, Toby Twining, Missy Mazzoli, Julia Wolfe en Ted Hearne, en was te horen in onder meer Lincoln Center, Merkin Hall, Le Poisson Rouge, bij het Carlsbad Music Festival (California) en het MIT Sounding Festival. Daarnaast geeft de groep geregeld workshops en masterclasses op scholen door heel Amerika. Hun debuut-album, Roomful of Teeth (2012), won een Grammy in de categorie Best Chamber Music/Small Ensemble Performance. In 2013 won ensemblelid Caroline Shaw een Pulitzer Prize voor Music for Partita for 8 Voices, een werk dat Roomful of Teeth opnam op zijn debuut-cd. 

Asko|Schönberg is gespecialiseerd in het uitvoeren van nieuwe muziek en speelt repertoire uit de 20ste en 21ste eeuw; van solowerk tot groot bezette stukken, zowel in concertvorm als in interdisciplinaire voorstellingen. De samenwerking tussen musici en componisten staat daarbij centraal. In een dynamisch werkproces onderzoeken zij samen nieuwe muzikale en theatrale inzichten, technieken en presentatievormen. 

Naast dirigent Reinbert de Leeuw werkt Asko|Schönberg met gastdirigenten als Bas Wiegers en Etienne Siebens. Het repertoire reikt van de grote 20ste-eeuwse muziekvernieuwers tot werk van de huidige generatie componisten. Naast namen als Andriessen, Goebaidoelina, Boulez, Kurtág en Ligeti staat geregeld werk van Van der Aa, Ruo, Tsoupaki en Van de Putte op de lessenaars. Het ensemble biedt kansen aan jong talent door jaarlijks compositie-opdrachten te verlenen aan jonge makers. Interdisciplinaire projecten vormen een belangrijk onderdeel van de programmering. In co-productie met het Noord Nederlands Toneel en Club Guy & Roni maakt Asko|Schönberg jaarlijks een veelzijdige voorstelling die door het hele land toert. Asko|Schönberg is ensemble in residence bij het Muziekgebouw in Amsterdam. Daarnaast verzorgt het ensemble gastoptredens bij de NTR ZaterdagMatinee, het Holland Festival, De Nationale Opera en speelt het in co-producties met Nederlandse en Europese organisaties en gezelschappen. Asko|Schönberg treedt op in concertzalen in binnen- en buitenland en speelt regelmatig op festivals. De afgelopen seizoenen waren er optredens in Melbourne, Londen, Keulen, Zagreb, Parijs, Los Angeles, New York en Jakarta. 

ArKtype / Thomas O. Kriegsmann (Producer) is een management- en productiebedrijf dat zich specialiseert in de ontwikkeling van nieuw werk. In de afgelopen 13 jaar is het werk dat ArKtype produceert uitgegroeid tot een wereldwijd begrip met gerenommeerde artiesten uit dertig verschillende landen, meerdere disciplines en met commerciële én gesubsidieerde projecten. Het werk omvat projecten met Mikhail Baryshnikov, Peter Brook, Victoria Thiérrée-Chaplin, Yael Farber, Daniel Fish, Annie-B Parson & Paul Lazar, Lisa Peterson, Kaneza Schaal, Peter Sellars, Tony Taccone en Julie Taymor. Drie seizoenen produceerde hij het Ringling International Arts Festival in Sarasota, Florida, in samenwerking met Baryshnikov Arts Center, hij was programmamanager voor Spiegelworlds South Street Seaport-seizoenen en recentelijk was hij Director of Programs bij New York Live Arts. Hij produceerde onlangs A Thousand Thoughts van Sam Green en Kronos Quartet, Trigger van Byron Au Yong en Aaron Jafferis in première, als eerbetoon aan de tiende verjaardag van het bloedbad aan Virginia Tech, Cartography van Kaneza Schaal en Christopher Myers, Man in a Case van Big Dance Theatre / Mikhail Baryshnikov, de Amerikaanse première van Not by Bread Alone van Nalaga'at Deaf-Blind Theatre, en You Us We All van Andrew Ondrejcak en Shara Worden. Huidige samenwerkingen omvatten 600 Highwaymen, Bryce Dessner, John Cameron Mitchell, Daniel Fish, Kaneza Schaal & Christopher Myers, Aaron Landsman, Brent Green, Rude Mechs, Nona Hendryx / Niegel Smith / Carrie Mae Weems, Jessica Blank & Erik Jensen, Rude Mechs, Sam Green, Nora Chipaumire, Adrien M. & Claire B. en Compagnia TPO.

Meer

CREDITS

muziek
Bryce Dessner
libretto
Korde Arrington Tuttle
tekst
Essex Hemphill, Patty Smith
regie
Kaneza Schaal
uitvoering
Roomful of Teeth, Asko|Schönberg
muzikale leiding
Brad Wells
productie
ArKtype / Thomas O. Kriegsmann
in samenwerking met
The Robert Mapplethorpe Foundation
coregie
Lilleth Glimcher
medewerker muzikale leiding
William Brittelle
kostuums, decor
Carlos Soto
licht
Yuki Nakase
video
Simon Harding
productie management
William Knapp
medewerker licht
Valentina Migoulia
videotechnicus
Moe Shahrooz
dramaturgie
Talvin Wilks, Christopher Myers
opdrachtgevers
An ArKtype Production, Produced in Residency with and Commissioned by University Musical Society, University of Michigan, Ann Arbor, MI. Co-produced by Los Angeles Philharmonic, Gustavo Dudamel Music and Artistic Director. TRIPTYCH was co-commissioned by BAM; Luminato Festival, Toronto, Canada; Stavros Niarchos Foundation Cultural Center, Athens, Greece; Cincinnati Opera, Cincinnati, OH; Cal Performances, UC Berkeley, Berkeley, CA; Stanford Live, Stanford University, Stanford, CA; Adelaide Festival, Australia; John F. Kennedy Center for the Performing Arts for performance as part of DirectCurrent 2019; ArtsEmerson: World on Stage, Emerson College, Boston, MA; Texas Performing Arts, University of Texas at Austin, Austin, TX; Holland Festival, Amsterdam; Wexner Center for the Arts, Ohio State University, Columbus, OH; the Momentary, Bentonville, AR, Celebrity Series of Boston, MA, and residency development through MassMOCA, North Adams, MA.

DEZE VOORSTELLING IS MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR