‘Gepassioneerde verkondiging van vrouwelijke vrijheid - El Mercurio

Paisajes para no colorear

Marco Layera

Negen tienermeisjes claimen hun plek op het toneel. Ze dwingen de toeschouwers te luisteren naar hun kijk op de wereld, in het bijzonder hun ervaringen met gendergerelateerd geweld en feminisme in Chili en Zuid-Amerika. Een jaar lang werkte de Chileense regisseur Marco Layera – dit keer zonder zijn groep La Re-sentida – met deze jonge actrices aan Paisajes para no colorear. (‘Niet in te kleuren landschappen’) De meisjes zijn provocatief en vastberaden, maar ook kwetsbaar als ze vol hormonale bravoure het toneel bestormen om hardnekkige romantische mythes over jeugdige en vrouwelijke onschuld te ontkrachten. Ze laten zien dat een nieuwe generatie haar stem heeft gevonden. Dat de tijd is gekomen om onze ogen te openen voor de realiteit waarin tieners tegenwoordig leven. Of, in de woorden van de meisjes zelf: ‘Wij worden de sterren van een ongeëvenaarde culturele revolutie.’

achtergrondinformatie

‘Het theater stelt de toeschouwer in staat om te reflecteren op de werkelijkheid. Het verbaast me altijd weer als mensen geschokt zijn door een voorstelling. Hoe kun je geschokt zijn door wat wij doen,  

als de werkelijkheid vele malen erger is?’. Regisseur en theatermaker Marco Layera groeide op in Chili tijdens de dictatuur van Pinochet. Met zijn eigen gezelschap, La Re-sentida, Spaans voor ‘rancune’, maakte hij de afgelopen jaren een reeks maatschappijkritische, zwartkomische stukken die ideologische vraagtekens zetten bij de hedendaagse Chileense samenleving.

 

In Paisajes para no colorear krijgen negen meisjes in de leeftijd van 13 tot 17 jaar het woord. Op het podium vertellen ze over hun kwetsbaarheid, rebellie, de stigmatisering en het vaak gendergerelateerde geweld, waar ze in het Chili van nu mee te maken hebben. Wat ze vertellen over hun dagelijkse werkelijkheid liegt er niet om. Het is een staalkaart van repressie: mishandeling binnen en buiten het gezin, seks, zwangerschappen en abortus, moord en doodslag.

 

Voor deze voorstelling stuk putten ze uit hun eigen verhalen en uit die van ongeveer 140 andere meisjes en jonge vrouwen. Deze zijn gedocumenteerd door een team van het theatergezelschap La Re-Sentida gedurende een proces van interviews en workshops dat bijna een jaar duurde. Dit empirische onderzoek is door het collectief en de meisjes gedramatiseerd en verwerkt tot de tekst van het stuk. Ook hier de multidisciplinaire vorm leidend, met dans, film, projectie, muziek, ritme en kracht.

 

Paisajes paro no colorear wijst met een beschuldigende vinger naar de verstikkende tradities van de (Zuid-Amerikaanse) katholieke kerk en de ouderwetse rolmodellen die de meisjes op school en thuis opgedrongen krijgen. Maar het is ook de schreeuw van een nieuwe generatie meisjes en vrouwen die voor het eerst een stem krijgen en eisen dat ze gehoord en gerespecteerd worden. Dat maakt het bovenal een hoopvolle voorstelling, nu deze meiden openlijk in opstand komen, weigeren nog langer ingekleurd te worden door vastgeroeste ideeën en een eigen visie op de toekomst geven. Als het aan deze meiden ligt, gaan de omgangsvormen tussen de mannen en vrouwen, tussen de verschillende generaties en instituties per direct op de schop en is er ruimte voor een open, empathische en op solidariteit gebaseerde samenleving. Het is, zegt Layera, ‘een generatie waar ik heilig in geloof’. Theater in zijn meest confronterende en onthutsende vorm die lang nagalmt.

Meer

biografie

Marco Layera (1978, Santiago, Chili) studeerde rechten, specialiseerde zich in criminologie en werkte als assistent-docent filosofie aan de Universiteit Van Chili. Daarna volgde hij een

theateropleiding aan zowel de Teatro Escuela La Matriz als de Escuela Teatro Imagen. In 2008 richtte hij het theatercollectief La Re-sentida op, waar hij nog altijd artistiek leider van is. Met dit gezelschap maakte hij in 2008 Simulacro, een ironische, wrede en zwartkomische reflectie op het leven in een land met een dictatoriale geschiedenis. Met Tratando de hacer una obra que cambie el mundo uit 2011 brak de groep door in Europa en was onder andere te zien op het Holland Festival van 2013; ook regisseerde hij in Estland een nieuwe, aangepaste versie van Tratando met een volledige Estse cast. In 2015 was Layera en zijn groep met La imaginación del futuro (2013) opnieuw te zien in het Holland Festival en reisde zijn voorstelling La Dictadura de lo cool in 2017 langs een aantal Nederlandse schouwburgen. Marco Layera was nauw betrokken bij theatraal onderzoek met mensen van verschillende leeftijden en sociale klasse, zoals Elencos ciudadanosen Laboratorios de montaje en gaf les op verschillende theaterscholen. Voor zijn werk ontving hij de Eugenio Guzmán-prijs van het Festival para Directores Teatrales van de Universiteit van Chili, de prijs voor de beste regie op het Festival de Teatro Joven in het Teatro Municipal de las Condes en werd hij twee keer genomineerd voor de Chileense kunstprijs, de Premio Altazor a Las Artes Nacionales.

Meer

CREDITS

regie
Marco Layera
regie-assistent
Carolina de la Maza
cast
Ignacia Atenas, Sara Becker, Paula Castro, Daniela López, Angelina Miglietta, Matilde Morgado, Constanza Poloni, Rafaela Ramírez en Arwen Vásquez.
tekst
Carolina de la Maza, Marco Layera gebaseerd op getuigenissen van de performers en meer dan 100 Chileense adolescenten
scene assistent
Francisca Hagedorn, Soledad Escobar
psycholoog
Soledad Gutiérrez
décor, licht
Pablo de la Fuente
kostuums
Daniel Bagnara
muziek compositie
Tomás González
hoofd techniek
Karl Heinz Sateler
geluid
Alonso Orrego
productie
GAM (Centro Cultural Gabriela Mistral)
coproductie
Theater Company La Re-Sentida