Ritmische rebellie van Franse schrijver en rapper

Le jeune noir à l’épée

Abd Al Malik

Een jongen uit de banlieue verlaat de gevangenis en doet zijn verhaal. Over zijn strijd om te ontsnappen aan het straatleven en de haat. Over het politiegeweld en het leven in voorsteden met goedkope huurwoningen. De Franse schrijver en rapper Abd Al Malik liet zich voor dit verhaal inspireren door de poëzie van Charles Baudelaire en het denken van de Martinikaanse filosoof Édouard Glissant over diversiteit en globalisering. Na het succesvolle L’art et la révolte, op teksten van Albert Camus, vroeg het Parijse Musée d’Orsay hem voor een theatraal concert bij een expositie over het zwarte model in de kunstgeschiedenis. Dat leidde tot een ‘ritmische rebellie’ over identiteit in tijden van globalisering – voorgedragen, gerapt, geslamd en gezongen op zwarte muziek, witte muziek, en alles daar tussenin. De titel van de voorstelling verwijst naar een negentiende-eeuws schilderij uit de Orsay-collectie: ‘Jonge zwarte met zwaard’. 

download het programmaboek

achtergrondinformatie

Ter gelegenheid van de tentoonstelling Le modèle noir, de Géricault à Matisse (‘Het zwarte model, van Géricault tot Matisse’) nodigde het Musée d'Orsay in Parijs Abd Al Malik uit om een voorstelling te maken.

De Franse dichter, rapper, slammer en essayist liet zich voor zijn nieuwe werk, dat hij samen maakte met de Burkinese choreograaf Salia Sanou, inspireren door een schilderij uit de collectie van het museum: Le Jeune noir à l'epée (‘Jonge zwarte met zwaard’) van Pierre Puvis de Chavanne.

 

Le Jeune Noir À L’Épée is niet alleen een voorstelling, maar ook een nieuw album en een boek. Alle drie verschijnen tegelijkertijd. Abd Al Malik heeft zijn verhaal, in de vorm van een lang beeldend gedicht, op muziek gezet. Hiervoor werkte hij samen met Bilal Al Aswad (compositie), de onlangs overleden pianist Gérard Jouannest (voormalig pianist en co-componist van Jacques Brel) en technoproducer Scan X. Le Jeune Noir À L’Épée is een mix van hiphop, literatuur en beeldende kunst.

 

Abd Al Malik over zijn werk: ‘Le Jeune Noir À L’Épée is een schilderij dat me behoorlijk van streek maakte toen ik me ging verdiepen in de werken van de tentoonstelling. Ik zag het op het moment dat ik een lang gedicht wilde schrijven over identiteit in tijden van globalisering, geïnspireerd door de poëtische taal van Charles Baudelaire en de filosofie van Édouard Glissant. Dit schilderij was een openbaring.’

 

‘Daar hing het, tussen al die andere meesters van de negentiende eeuw, al die afbeeldingen waarin je de constructie van de blik van de ander terugziet, en veel collectieve raciale onbewustheid. Daartussen werd ik getroffen door Le Jeune Noir À L’Épée, vanwege zijn eenvoud wat betreft symboliek en de representatie van een zwart figuur. Het schilderij vertelde me een emotioneel verhaal dat mij heel bekend voorkwam, dat me als het ware terugbracht naar de wereld van armoede en beton. Dus toen begon ik te schrijven, over een zwarte jongen, maar dan in deze tijd, die zojuist uit de gevangenis komt en terugkeert naar de buitenwijken waar hij heel zijn leven heeft doorgebracht.’

 

‘Het is een ritmische rebellie, gedeclameerd, gerapt, geslamd en gezongen op zwarte muziek, witte muziek, oud en modern. Het is ook een collage, bestaande uit melodieën en verschillende samples. Over de reis van een jonge zwarte man - van vroeger maar ook van nu, van de generatie waarvan ik ook deel uitmaak - die is geboren in Europa en geworteld in het voorouderlijke Afrikaanse continent.’

Meer

biografie

Abd Al Malik (Parijs, 1975) is een rapper, schrijver, essayist, scenarioschrijver en regisseur van Congolese afkomst.

Hij groeide op in de woonwijk Neuhof in Straatsburg. Hij won meerdere prijzen van elk van zijn vier soloalbums. In 2008 werd hij benoemd tot ridder in de Franse Orde van Kunsten en Letteren. Hij werkt regelmatig samen met artiesten als Juliette Greco, Laurent Garnier en Ahmad Jamal. Voor zijn tweede boek La guerre des banlieues n'aura pas lieu (‘De oorlog van de buitenwijken zal niet plaatsvinden’) ontvangt hij de Edgar Faure-prijs. Zijn succesfilm Qu'Allah bénisse la France! (‘Moge Allah Frankrijk zegenen!’, dit jaar ook te zien op het Holland Festival) wordt genomineerd voor twee Césars en ontvangt de International Critics Prize op het Toronto Film Festival. In 2013 maakte hij op verzoek van Catherine Camus de theatervoorstelling L'Art & la Revolte in het kader van de 100e geboortedag van haar vader Albert Camus. Zijn tweede soloalbum, Gibraltar (2006), behandelt immigratie- en migratievraagstukken en is een unieke amalgaan van hiphop, jazz en Franse chansons. Het wordt beschouwd als een van de belangrijkste Franse albums van de laatste 15 jaar. Abd Al Malik wordt in 2018 door Emmanuel Demarcy Mota van Théâtre de la Ville benoemd tot ‘kunstenaar-ambassadeur’ en voor drie jaar mede-programmeur van het theater.

 

Meer

CREDITS

concept, uitvoering
Abd Al Malik
choreografie
Salia Sanou
dans
Salomon Asaro
dans
Akim Houssam
dans
Vincent Lafif
dans
Bolewa Sabourin
uitvoering muziek
Arnaud Fayette Mikano
uitvoering muziek
Fayette Fayette Mikano

DEZE VOORSTELLING IS MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR