‘Congo, dat bestaat niet. Het is slechts een rivier en het grote bos.’

Congo

Faustin Linyekula

Tijdens de Koloniale Conferentie van Berlijn (1884-1885) werd het Congobekken door de Europese grootmachten aan de tekentafel toebedeeld aan koning Leopold II van België. Sindsdien heeft  het land vele namen gekend – De Onafhankelijke Congostaat, Belgisch Congo, Zaïre, Congo-Kinshasa, de Democratische Republiek Congo – en minstens zoveel veroveraars, onafhankelijkheidsstrijders, ontdekkingsreizigers en dictators. ‘Congo, dat bestaat niet. Het is slechts een rivier en het grote bos’, laat de Franse schrijver Éric Vuillard een van zijn personages zeggen in zijn documentaireroman Congo. Faustin Linyekula reflecteert op deze bewering in deze ode aan zijn thuisland, waarmee hij zijn levenslange onderzoek naar Congo voortzet. In dans, tekst en geluid geeft hij samen met Pasco Losanganya en Daddy Moanda Kamono zijn land een stem en een gezicht. 

achtergrondinformatie

Frascati-programma associate artists

Twee weken lang is theater Frascati het ‘huis’ van William Kentridge en Faustin Linyekula. Naast werk van henzelf en van makers

 die hen inspireren is er veel ruimte voor werk dat ontstond in hun studio’s. Deze presentaties geven zicht op wat de functie en het belang is van Kentridges The Centre for the Less Good Idea en Linyekula’s Studios Kabako. In het theater is een uniek en spannend programma te zien waarin de grenzen tussen de kunstvormen geslecht worden. Daarnaast organiseren we een reeks debatten die we The Welcome Table noemen, over ook in Nederland actuele thema’s uit de voorstellingen.

Met The Centre for the Less Good Idea en Studios Kabako willen Kentridge en Linyekula (podium)kunstenaars, zowel jonge als meer ervaren makers, de ruimte, mogelijkheden en inspiratie bieden om te werken aan een oeuvre. Voor Amsterdam selecteerden ze werk op verschillende gronden: Linyekula biedt twee jonge makers de gelegenheid om nieuw werk als work-in-progress te toetsen aan het Nederlandse publiek; Kentridge koos presentaties uit alle seizoenen die tot nu toe in The Centre werden georganiseerd.

 

Kies één of meer programmaonderdelen en laat u verrassen door voorstellingen die niet alleen een nieuw perspectief toevoegen aan het kunstenaarschap van Kentridge en Linyekula, maar ook nieuwe verhalen vertellen – van politiek doordrongen beschouwingen, uitzonderlijke jeugdherinneringen en pogingen om nieuwe mythen te creëren voor een nieuwe tijd.

Meer

biografie

Faustin Linyekula (1974) is een Congolese danser, choreograaf, theatermaker en storyteller. In zijn voorstellingen verwerkt hij de erfenis van decennia van oorlog, terreur, angst en het 

ineenstorten van de economie in Afrika. In 1993, na een studie literatuur en drama, verlaat Linyekula Congo, dan nog Zaïre geheten, en vestigt zich in Nairobi. Daar is hij in 1997 medeoprichter van het eerste Keniaanse gezelschap voor eigentijdse dans: Gàara. In 2001 reist hij terug naar Zaïre, dat inmiddels de Democratische Republiek Congo heet. Ondanks de bloedige conflicten waarin het land verwikkeld is, besluit hij te blijven en zet in Kinshasa Studios Kabako op, een plek voor creatie en research in de podiumkunst. 

Met vier dansers die hij zelf heeft opgeleid maakt hij Spectacularly Empty, een verslag van zijn terugkeer naar zijn geboorteland. Hiermee begint Linyekula een reeks van werken waarin hij reflecteert op de geschiedenis en het collectieve geheugen van zijn land en zijn volk, op de corrupte leiders, de censuur en het gebrek aan toekomstvisie. Met twee van deze stukken, Le Festival des Mensonges (2005) en The Dialogues Series: iii. Dinozord (2006) wordt hij als eerste kunstenaar ooit uit Sub-Sahara Afrika uitgenodigd voor het Festival d’Avignon. In 2012 maakt hij het vervolg daarop, Sur les traces de Dinozord, dat met een nieuwe cast van jonge talenten dit jaar op het Holland Festival te zien is. 

In 2006 verhuist Studios Kabako naar Kisangani in het noordoosten van het land, en breidt het werkterrein uit naar nieuwe artistieke vormen waaronder muziek en film. Naast het stimuleren van werk door jonge Congolese kunstenaars door training, productie en tournees werkt Studios Kabako ook met de gemeenschap in Lubunga op de zuidoever van de rivier de Congo, op het gebied van cultuur, educatie en waterhuishouding. In totaal heeft hij 17 stukken gemaakt binnen Studios Kabako die wereldwijd op tournee gingen, waaronder more, more, more … future, (2009) een punk-ndombolo opera. Hij werkte samen met o.a. Raimund Hoghe (Sans-titre, 2009) en het Nationale Ballet van Portugal (2016) en creëerde een serie locatievoorstellingen in musea, waaronder in het Museum of Modern Art (New York, 2012), het MUCEM (Marseille, 2016), het Metropolitan Museum (New York, 2017) en in 2018 het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika in Tervuren, België. Tevens is Linyekula een liefhebber van geluid en muziekproductie en mixt en produceert hij albums en concerten. 

In 2007 ontving Linyekula de Grote Prins Claus Prijs. Uit het juryrapport: ‘Hij weet op innovatieve wijze cultuur te stimuleren in weerwil van instabiliteit en onrust en is toegewijd aan de ontwikkeling van zijn land.’ In 2012 stond hij op het Holland Festival met La création du monde (1923-2012), een productie van het Ballet de Lorraine uit Nancy. In 2017 schreef The New York Times: ‘Linyekula laat je niet los … een pijnlijke, brutale, energieke aanwezigheid’. In 2014 ontving Linyekula met Studios Kabako de eerste prijs van de CurryStone Foundation voor het werk in Kisangani. Faustin Linyekula geeft regelmatig lessen en workshops in Afrika, de Verenigde Staten en Europa. In 2016 was hij een jaar lang associate artist in Lissabon, in het kader van Artista na Cidade Biennale. Sinds september 2018 is hij drie jaar lang assocate artist bij Le Manège in Reims, Frankrijk. In 2018 ontving hij de eerste Soros Arts Fellowship. Dit jaar is Faustin Linyekula een van de twee associate artists van het Holland Festival.

Meer

CREDITS

artistieke leiding
Faustin Linyekula
tekst
Eric Vuillard
met
Daddy Moanda Kamono, Faustin Linyekula, Pasco Losanganya
muziek
Franck Moka, Faustin Linyekula
licht
Koceila Aouabed
kostuums
Ignace Yenga
coproductie
Théâtre de la Ville / Festival d’Automne – Paris, Le Manège, Scène Nationale de Reims, HAU Hebbel am Ufer – Berlin, Ruhrtriennale, Vidy-Lausanne Theatre, Holland Festival – Amsterdam
productie
Studios Kabako, Virginie Dupray
met steun van
the Centre National de la Danse – Pantin, Centre Dramatique National de Normandie-Rouen, KVS Brussels

DEZE VOORSTELLING IS MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR