aus LICHT - deel 2:
LUCIFER EN EVA

Karlheinz Stockhausen,
Holland Festival, De Nationale Opera, Koninklijk Conservatorium Den Haag

In 2019 wordt tijdens een drie dagen durende marathon een substantieel deel van de cyclus LICHT van Karlheinz Stockhausen uitgevoerd. Uit de zeven opera’s, vernoemd naar de dagen van de week, worden vele hoogtepunten geselecteerd die samen een mooi totaaloverzicht geven van het meesterwerk van Stockhausen. De drie delen van aus LICHT kunnen ook los van elkaar bezocht worden. 

De voorstelling van deel twee opent met scènes uit SAMSTAG, de dag die wordt gedomineerd door Lucifer, gevolgd door scènes uit MONTAG. Karlheinz Stockhausen was een van de eersten die het maken van elektronische muziek tot kunst wist te verheffen. De scènes uit FREITAG, die onderdeel zijn van het programma, zijn alleen via luidsprekers te beluisteren.  

Programma deel 2

·         SAMSTAGS-GRUSS (uit SAMSTAG)

·         KATHINKAs GESANG (uit SAMSTAG)

·         LUZIFERS TANZ (uit SAMSTAG)

·         MONTAGS-GRUSS (uit MONTAG)

·         MÄDCHENPROZESSION (uit MONTAG)

·         EVAs LIED (uit MONTAG)

·         DER KINDERFÄNGER und ENTFÜHRUNG (uit MONTAG)

aanvang: 15.00 uur 
einde: ± 21.20 uur

Voor toegewijde luisteraars is er voorafgaand de elektronische compositie FREITAGS-GRUSS vanaf 13.15 uur; en na afloop de elektronische compositie FREITAGS-ABSCHIED, einde ± 23.30 uur.

Toelichting deel 2

Menselijke genen 
Lucifers muzikale DNA vertoont met een formule van slechts elf tonen een duidelijk tekort. Dit drijft hem om vervulling te zoeken

 in zijn strijd met Michael. Of zich met Eva te verenigen wier ´formel´ van twaalf tonen de ideale menselijke genen omvat.

Sprookjesachtig slagwerk 
Na een fanfare speelt zich een vreemd ritueel af in KATHINKAs GESANG. Een fluitiste in katachtige verschijning speelt een requiem voor Lucifer met een reeks oefeningen om diens geest te bevrijden van zijn lichamelijk omhulsel. Zij wordt begeleid door gebeier van klokken en sprookjesachtig slagwerk. Lucifer blijkt evenwel nog niet echt gestorven en verschijnt als monsterlijke grimas, uitgevoerd door een tachtigkoppig orkest. Uitgedaagd door stertrompetter Michael, vindt een eerste confrontatie plaats. Daarna verandert de sfeer totaal en is het podium aan Eva met drie scènes uit MONTAG. Haar rol als schepper van leven wordt belicht, omringd als ze is door jonge meiden en kinderen. In een drievoudige verschijning met haar attributen van vrouwelijkheid mag ze haar aantrekkingskracht illustreren. Een schurk van een fluitist ontvoert daarna de kinderen die Eva heeft voortgebracht.

Meer

Achtergrondinformatie

Karlheinz Stockhausen is niet zomaar een componist. Hij is de schepper van een compleet nieuw muzikaal universum. Zijn cyclus LICHT (1977-2003) bestaat uit zeven opera’s, een voor elke dag van 

de week, en verbeeldt de mythische strijd en samenwerking tussen Michael, Lucifer en Eva. Alle opera’s zijn afzonderlijk al uitgevoerd, maar voor de eerste keer ooit zijn nu grote scènes uit alle zeven opera’s in een afgeronde cyclus te zien.

Uit negenentwintig uur aan materiaal is een voorstelling van vijftien uur gecreëerd, in een mise-en-espace van Pierre Audi, verspreid over drie dagen. Ervaar de vele baanbrekende composities, waaronder ook het HELIKOPTER-STREICHQUARTETT. aus LICHT is een reis door het buitenaardse klankuniversum van de meest visionaire componist van de 20e eeuw.

Meer

Biografie

Karlheinz Stockhausen (1928-2007) was een Duitse componist. Hij wordt beschouwd als een van de invloedrijkste componisten uit de tweede helft van de 20e eeuw.


Stockhausen studeerde zowel piano als musicologie, filosofie en Duitse taalkunde. Hij overwoog eind jaren veertig serieus een carrière als schrijver en ontving zelfs aanmoedigingsbrieven van Hermann Hesse. Pas in 1950 nam hij zijn eerste compositielessen bij de Zwitserse componist Frank Martin en in de zomer van 1951 volgde hij cursussen nieuwe muziek in Darmstadt. Daar werd hij gegrepen door het serialisme. Het jaar daarop studeerde hij in Parijs bij Messiaen en plaatste hij zichzelf met enkele baanbrekende werken in de voorhoede van de nieuwe muziek. 

Vanaf de tweede helft van de jaren vijftig behaalde Stockhausen grote artistieke successen met een vrijere benadering van de seriële uitgangspunten. In de WDR-studio in Keulen (waarvan hij in de jaren zestig de directeur was) experimenteerde hij met elektronica, en daarbuiten met de plaatsing van orkest en publiek, met extreme tempi en met muziek van over de hele wereld. In 1964 werd een ensemble opgericht dat zich exclusief bezighield met de uitvoering van zijn werk, en in 1970 ontstond zijn eigen muziekuitgeverij. 

In de jaren zeventig nam zijn benadering van muziek een uitgesproken kosmische wending: hij wilde uitdrukking geven aan zijn verbondenheid met de kosmos, de natuur en zijn medemens. Met LICHT(1977-2003), een cyclus van zeven grootse muziektheaterstukken over de verschillende dagen van de week, creëerde hij een werk dat het hele leven moest omvatten. Van 2003 tot zijn dood werkte hij aan KLANG, een vergelijkbare cyclus over de uren van de dag.

Meer

CREDITS

muzikale leiding
Kathinka Pasveer
mise-en-espace
Pierre Audi
decor en licht
Urs Schönebaum
kostuum
Wojciech Dziedzic
video
Chris Kondek
curator
Renee Jonker
dramaturgie
Suzanne Stephens-Janning, Cristiano Melli, Klaus Bertisch
dirigent
Adrian Heger, Wilma ten Wolde (Nationaal Kinderkoor)
artistiek producent/coördinator
Sigi Giesler
uitvoerenden
solisten, instrumentale solisten, dansers, studenten master aus LICHT, studenten Koninklijk Conservatorium Den Haag, studenten Royal Northern College of Music (Manchester) en Codarts (Rotterdam)

Nationaal Kinderkoor
Nationaal Vrouwen Jeugdkoor
Nationaal Gemengd Jeugdkoor

DEZE VOORSTELLING IS MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR