aus LICHT - deel 1:
MICHAEL

Karlheinz Stockhausen,
Pierre Audi

In 2019 wordt tijdens een drie dagen durende marathon een substantieel deel van de cyclus LICHT van Karlheinz Stockhausen uitgevoerd. Uit de zeven opera’s, vernoemd naar de dagen van de week, worden vele hoogtepunten geselecteerd die samen een mooi totaaloverzicht geven van het meesterwerk van Stockhausen. De drie delen van aus LICHT kunnen ook los van elkaar bezocht worden. 

De eerste van de drie voorstellingen staat geheel in het teken van Michael, die in de operacyclus LICHT al het goede en het goddelijke belichaamt.

Programma deel 1

aanvang 19.30 uur 
einde ± 23.15 uur

· DONNERSTAGS-GRUSS

· MICHAELs JUGEND

· MICHAELs REISE UM DIE ERDE

· DONNERSTAGS-ABSCHIED

Al deze composities zijn afkomstig uit de opera DONNERSTAG

Voor toegewijde luisteraars is er aansluitend de elektronische compositie UNSICHTBARE CHÖRE. De eindtijd is dan ± 00.15 uur.

Toelichting deel 1

Wedergeboorte
Michaels muziale DNA bestaat uit een formule van dertien tonen, eentje meer dan de twaalf tonen die het octaaf rijk is. In twee 

complete scènes uit de opera DONNERSTAG toont Stockhausen Michaels jeugd met een geesteszieke moeder en een vader die niet opgewassen is tegen het leven. Na een examen beleeft Michael zijn wedergeboorte als musicus. 

Kosmische reis 
In MICHAELS REISE UM DIE ERDE bereist Michael de aarde om na te zijn bespot en gehoond zijn geliefde Eva te ontmoeten. Samen verlaten ze de aarde voor een kosmische reis waarin ze zich muzikaal verenigen. In deze scènes wordt duidelijk dat de hoofdrolspelers in diverse gedaanten kunnen optreden. Als zanger, als danser, als bespeler van de trompet of bassethoorn, maar ook in hun meest abstracte muzikale verschijning als een herkenbare melodie: de zogenaamde 'formel'. Ook blijken Eva en Michael verschillende rollen te kunnen vervullen. Die van moeder en zoon, maar ook die van geliefden. 

Onzichtbare koren 
Het publiek wordt opgenomen in een muzikaal universum waarin onzichtbare koren de ruimte vullen. De scènes worden voorafgegaan door DONNERSTAGS-GRUSS, een korte ouverture die vooruitblikt. Ten slotte klinkt het ABSCHIED gespeeld door vijf trompetten in een ruimtelijke opstelling.

Scenisch en verhalend
De eerste avond is de meest scenische en verhalende van deze trilogie, die naarmate Stockhausen verder componeerde aan LICHT steeds ritueler van karakter zal blijken.

Meer

Achtergrondinformatie

In 2019 wordt tijdens een drie dagen durende marathon een substantieel deel van de cyclus LICHT van Karlheinz Stockhausen uitgevoerd. Uit de zeven opera’s, vernoemd naar de dagen van de 

week, worden vele hoogtepunten geselecteerd die samen een mooi totaaloverzicht geven van het meesterwerk van Stockhausen. aus LICHT is een samenwerking tussen De Nationale Opera, Holland Festival, Het Koninklijk Conservatorium en de Stockhausen Foundation.

Meer

Biografie

Karlheinz Stockhausen (1928-2007) was een Duitse componist. Hij wordt beschouwd als een van de invloedrijkste componisten uit de tweede helft van de 20e eeuw.


Stockhausen studeerde zowel piano als musicologie, filosofie en Duitse taalkunde. Hij overwoog eind jaren veertig serieus een carrière als schrijver en ontving zelfs aanmoedigingsbrieven van Hermann Hesse. Pas in 1950 nam hij zijn eerste compositielessen bij de Zwitserse componist Frank Martin en in de zomer van 1951 volgde hij cursussen nieuwe muziek in Darmstadt. Daar werd hij gegrepen door het serialisme. Het jaar daarop studeerde hij in Parijs bij Messiaen en plaatste hij zichzelf met enkele baanbrekende werken in de voorhoede van de nieuwe muziek. 

Vanaf de tweede helft van de jaren vijftig behaalde Stockhausen grote artistieke successen met een vrijere benadering van de seriële uitgangspunten. In de WDR-studio in Keulen (waarvan hij in de jaren zestig de directeur was) experimenteerde hij met elektronica, en daarbuiten met de plaatsing van orkest en publiek, met extreme tempi en met muziek van over de hele wereld. In 1964 werd een ensemble opgericht dat zich exclusief bezighield met de uitvoering van zijn werk, en in 1970 ontstond zijn eigen muziekuitgeverij. 

In de jaren zeventig nam zijn benadering van muziek een uitgesproken kosmische wending: hij wilde uitdrukking geven aan zijn verbondenheid met de kosmos, de natuur en zijn medemens. Met LICHT(1977-2003), een cyclus van zeven grootse muziektheaterstukken over de verschillende dagen van de week, creëerde hij een werk dat het hele leven moest omvatten. Van 2003 tot zijn dood werkte hij aan KLANG, een vergelijkbare cyclus over de uren van de dag.

Meer

CREDITS

muzikale leiding
Kathinka Pasveer
mise-en-espace
Pierre Audi
decor en licht
Urs Schönebaum
kostuum
Wojciech Dziedzic
video
Chris Kondek
curator
Renee Jonker
dramaturgie
Suzanne Stephens-Janning, Cristiano Melli, Klaus Bertisch
dirigent
Adrian Heger
artistiek producent/coördinator
Sigi Giesler
uitvoerenden
solisten, instrumentale solisten, studenten master aus LICHT, studenten Koninklijk Conservatorium Den Haag

DEZE VOORSTELLING IS MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR