Stockhausen, kunstmatige intelligentie, kamerkoor en elektronica.

Actress X Stockhausen
SIN {X} II

Actress, Nederlands Kamerkoor

De Britse kunstenaar Actress (alias Darren Cunningham) wordt wereldwijd geroemd om zijn vooruitstrevende, experimentele techno. In opdracht van het Holland Festival schreef hij een nieuwe compositie voor stemmen, piano, kunstmatige intelligentie en elektronica. Geïnspireerd op Stockhausens WELT-PARLAMENT (1995), dat elders in dit festival als onderdeel van aus LICHT te horen is.

Het Nederlands Kamerkoor voert zowel de originele versie in aus LICHT uit als deze 21e-eeuwse versie. Stockhausens ‘wereld-parlement’ kwam samen in een koepel op een wolkenkrabber, dit keer vergaderen (echte) politici in de cloud om te discussiëren over de liefde. Hun stemmen vormen een netwerk van geluid dat live wordt gemanipuleerd door Cunningham en door Young Paint, een kunstmatige intelligentie.

'The show is played like a semi-staged opera. (…) It is a fascinating, if short, piece of theatre, but Actress rarely imposes himself on the work. A screen behind him shows a computer-generated film featuring a chrome-plated robot version of Actress at work, which suggests he is slowly transforming himself into a Kraftwerk-style cyborg.' - The Guardian ★★★★ 

download het programmaboek

achtergrondinformatie

‘Toen ik voor het eerst muziek van Stockhausen hoorde, ging er een wereld voor me open. Het was alsof de definitie van wat muziek kon zijn werd opgerekt.’ Tijdens een panelgesprek op Amsterdam Dance 

Event verklaarde de Britse producer Darren Cunningham ondubbelzinnig dat de Duitse componist Karlheinz Stockhausen van groot belang is geweest voor zijn eigen muzikale ontwikkeling. Onder het pseudoniem Actress verlegt Cunningham met internationaal succes muzikale grenzen in de techno, en het was Stockhausen die hem in zekere zin de weg wees, zegt hij, van de gebaande paden af. 

In zijn werk verlegt hij grenzen tussen genres en stijlen en laat hij ambities horen die overlopen in de hedendaagse klassieke muziek. Eerder werkte hij samen met London Contemporary Orchestra en ook werkte hij al eens mee aan een hedendaags antwoord op Steve Reichs Different Trains (1988). Tegelijk werkt hij met populaire artiesten als Radiohead, Damon Albarn en Kasabian. Het Holland Festival gaf hem een compositieopdracht voor een stuk voor stemmen, piano en elektronica, geïnspireerd op een werk van Stockhausen. 

Cunningham koos zelf voor WELT-PARLAMENT, de eerste scène uit de opera Mittwoch aus Licht, vanwege zijn wens om een keer met koor te werken en de theatrale elementen van het stuk. In Welt-Parlement (gesitueerd in een glazen koepel bovenop een wolkenkrabber hoog boven de wolken) worden (koor)leden van een ‘wereldparlement’ door de ‘wereldpresident’ bijeengeroepen om belangrijke kwesties te bespreken, in het bijzonder de betekenis van het woord ‘liefde’. 

Cunningham ziet WELT-PARLAMENT als inspiratie op een conceptueel niveau voor een nieuwe compositie. In zijn werk zullen stemmen en elektronica te horen zijn. Het libretto is gebaseerd op een debat waarin parlementariërs speciaal voor dit project discussiëren over de liefde. Hun teksten en stemmen vormen daarnaast ook de input voor de kunstmatige intelligentie die Actress gebruikt bij de uitvoering van zijn werk. Uiteindelijk ontstaan zo een compleet nieuwe compositie van een uur, waarvoor Welt-Parlement de inspiratie was. 

De compositie wordt verder uitgevoerd door pianist Vanessa Benelli Mosell en het Nederlands Kamerkoor, dat ook te horen is in aus LICHT, waarin het het originele Welt-Parlement uitvoert. Actress X Stockhausen SIN {X} II, een compositieopdracht van het Holland Festival, gaat in mei bij medeopdrachtgever Southbank Centre in Londen in wereldpremière en is het debuut van Actress op het Holland Festival. 

Meer

biografie

Actress, alias van Darren J. Cunningham (Verenigd Koninkrijk, 1979) is een producer, componist en oprichter van het label Werkdiscs, waarop enkele van de meest gezaghebbende namen uit de bass

music-scene hun muziek uitgaven. Als Actress gaf Cunningham in 2008 zijn debuutalbum Hazyville uit. Daarna volgden onder anderen Splazsh (2010), R.I.P. (2012) en meest recentelijk AZD (2017). Hij werkte mee aan een film van de Belgische fotograaf Pierre Debusschere en speelde diverse grote live shows, onder andere op Sonar in Tokyo en Barcelona, in Tate Modern (met beeldend kunstenaars Yayoi Kusama and Agnes Martin) en Londen. Actress werkte samen met London Contemporary Orchestra. Ze gaven diverse concerten en vorig jaar verscheen Lageos, een gezamenlijk album.

 

Het Nederlands Kamerkoor bestaat sinds 1937. Sinds 2015 is Peter Dijkstra chef-dirigent. Zijn voorgangers waren Hans van de Hombergh, Kerry Woodward, Uwe Gronostay, Tõnu Kaljuste, Stephen Layton en Risto Joost. Het koor werd opgericht door Felix de Nobel, die tot 1972 de eerste chef-dirigent was. Het Nederlands Kamerkoor geeft opdrachten aan grote componisten en jong talent, ontwikkelt nieuwe vormen, en gaat samenwerkingen aan met gerenommeerde ensembles als het Koninklijk Concertgebouworkest, Asko|Schönberg, La Fenice en Concert Lorrain. In december 2017 ontving het Nederlands Kamerkoor de klassieke muziekprijs van de VSCD, De Ovatie, voor het concertprogramma Via Crucis onder leiding van Reinbert de Leeuw. Educatie en participatie maken onlosmakelijk deel uit van de missie van het koor. Het Nederlands Kamerkoor verzorgt workshops en ‘adopteert’ koren als voorprogramma van zijn eigen concerten. Getalenteerde, jonge zangers krijgen in het talentontwikkelingstraject NKK NXT een kans te experimenteren met nieuwe vormen van koormuziek. Het koor is al sinds 1949 geregeld te gast op het Holland Festival. Het was recentelijk te horen in The Book of Sand (2015), Het nieuwe Babylon (2017) en Gesualdo (2018)

 

Vanessa Benelli Mosell (1987, Italië) speelt vanaf haar derde piano bij Alberto Alinari in Florence. Op zevenjarige leeftijd werd ze toegelaten aan de Internationale Piano Academie in Imola, waar ze tot 2006 studeerde bij Franco Scala. Ze studeerde ook bij Mikhail Voskresensky en Dmitri Alexeev. Mosell is een Young Steinway Artist. Mosells debuutalbum, Virtuoso Piano Music, uitgebracht in 2011 bij Brilliant Classics, leverde haar internationale bekendheid op. Mosell speelde onder andere met het Berliner Symphoniker, Münchner Symphoniker, de Edmonton Symphony en het Zürich Chamber Orchestra. In 2004 ontving ze de Elba Festivalprijs. Ze staat internationaal bekend om haar uitvoeringen van Stockhausen’s Klavierstücke. Mosell ontmoette Stockhausen voor het eerst in 2006. Na haar opname van Klavierstücke I-IV werd ze door de componist zelf uitgenodigd om bij hem te komen studeren in Duitsland. Tot zijn dood heeft ze nauw met hem samengewerkt en ontving ze veel lof en prijzen voor haar uitvoeringen.

 

Robert Ames (1985) is een van de dirigenten van het London Contemporary Orchestra. Ze spelen op uiteenlopende locaties, van een nachtclub tot de grote concertzalen van Londen. Hoewel klassieke muziek centraal staat bij Ames, werkt hij met een breed scala aan kunstenaars, van modeontwerpster Vivien Westwood tot Ron Arad, Frank Ocean, DJ Shadow en Jonny Greenwood van Radiohead. Hij heeft gewerkt in Abbey Road, bij het National Theatre en aan projecten als John Macleans film Slow West. Ook bracht hij nieuw werk van Terry Riley in première. Ames is daarnaast een veelgevraagd altviolist die veel solo- en kamermuziekwerken ten gehore brengt van toonaangevende componisten. Toen Ames in 2008 samen met collega-dirigent Hugh Brunt het London Contemporary Orchestra opzette, was het hun missie om 'heel anders te denken over wat mensen willen horen'. Dit leidde ertoe dat LCO in 2015 de prestigieuze Royal Philharmonic Society Ensemble-prijs won. Er zijn geen grenzen of belemmeringen aan zijn muzieksmaak, van Actress tot Adès, Foals tot Feldman en Couperin tot Cage.

Meer

CREDITS

muziek
Actress (alias Darren Cunningham), Robert Ames
dirigent
Robert Ames
uitvoering
Actress (alias Darren Cunningham), Young Paint (AI), Vanessa Benelli Mosell (piano) en het Nederlands Kamerkoor
in opdracht van
Holland Festival, Southbank Centre
productie
Holland Festival

DEZE VOORSTELLING IS MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR