‘Une pièce de théâtre sur la passion’
– L’Obs

Stadium

Mohamed El Khatib

Voetbalsupporters en theaterpubliek hebben veel gemeenschappelijk. De Franse toneelschrijver en -regisseur Mohamed El Khatib zocht 53 supporters van voetbalclub Racing Club de Lens bij elkaar voor een theatervoorstelling over hun levens. Stadium is een soort antropologisch onderzoek naar een van de weinige plekken in de maatschappij waar mensen van allerlei rangen en standen bij elkaar komen. Op het podium verzamelt zich een groep voetbalsupporters (geen acteurs) rondom een patatkraam voor een reeks persoonlijke verhalen en scènes. El Khatib toont de gedragscodes in het stadion en ontrafelt de mythes rondom de vermeende verschillen tussen voetbal- en theaterfans. Een voorstelling over een plek waar hoop en passie blijven bestaan, ook als het leven niet makkelijk is.

'De 53 aanhangers van voetbalclub Racing Club uit een Noord-Franse voormalige mijnwerkersstad vertellen over hun levens. Zo simpel is het. En tegelijk geniaal. Want met de verhalen van deze mensen krijgen we een beeld van de sociale codes, de denkbeelden.' - VPRO-Gids

'formidable spectacle' - Le Monde

'une pièce sur la passion' - L'Obs

achtergrondinformatie

Mohamed el Khatib is de zoon van een arbeider in een ijzergieterij; hij heeft zich lange tijd enigszins voor zijn afkomst geschaamd, maar eigenlijk vooral omdat zijn vader zo’n grenzeloze passie voor

voetbal tentoonspreidde. Hoogste tijd om zich daar nu mee te verzoenen: met Stadium duikt Khatib in de wereld van de voetbalsupporter. Zijn eigen nieuwsgierigheid naar mensen die in het dagelijks bestaan langs elkaar heen leven, vormt voor Khatib altijd het uitgangspunt van zijn werk. Benieuwd als hij is naar wat er gebeurt als die gescheiden werelden elkaar ontmoeten, maakt hij een soort documentair theater, waarbij die dagelijkse werkelijkheid theatraal materiaal wordt. Door heel dicht op de huid te gaan zitten van zijn hoofdpersonen, creëert Khatib bijzondere en intieme portretten. Al eerder stonden op deze manier ontmoetingen centraal met onder anderen een werkster, een schapenhouder, een kiezer van het Front National en een marinier. 

Ook in het veel grootschaliger project dat Stadium is en waar Khatib een groep van 53 supporters van Racing Club de Lens op toneel brengt, blijft deze aandacht voor het individu overeind. Gevangen in gedrag dat zich volgens vaste rituelen en vaste patronen ontwikkelt, wordt duidelijk hoe tussen het individu en de groep spanningen optreden. Khatib onderzoekt in Stadium welke passie mensen bezielt als ze gedurende een afgebakende tijd, tijdens een wedstrijd of een voorstelling, hun aandacht zo in een en dezelfde richting sturen. Met als centrale vraag wat ‘het’ publiek nu eigenlijk is: wat is het verschil tussen een theater- en een voetbalpubliek, afgezien van het tenue? Of het nu een menigte is die zich verzamelt voor een concert van de Rolling Stones of voor een sportwedstrijd: in beide gevallen gaat het om gereguleerde ‘ceremonies’ met hun eigen vaste codes. 

De supporters van RC Lens hebben van oudsher de reputatie het beste publiek van Frankrijk te zijn. Om te weten wat het betekent als een publiek zijn kookpunt bereikt, moet men plaatsnemen op de tribunes van het immense Stade Félix Bollaert en daar de sfeer proeven: het harmonieorkest, de dansende mascottes, de zee van ‘sang et or’, (‘bloed en goud’, de kleuren van RC Lens), de klanken van het clublied Les Corons' dat eer betuigt aan het mijnverleden van de club en de streek. In dit gebied met zo’n beetje de slechtste gezondheidsindicatoren van het land - met een hoog percentage werkloosheid, alcoholisme, zelfmoorden - kan de passie voor voetbal ver gaan. 

Khatib oordeelt niet. Hij laat de mannen en vrouwen zelf op het toneel aan het woord, wanneer zij zich verzamelen rond Momo’s patatkraam, beroemd geworden door de film Bienvenue chez les Ch'tis. Zoals de 84-jarige Yvette, die sinds 1977 supporter is: ‘Ik heb nog nooit een wedstrijd overgeslagen. In 1997 zei mijn echtgenoot dat hij er niet meer tegen kon. Niet tegen mijn voetbal, niet tegen de aanblik van ons in geel en rood gehulde huis. Hij zei: ‘nu moet je kiezen: mij of het voetbal’. Ik heb zonder aarzelen RC Lens gekozen.’ 

Met Stadium tekent Khatib een soort antropologische kaart van de ontmoetingsplek die het stadion in wezen is. In een raak onderzoek naar de definitie van ‘publiek’ fileert hij daarbij alle stereotypen. Tegelijkertijd brengt Mohamed el Khatib met Stadium een waardig eerbetoon aan de grote supporter die zijn vader is. Zelf was Khatib geen onverdienstelijk voetballer.

Meer

biografie

Mohamed El Khatib (1980, Beaugency) is schrijver en regisseur. In zijn werk mengt hij theater met andere kunsten - beeldende kunst, film, choreografie, digitale media - om te zien welke spanning dat

oplevert. In 2008 is hij medeoprichter van het collectief Zirlib, dat als stelregel hanteert dat kunst altijd een politieke lading heeft; kunst moet zich kunnen verhouden tot het alledaagse. Voor Mohamed El Khatib is het uitgangspunt voor zijn werk steevast de ontmoeting. Moi, Corinne Dadat (2014) ontstaat als hij kennis maakt met de schoonmaakster op een middelbare school in Bourges. Zij poetst de wc’s, hij geeft daar theaterworkshops. Khatib brengt haar op toneel in een ‘documentair ballet voor een schoonmaakster en danser’. Finir en beauté, over de dood van zijn moeder, is een groot succes op het Festival d’Avignon van 2015 en wordt bekroond met de Grand prix de littérature dramatique. Hij maakt een installatie, Renault 12, een roadmovie tussen Orléans en Tanger. In C’est la vie (2017) brengt Khatib twee acteurs op toneel die ieder een kind hebben verloren. Met Stadium, waarbij 53 supporters van Racing Club de Lens op toneel staan, maakt Mohamed El Khatib zijn debuut in Nederland. Khatib is associated artist bij het Théâtre de la Ville in Parijs, het Théâtre Olympia - Centre dramatique National de Tours en bij TnB – Théâtre national de Bretagne - Centre Européen Théâtral et Choréographique.

Meer

CREDITS

concept
Mohamed El Khatib, Fred Hocké
tekst
Mohamed El Khatib
scenografie, licht, video
Fred Hocké
soundscape
Arnaud Léger
artistieke medewerking
Violaine de Cazenove, Éric Domeneghetty
met
53 supporters van Racing Club de Lens

DEZE VOORSTELLING IS MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR