Grensoverschrijdend concert met topsolisten uit Syrië en Metropole Orkest, met wereldpremière compositie van Calliope Tsoupaki

Metropole Orkest & Soloists of the Syrian Big Band

Kinan Azmeh, Ibrahim Keivo, Dima Orsho, Moslem Rahal
Special guest: Eric Vloeimans
dirigent: Jules Buckley

NB: de aanvangstijd van dit concert is vervroegd van 20.30 naar 20.00 uur. meer informatie

De Syrian Big Band was de eerste in zijn soort in de Arabische wereld en gaf bigbandmuziek een stem in Syrië. Samen met het Metropole Orkest, onder leiding van Jules Buckley,  speelt een aantal solisten van de Syrische bigband – de meesten inmiddels woonachtig in het Westen – in Carré een avontuurlijk programma vol traditioneel repertoire en energiek eigen werk. Veelzijdige muzikanten als ney-speler Moslem Rahal (in 2016 nog op het festival met The Orchestra of Syrian Musicians), zangeres Dima Orsho en zanger en multi-instrumentalist Ibrahim Keivo laten hun soulvolle geluid horen. Bovendien treden topklarinettist Kinan Azmeh en de Nederlandse trompettist Eric Vloeimans aan voor de wereldpremière van een grensoverschrijdend dubbelconcert voor klarinet en trompet: Tragoudi. Deze compositie is van de Grieks-Nederlandse Calliope Tsoupaki, die zich in haar werk vaak laat inspireren door traditionele muziek uit Griekenland en het Midden-Oosten.

'Het gezang van de Syrische sopraan Dima Orsho behoort tot het mooiste wat de menselijke stembanden kunnen voortbrengen
- Hamburger Abendblatt

achtergrondinformatie

Twee jaar na het optreden van Orchestra of Syrian Musicians met Afrikaanse en Europese gastmusici verzorgt het Metropole Orkest een grensoverschrijdend concert met een aantal solisten uit de 

Syrian Big Band. Initiator Hannibal Saad, in 2004 de oprichter van deze eerste Syrische bigband en sinds vorig jaar drijvende kracht achter het Nederlandse festival Oriental Landscapes, wil in dit concert een verrassend beeld presenteren van de veelzijdigheid van de muziek uit zijn vaderland. De meeste muziek is afkomstig uit het gebied tussen de Eufraat en de Tigris, dat in het Arabisch bekend staat als ‘het eiland’, al-Jazira. Dit gebied is al eeuwenlang een lappendeken van culturen: Anatolische stammen, Arabieren, Armeniërs, Assyriers (Syrische christenen), Bedoeïenen, Koerden, Turken en Yezidi’s. Die bevolkingsgroepen hebben niet alleen naast elkaar geleefd, ze hebben elkaar ook beïnvloed. Een aantal liederen in het programma heeft een plek gevonden in het repertoire van verschillende volken. Zo opent het concert met Allala, een lofzang op de maan die mogelijk stamt uit de tijd voor de opkomst van de Islam en het Christendom en overal in het Midden-Oosten terug te vinden is. 

De nummers die gespeeld gaan worden wijken sterk af van het plechtige klassieke repertoire van ensembles als Al-Kindî en het Syrisch Nationaal Orkest voor Arabische Muziek. In dit concert ligt de nadruk meer op volkstradities, met muziek die bij feestelijke gelegenheden en op het veld te horen is, gearrangeerd voor het Metropole Orkest. Naast de twee ensembles is ook een belangrijke rol weggelegd voor solisten die uit Syrië komen: mezzosopraan Dima Orsho, klarinettist Kinan Azmeh, zanger Ibrahim Kevo, en Moslem Rahal op ney (een rietfluit). Ook de Nederlandse jazztrompettist Eric Vloeimans is prominent aanwezig. 

Afgezien van traditioneel repertoire zijn er in het concert ook nieuwe composities te horen. De Nederlands-Griekse componiste Calliope Tsoupaki schrijft een dubbelconcert voor Kinan Azmeh en Eric Vloeimans, die zijn trompet het zachte, melancholieke timbre van een Armeense duduk moet geven. Ook voert hij Song for Syria uit, een compositie die hij zelf geschreven heeft. Verder worden er stukken gespeeld van Kinan Azmeh, en zal Dima Orsho zingen in haar eigen liederen Those Forgotten on the River of Euphrates, Hidwa en Trip to Gouta. Het orkest zal een van de feestelijke stukken van Kareem Roustom spelen genaamd Dabka; Dabke is een volksdans en een soort line dance uit het Midden-Oosten, die meestal wordt uitgevoerd tijdens vreugdevolle gelegenheden. “Het gaat erom het publiek een beeld te geven van de muzikale rijkdom van Syrië”, zegt Hannibal Saad. “Een idee hoe Syrië zou kunnen klinken als er geen oorlog was.”

Meer

biografieën

Klarinettist en componist Kinan Azmeh (Damascus, 1976) begon op vijfjarige leeftijd met vioollessen, maar stapte een jaar later over op klarinet omdat hij als linkshandige lastig vond om te strijken met de

rechterhand. Hij haalde diploma’s voor uitvoerend musicus aan het Syrische Higher Institute of Music en elektrotechnisch ingenieur aan de Universiteit van Damascus. Hij vervolgde zijn klarinetstudies aan de Juilliard School in New York en behaalde een Master in muziek aan de Universiteit van New York.


Kinan Azmeh is als klarinettist actief in klassieke muziek, jazz en wereldmuziek. Hij speelde als solist met de New York Philharmonic, het Symphonieorchester des Bayerischen Rundfunks, en het West-Eastern Divan Orchestra dat bestaat uit een wisselende bezetting van jonge musici uit het Midden-Oosten. Hij trad op met de Koerdische zangeres Aynur en de Armeense dudukspeler Djivan Gasparian. Met het Syrisch Nationaal Symfonieorkest speelde hij tijdens de opening van het Damascus Opera House in 2004. In Nederland speelde hij onder meer met jazztrompettist Eric Vloeimans en pianist Jeroen van Vliet. 


Hij is lid van Hewar, een kwintet van musici met een Syrische achtergrond, en de vierkoppige Kinan Azmeh CityBand. Die groep legt zich toe op een vermenging van Arabische muziek met jazz. Verder is hij lid van het Silk Road Ensemble van Yo-Yo Ma. Hij is artistiek leider van de Damascus Festival Chamber Players, een ensemble dat eigentijdse muziek uit de Arabische wereld speelt. Als componist heeft hij werken geschreven voor klarinet solo, voor orkest en kamermuziekensembles. Verder schreef hij muziek voor film en dans. Azmeh was in Nederland eerder te zien met strijkkwartet Fuse bij Podium Witteman Live, op het Morgenland Festival en het Bimhuis.

Ibrahim Keivo (1966) werd geboren in een dorp in het noorden van Syrië, als lid van een Armeense familie. Zijn moeder leerde hem op jonge leeftijd niet alleen Armeense geestelijke liederen, maar ook gezongen repertoire uit Turkse, Koerdische en Arabische tradities. Het was het begin van een blijvende belangstelling voor culturen, religies en oude beschavingen uit dat gebied. Hij studeerde aan het Institute of Music in Aleppo, onder meer bij componist en musicoloog Nouri Iskandar, die gespecialiseerd was in vroege Syrische muziek. Iskandar was de eerste die eeuwenoud mondeling overgeleverd repertoire uit het land schriftelijk vastlegde: de muziek waar Keivo mee opgegroeid was. Keivo werd een meester op uiteenlopende snaarinstrumenten, zoals de baglama, de kamancheh en de oud, maar bovenal op de buzok, een instrument met drie gepaarde snaren. Hij kreeg internationale bekendheid in 2002, toen ZT-Hollandia hem de gezongen hoofdrol liet vertolken in een bewerking van De Bacchanten van Euripides, op muziek van Nouri Iskandar. Hij toerde met dit stuk door heel Europa. Sindsdien werd hij steeds meer gevraagd op internationale podia, als solist en in ensembles, niet alleen in het westen maar ook in de Arabische wereld. Hij trad in 2009 op in het Morgenland Festival in Osnabrück, waar hij met leden van de Syrian Big Band een compositie van Iskandar uitvoerde. Keivo richt zich in zijn muziek vooral op oude religieuze muziek uit zijn geboortestreek en liederen uit de volkstraditie. Hij wil laten horen dat dit deel van de wereld een rijkgeschakeerde lappendeken van culturen is. 

De Syrische mezzosopraan Dima Orsho (1975) studeerde zang en klarinet aan het Higher Institute of Music in Damascus. Ze voltooide haar studies aan het conservatorium van Boston waar ze zich specialiseerde in operazang. Haar repertoire omvat klassieke muziek (onder meer de rol van Titania in de opera A Midsummer Night’s Dream van Benjamin Britten), jazz en muziek uit het Midden-Oosten. Bovendien is ze actief als componist, vooral voor tv, radio, film en theater. Orsho was lid van het artistieke team achter de Leish Troupe, een gezelschap van kunstenaars uit verschillende disciplines dat gevestigd was in Damascus en zich in Syrië tot het uitbreken van de burgeroorlog in 2011 bezighield met bewegingstheater. Ze is lid van het Syrische jazztrio Hewar sinds het in 2003 opgericht werd. Het jaar daarna trad ze met het Syrian National Symphony Orchestra op bij de opening van het Operahuis in Damascus. Met oud-speler en artistiek leider van The Orchestra of Syrian Musicians Issam Rafea en slagwerker Omar Al Musfi richtte ze het DIO Trio op, dat oude en hedendaagse muziek uit het Midden-Oosten uitvoert. Vorig jaar trad ze in het Salam Syria festival in Hamburg op met Hewar, de NDR Big Band en leden van de Syrian Big Band, en met een symfonieorkest van voormalige Syriërs. Daarin waren ook haar composities te horen. Ook was ze in 2017 met Hewar te horen in het Morgenland Festival in Osnabrück. Orsho is een van de zes zangeressen op de recente dubbel-cd Awakening Beyond van componist Kareem Roustom. 

Moslem Rahal specialiseerde zich in de speeltechnieken van de ney (een randgeblazen rietfluit) nadat hij in 2003 afgestudeerd was aan het Syrische Higher Institute of Music in Damascus. Als ney-docent was hij later verbonden aan de muziekafdeling van de universiteit van Homs. Rahal deed onderzoek naar de rol van de ney in Arabische muziek en was in 2007 te gast in een internationale conferentie rond het instrument tijdens het Jerash Festival in Jordanië. 


Hij werd solist in het National Symphony Orchestra of Syria en lid van de Syrian National Orchestra for Arabic Music (SNOAM). Hij was lid van het Twais Quartet dat in 2004 opgericht werd door de leider van SNOAM, oud-speler Issam Rafea, met als doel op zoek te gaan naar de wortels van instrumentale Arabische muziek en die te integreren in eigentijdse composities. Twee jaar geleden trad hij in het Holland Festival op als lid van het Orchestra of Syrian Musicians, in een reünieconcert van voormalige en huidige leden van SNOAM, waarvan een groot aantal musici Syrië ontvlucht zijn door de gewapende conflicten van de laatste jaren. Met zangeres en oud-speelster Waed Bouhassoun nam hij in 2008 een cd op gewijd aan soefi-liederen. 


Moslem Rahal woont tegenwoordig in Barcelona, waar hij lid is van het gerenommeerde Hesperion XXI, het ensemble van Jordi Savall. Door zijn onderzoek op het gebied van Arabische muziek en zijn vele samenwerkingen met Europese artiesten heeft Rahal een belangrijke plaats veroverd als vertolker van muziek uit Arabische tradities in een westerse setting. 

 

Componist Kareem Roustom (1971) verhuisde in de jaren tachtig van zijn vaderland Syrië naar de Verenigde Staten. Aanvankelijk studeerde hij daar jazzgitaar bij Charlie Banacos, om zich vervolgens toe te leggen op compositie en etnomusicologie. Tegenwoordig is hij verbonden aan de muziekafdeling van de Tufts University in Massachusetts, waar hij les geeft in het componeren van filmmuziek, muziek uit het Midden-Oosten en orkestratie. Hij heeft daar het Arabic Music Ensemble opgericht. Naast werken voor orkesten, kleinere ensembles en koren schrijft hij muziek voor film. Ook is hij werkzaam als arrangeur en producer. Roustom is zich als immigrant steeds bewust van een gevoel van ontheemd zijn. Daardoor voelt hij zich verbonden met de miljoenen mensen die op de vlucht geslagen zijn voor gewapende conflicten en natuurrampen. Dat is op de voorgrond komen te staan sinds het begin van de burgeroorlog in Syrië zeven jaar geleden. Hij schreef Aleppo Songs voor piano om geld in te zamelen voor Artsen Zonder Grenzen. Inkomsten uit de verkoop van de partituur en uit royalties zijn bestemd voor die organisatie. Een recent project was de dubbel-cd Awakening Beyond uit 2017, waar zangeressen als Tina Turner, Mor Kabasi en Dima Orsho aan meewerkten. In zijn composities is hij beïnvloed door de jazz en door klassieke en traditionele stijlen uit de regio waar hij vandaan komt, al zijn die bronnen vaak niet onmiddellijk hoorbaar. Hij besteedt grote aandacht aan kleuring in zijn muziek, en ziet Maurice Ravel, Benjamin Britten en Oliver Knussen als zijn grote voorbeelden op dat gebied. 

Calliope Tsoupaki (1963) is een Nederlands-Griekse componiste. Ze werd geboren in Piraeus, Griekenland, en woont en werkt al meer dan twee decennia hoofdzakelijk in Amsterdam. Tsoupaki studeerde piano en muziektheorie aan het Hellinikon Conservatorium in Athene. Ze heeft zomercursussen gevolgd bij Iannis Xenakis, Olivier Messiaen en Pierre Boulez en deelgenomen aan de Internationale Ferienkurse in Darmstadt. Van 1988 tot 1992 studeerde ze compositie bij Louis Andriessen en elektronische muziek bij Gilius van Bergeijk aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. 
Een groot deel van haar oeuvre is nauw verbonden aan haar Griekse achtergrond, zowel in de muziek zelf als in de onderwerpen en thema’s. Daarnaast klinkt haar liefde voor vroege muziek erin door. In 2012 componeerde ze op verzoek van het Nederlands Blazers Ensemble Maria, waarin klassieke en volksmuziektradities van de Mariaverering samenkomen. In haar compositie Narcissus (2013) spelen delicate combinaties van parfums een belangrijke rol. In 2015 schreef ze de opera Mariken op basis van een middeleeuwse pendant van de parabel over de verloren zoon. Fortress Europe uit 2017 behandelt de kwestie van de migranten uit conflictgebieden die vast komen te zitten op de Griekse eilanden. Composities van haar zijn tijdens verscheidene festivals uitgevoerd, waaronder de Internationale Gaudeamus Muziekweek in 1991 en 1993. Het Holland Festival heeft verscheidene composities van haar in première gebracht, waaronder Lucas Passie (2008), Greek Love Songs (2010) en, op speciaal verzoek van Pierre Audi, het oratorium Oidípous (2014). Calliope Tsoupaki doceert compositie aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. 

Begonnen aan een studie klassiek trompet aan het conservatorium van Rotterdam stapt Eric Vloeimans (1963) over naar de jazz-afdeling. Daar studeert hij in 1988 cum laude af. Hij wordt geroemd om de fluwelen klank die hij aan zijn instrument weet te ontlokken. Door zijn melodieuze en veelzijdige spel kan hij met musici uit de meest uiteenlopende stijlen en genres samenwerken. Zo heeft hij cd’s opgenomen met de Portugese zangers Fernando Lamereinhas en Mafalda Arnauth, met rietkwintet Calefax en Holland Baroque Society, maar ook met componist en jazzpianist Martin Fondse, geluidskunstenaar Michel Banabila, Colin Benders (Kyteman) en dj Armin van Buuren. Zijn muzikale samenwerkingen hebben Vloeimans over de hele wereld gebracht, tot in Japan, China en Zuid-Afrika. Ook met zijn eigen bands heeft hij internationale tournees gedaan: het ‘kamerjazz’ trio Fugimundi (met pianist Harmen Fraanje en gitarist Anton Goudsmit), en Gatecrash (met Jeroen van Vliet op toetsen, Gulli Gudmundsson op contrabas en Jasper van Hulten op drums) waarin hij met elektronische effecten een brug slaat tussen jazz en pop. In 2011 verzorgde hij zeven optredens in het Concertgebouw. In datzelfde jaar schreef hij met Martin Fondse het trompetconcert Evensong, dat in première gebracht werd door het Limburds Symfonie Orkest. Hij heeft diverse prijzen ontvangen. In 2001 kreeg hij de Boy Edgar Prijs, het jaar daarop de Bird Award. Drie cd’s van hem hebben een Edison opgeleverd. Summersault met zijn trio Fugimundi in 2006. In 2007 kreeg Gatecrash een Edison voor de cd Gatecrashin’. Testimoni, ogenomen met Martin Fondse en het Matangi Quartet, viel 2012 in de prijzen. 

 

Componist en dirigent Jules Buckley is een muzikale pionier die in zijn werk hedendaagse muzikale grenzen verlegt. Hij is sinds 2013 chef-dirigent van het Metropole Orkest, waarmee hij een Grammy Award won voor Sylva, hun geslaagde samenwerking met Snarky Puppy en baanbrekende samenwerkingen organiseerde met: Quincy Jones (voor de BBC Proms), Henrik Schwarz (voor het Amsterdam Dance Event), Kurt Elling, Tori Amos, Markus Stockhausen, Michael Kiwanuka, Kandace Springs, Basement Jaxx. Buckley is ook medeoprichter van The Heritage Orchestra, een avontuurlijk kamermuziekensemble dat zich toelegt op het uitvoeren van nieuwe muziek en het kruisen en verbinden van muzikale genres. Buckley is een muzikale omnivoor, wat heeft geleid tot samenwerkingen, opnames en live-projecten met een verbazingwekkende reeks muzikanten, waaronder Massive Attack, Arctic Monkeys, John Cale, Emeli Sandé, Hollie McNish, Anoushka Shankar, Laura Marling, Benjamin Clementine, Ibrahim Maalouf, Dizzee Rascal, het Rotterdams Philharmonisch Orkest en Eric Vloeimans.



Het Metropole Orkest (MO) speelt jazz, pop, soul, funk, cabaret, musicals, filmmuziek en wereldmuziek. Het MO deelde het podium met grootheden als Ella Fitzgerald, Dizzy Gillespie, Pat Metheny, Brian Eno, Herbie Hancock, The Basement Jaxx en Bono. Het orkest speelt ook met hedendaagse talenten als Caro Emerald, Laura Mvula, Robert Glasper, Within Temptation, Woodkid, Snarky Puppy, The Opposites en Gregory Porter. Samen met de jonge Britse chef-dirigent Jules Buckley zoekt het MO de randen op van de hedendaagse symfonische pop en jazz. 

Het Metropole Orkest is het grootste professionele pop- en jazzorkest ter wereld en produceerde in de afgelopen 70 jaar meer dan 150 albums en werkte mee aan duizenden radio- en tv-uitzendingen. In de afgelopen jaren won het orkest onder meer drie Grammy’s. Ondanks de muzikale diversiteit heeft het MO een onmiskenbare sound, stijl en identiteit. Het MO stond al vele malen op het Holland Festival en was onder anderen te horen met Woodkid, Antony & The Johnsons en Markus Stockhausen. 

Opgericht in 2005 ontwikkelde de Syrian Big Band zich al snel tot een jazzorkest met een oriëntaalse identiteit. Het ensemble schrijft zelf composities en arrangementen, en experimenteert met nieuwe manieren om jazz te combineren met uiteenlopende muziekstijlen: wereldmuziek, hedendaagse en klassieke westerse muziek, Arabische en Syrische traditionele muziek. Zo bouwde het een uniek repertoire op dat het orkest een onderscheidend karakter gegeven heeft. De solide basis van jazz kan andere stijlen en genres in zich opnemen en ondersteunen zonder die in wezen aan te tasten. Uitgangspunt van het orkest is steeds het uitvoeren van oude, eigentijdse en vernieuwende jazzmuziek. 

De Syrian Big Band heeft sterk bijgedragen aan een groeiende interesse voor jazz bij Syrische musici, en heeft de jazz in eigen land dichter bij het publiek gebracht. Het is ook een broedplaats geworden voor jonge talenten, die een succesvolle carrière konden opbouwen dankzij het orkest. De Syrian Big Band heeft gespeeld op prestigieuze festivals, waaronder verschillende edities van Morgenland in Osnabrück, waar het optrad met de big band van de NDR. Hoewel het een flinke blazerssectie heeft kan het samenspelen met traditionele instrumenten, die een aanzienlijk zachter karakter hebben, zoals de qanun en de nai (een rietfluit). 

Het orkest is geadopteerd door Syrian Music Lives. Deze organisatie wil met concerten de aandacht vestigen op muziek en musici uit het door conflicten verscheurde land. Het doel is niet alleen een positief beeld te geven van de Syrische cultuur, maar ook de wonden helen die de burgeroorlog tussen Syriërs onderling veroorzaakt heeft.

Meer

CREDITS

muziek
Kinan Azmeh,
Ibrahim Keivo,
Dima Orsho,
Kareem Roustom,
Calliope Tsoupaki,
Eric Vloeimans
dirigent
Jules Buckley
arrangement
Wolf Kerschek
solisten
Kinan Azmeh,
Ibrahim Keivo,
Dima Orsho,
Moslem Rahal,
Eric Vloeimans
uitvoering
Metropole Orkest
coproductie
Koninklijk Theater Carré, Holland Festival, Metropole Orkest

DEZE VOORSTELLING IS MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR