Een hommage aan David Bowie

Holland Festival Proms:
Tribute to Blackstar

David Bowie, s t a r g a z e, Anna Calvi, Soap&Skin, Laetitia Sadier

Dit is een voorstelling uit het archief van Holland Festival

Tribute to Blackstar is een eerbetoon aan David Bowie, de legendarische popster die in 2016 overleed. Samen met zangeressen Anna Calvi, Laetitia Sadier (Stereolab) en Anja Plaschg (Soap&Skin) voert het muzikantencollectief stargaze Bowies veelgeprezen laatste album Blackstar uit. Nieuwe arrangementen door componisten als Aart Strootman, Jherek Bischoff, André de Ridder en Josephine Stephenson onderzoeken en accentueren de ritmes, melodieën en emotionele dieptes van Bowies muziek. Ze gaan daarbij uit van de mogelijkheden van het avontuurlijke ensemble, zodat compleet nieuwe versies ontstaan van nummers als Lazarus, I Can’t Give Everything Away en Blackstar.

achtergrondinformatie

Met Tribute to Blackstar bedacht de Duitse dirigent André de Ridder een eerbetoon aan de in 2016 overleden Britse rockster David Bowie. Samen met het door hem in het leven geroepen Amsterdams Berlijnse muzikantencollectief s t a r g a z e  en de zangeressen

Anna Calvi, Laetitia Sadier en Soap&Skin, stelde hij een avond samen die deels is geïnspireerd op Blackstar, het laatste album dat Bowie uitbracht op 8 januari 2016, twee dagen voor zijn dood. Ook basgitarist Jherek Bischoff en organist James McVinnie leveren een bijdrage.

Meer dan veertig jaar lang heeft David Bowie als stijlicoon en muzikale kameleon een stempel gedrukt op de popmuziek en de wereld verrast met zijn innovatieve kunst. Met zo’n vijfentwintig studioalbums en meer dan 140 miljoen verkochte platen was hij een van de succesvolste artiesten van de afgelopen decennia. Een reden voor De Ridder en collega-musici om een hommage aan hem te brengen. 

André de Ridder maakte als tiener kennis met Bowie toen hij de video van diens single Let’s Dance bekeek op MTV. Bowies optreden voor het Berlijnse Reichstaggebouw in 1987, als onderdeel van de Glass Spider Tour, betekende voor De Ridder een rockervaring uit duizenden. Met Tribute to Blackstar wil De Ridder de harmonische en kamermuzikale kwaliteit van Bowies songs naar voren laten komen.

Ook zangeres Anna Calvi zag Bowie als grote inspirator; al op haar tiende stelde ze een band samen, The Rock Spiders, naar Bowies band The Spiders from Mars. ‘Je kunt zijn muziek zien, ze is heel visueel, ik ben er erg voor om muziek te maken die je zowel kunt zien als horen’, aldus Calvi.

Tijdens de BBC Proms van 2016 in de Royal Albert Hall ging de eerste versie van Tribute in première, met een imposante reeks gastartiesten zoals Michel van der Aa, Jherek Bischoff, John Cale, David Lang, Anna Meredith, Greg Saunier en Josephine Stephenson. Een variant hierop, die op 1 mei zijn wereldpremière zal beleven in de Hamburgse Elbphilharmonie, haalt het Holland Festival naar het Concertgebouw. Bijzonder aan dit eerbetoon is dat er drie gastzangeressen te horen zijn in de rol van Bowie: Anna Calvi, Laetitia Sadier en Anja Plaschg (Soap&Skin). De arrangementen die tijdens Tribute to Blackstar klinken zijn van de hand van onder anderen De Ridder zelf, Jherek Bischoff, Josephine Stephenson en Aart Strootman. Zij onderzoeken en accentueren de ritmes, melodieën en emotionele dieptes van Bowies muziek. Ze gaan daarbij uit van de mogelijkheden van het avontuurlijke ensemble       s t a r g a z e. Van nummers als Lazarus, Lady Grinning Soul, I Can’t Give Everything Away en Blackstar zullen compleet nieuwe versies te horen zijn. 

Meer

biografieën

De Britse zanger, songwriter, muziekproducent en acteur David Bowie (1947-2016) was beroemd om zijn muzikale innovaties en visuele presentatie. Op jonge leeftijd raakte hij geïnteresseerd in

muziek, hij had als grote voorbeeld Elvis Presley, maar ook Fats Domino en Little Richard behoorden tot zijn favorieten. Bowie was een veelzijdig en creatief figuur die opgroeide in Brixton, Zuid-Londen, en zijn eerste band samenstelde op zijn vijftiende. Bowie hield zich eveneens bezig met schilderkunst, dans en verschillende vormen van theater – hij verzamelde kunst, en had werken van onder anderen Francis Picabia, Damien Hirst en Henry Moore in zijn collectie. Hij experimenteerde met de grenzen van muzikale genres en lanceerde in 1969 het nummer Space Oddity, waarmee hij zijn eerste grote bekendheid verwierf. Tot zijn grootste successen behoort The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars, gebaseerd op een alter ego van Bowie. Het album maakte van Bowie een superster. Releases als Aladdin Sane (1973), Pin Ups (1973), Diamond Dogs (1974), Young Americans (1975), Station to Station (1976) en Low (1977) volgden. In 1980 maakte Bowie zijn debuut op Broadway in The Elephant Man. Tot zijn belangrijkste samenwerkingspartners behoorden Brian Eno en Tony Visconti. Als podiumpersoonlijkheid was de artiest ‘larger than life’; zijn flamboyante kostuums en zijn androgyne verschijning werden een iconisch element van zijn imago. Zijn laatste album, Blackstar, bracht Bowie op 8 januari 2016 uit, twee dagen later zou hij overlijden.

Het orkestcollectief s t a r g a z e  werd in 2013 opgericht door André de Ridder. De Berlijns-Amsterdamse groep houdt zich bezig met projecten binnen de hedendaagse pop-, elektronische en klassieke muziek. s t a r g a z e  heeft samengewerkt met The Magnetic North, Jherek Bischoff, Shara Nova, Owen Pallett, Villagers, The Dodos en vele anderen. De musici maakten hun opwachting in het Holland Festival, tijdens het Acht-Brücken-Festival, Into The Great Wide Open, Wonderfeel, het Kilkenny Arts Festival en de Ruhrtriennale, en waren te gast in het Amsterdamse Muziekgebouw, het Londense Barbican Centre en de Volksbühne, Berlijn. s t a r g a z e  is ensemble in residence van het Haldern Pop Festival in Duitsland. In 2013 gaf het collectief opdracht aan diverse artiesten om hun eigen versie van Terry Rileys beroemde compositie In C te maken. S t a r g a z e voerde het stuk met Riley zelf uit tijdens de opening van het World Minimal Music Festival in Amsterdam in 2015. Tot het repertoire van  s t a r g a z e  behoren strijkkwartetten van Sufjan Stevens en Bryce Dessner, David Langs Death Speaks en muziek van Bartók en Ligeti. Onlangs voerde het ensemble Mica Levi’s muziek voor de film Under The Skin uit. Ook bewerkte het gezelschap Bachs cantate Nach dir, Herr, verlanget mich. In 2015 brachten de musici hun eerste ep uit: Deerhoof Chamber Variations, op het label Transgressive Records.

Anna Calvi (1980) is een Engelse singer-songwriter en gitarist. Ze staat bekend om haar intense en romantische stijl, waarin ze invloeden combineert uit alternatieve rock, pop uit de jaren zestig en twintigste-eeuwse klassieke muziek van componisten als Steve Reich en Olivier Messiaen. Na een lange periode van onzekerheid over haar eigen stem, waarbij ze zichzelf onder meer trainde door urenlang mee te zingen met platen van Édith Piaf en Nina Simone, bracht ze in 2011 op dertigjarige leeftijd haar debuutalbum uit. Het album werd een groot succes in heel Europa en leverde Calvi een nominatie op voor de Mercury Music Prize. Het jaar daarop werd ze uitgenodigd om in de jury van de prijs plaats te nemen, waarna haar tweede plaat One Breath in 2013 genomineerd werd. Calvi mag onder meer modeontwerper Karl Lagerfeld, voormalige Talking Heads-frontman David Byrne en ambient- en popproducer Brian Eno tot haar fans rekenen. Eno noemde haar in een interview ‘the biggest thing since Patti Smith’ en speelde mee op haar debuutalbum. Byrne leverde twee gastbijdragen op haar recente release, de ep Strange Weather, waarop Calvi vijf van haar favoriete liedjes covert. Zelf leverde ze gastbijdragen aan albums van Noah And The Whale en Marianne Faithfull. Anna Calvi schreef de muziek voor de opera The Sandman uit 2017, gebaseerd op een kort verhaal van E.T.A Hoffmann en geregisseerd door Robert Wilson. In 2015 stond Calvi in de allereerste Holland Festival Proms op het podium met Eva-Maria Westbroek en het Metropole Orkest.

De zangeres Anja Plaschg, die onder de artiesten- en projectnaam Soap&Skin opereert, groeide op in Poppendorf, Oostenrijk. Vanaf haar zesde speelde ze piano en rond haar veertiende raakte ze geïnteresseerd in elektronische muziek. In Wenen studeerde ze aan de kunstacademie. Musici en componisten als Björk, Aphex Twin, Rachmaninov en Pärt behoren tot haar inspiratoren. Het eerste album van Plaschg heet Lovetune for Vacuum en kwam uit in 2009. De release ontving lovende kritieken. Bij de Amadeus Austrian Music Awards werd ze onderscheiden in de categorie ‘alternatief/rock’, en in 2010 ontving Plaschg een European Border Breakers Award voor haar internationale successen. In datzelfde jaar werd haar lied Mr. Gaunt Pt 1000 gebruikt voor een televisiereclame van het automerk Ford, ook klonk haar lied The Sun tijdens de aftiteling van de Franse film Mes chères études. Haar tweede album, Narrow, kwam in 2012 uit. Eveneens in 2012 debuteerde Plaschg als actrice met de rol van Carmen in de Oostenrijkse debuutfilm Stilleben van regisseur Sebastian Meise. Voor de Netflixserie Dark, die in december 2017 uitkwam, leverde Anja Plaschg een bijdrage aan de titelmuziek.

De Franse zangeres Laetitia Sadier werd in 1968 geboren. Ze speelt gitaar, keyboard en trombone. Sadier is medeoprichter van de toenmalige band Stereolab, samen met haar man, de gitarist Tim Gane. Ook stond ze aan de wieg van Monade, een post-rockband, actief tot in 2009. Ze werkt met verschillende groepen aan diverse projecten mee. Ze heeft bijgedragen aan opnames van The High Llamas en de toptwintighit To the End van Blur. Met Luna nam ze Bonnie and Clyde op, en ze zong de lead vocals in Haiku One van het Sigmatropics album Sixteen Haiku & Other Stories, gebaseerd op poëzie van de Griekse dichter Giogos Seferis. Sadier werkte samen met de Duitse elektronicagroep Mouse on Mars. Ze schreef songs met het gezelschap en ging met de musici op tournee. In 2010 bracht Sadier een soloalbum uit: The Trip. De jaren daarna verschenen Silencio, Something Shines en Find me Finding You. In 2017 werkte Laetitia Sadier mee aan Come Down Here and Say That, een song op het album Mountain Moves van de Amerikaanse groep Deerhoof.


De componist, arrangeur, producer en multi-instrumentalist Jherek Bischoff woont en werkt in Los Angeles. Bischoff treedt wereldwijd op, in zalen als de Royal Albert Hall, Carnegie Hall en de Radio City Music Hall en op diverse festivals. Tot zijn samenwerkingspartners behoren het Kronos Quartet, Bang on a Can, David Byrne, Robert Wilson en Neil Gaiman. Voor het Kronos heeft hij ook opdrachtwerk geschreven. Zijn composities zijn eveneens uitgevoerd door de Seattle Symphony en Stargaze. Bischoffs albums Cistern en Composed, en zijn bijdrage aan Strung Out In Heaven: A Bowie String Quartet Tribute werden bijzonder geprezen. Afgelopen augustus was Jherek Bischoff artist in residence bij Times Square’s Midnight Moment, waar zijn video voor Cistern iedere avond te zien was op de elektronische billboards. Hoogtepunt van deze residency vormden twee liveoptredens midden op Times Square. Tot Bischoffs werk voor film en televisie behoort Netflix’ Wet Hot American Summer: First Day of Camp. Voor het Düsseldorfer Schauspielhaus ging hij de samenwerking aan met Robert Wilson in The Sandman. Tot zijn andere theaterbijdragen horen Das Fliegende Klassenzimmer voor Theater Basel en Johnny Breitwieser voor het Schauspielhaus Wien.

James McVinnie is organist. Zijn onbegrensde passie voor muziek heeft geleid tot samenwerkingen met ’s werelds beste componisten en muzikanten. Onder anderen Nico Muhly, Martin Creed, Richard Reed Parry van Arcade Fire, Shara Nova, David Lang en Bryce Dessner hebben voor hem geschreven. Tussen 2008 en 2011 was McVinnie assistent-organist van de Westminster Abbey, waar hij ook het koor dirigeerde. Hij speelde tijdens vele staatsaangelegenheden die live werden uitgezonden op de televisie, waaronder het koninklijk huwelijk in 2011. Daarvoor vervulde hij dezelfde positie aan St Paul’s Cathedral, St Albans Cathedral en Clare College, Cambridge. McVinnie maakte zijn debuut in de Royal Festival Hall in Londen in 2014, met een van de zes openingsrecitals op het opgeknapte Harrison & Harrison-orgel uit 1954. In de zomer van 2009 maakte McVinnie zijn solodebuut op de Salzburger Festspiele met het Freiburger Barockorchester onder leiding van Ivor Bolton. McVinnie geeft zijn muziek uit op het IJslandse label Bedroom Community. Zijn debuut, Cycles, met muziek die voor hem geschreven is door Nico Muhly, verscheen in 2013. In 2014 was hij te gast op het Holland Festival en speelde hij op twee concerten werk van Nico Muhly. In 2017 was hij behalve op het Holland Festival (een concert in de Holland Festival Proms met Tom Jenkinson aka Squarepusher) ook te horen met de Los Angeles Philharmonic op het Reykjavík Festival, in het Londense Barbican Centre en in de Philharmonie de Paris. In 2018 staat een terugkeer naar Glyndebourne op McVinnies agenda, in Barrie Kosky’s productie van Händels Saul.

Meer

Holland Festival Proms

volledig programma

Ontdek nieuwe, hedendaagse muziek van over de hele wereld. Ook dit jaar vinden in Het Concertgebouw weer de 
Holland Festival Proms plaats. Dit feestelijke minifestival bestaat uit vijf concerten

in de Grote en Kleine Zaal. De concerten overschrijden alle genregrenzen: van pop tot klassiek, van Marokkaanse hadra tot elektronische improvisaties. Op het programma staat werk van componisten als George Benjamin, Daníel Bjarnason, Colin Benders en David Bowie. In de pauzes spelen conservatoriumstudenten in de foyers en zijn er concertinleidingen. Op de afterparty draait dj Socrates. De dag wordt gepresenteerd door Maarten Heijmans. Voor slechts € 11 per concert, of € 34 voor wie een dagkaart koopt, krijgt u een dag lang de avontuurlijkste muziek van nu.

Meer

CREDITS

muziek
David Bowie
arrangement
Jherek Bischoff,
André de Ridder,
Josephine Stephenson,
Aart Strootman e.a.
concept en muzikale coördinatie
André de Ridder
zang
Anna Calvi, Soap&Skin, Laetitia Sadier
uitvoering
stargaze
gasten
James McVinnie, piano, orgel
Jherek Bischoff, e-bas

DEZE VOORSTELLING IS MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR