‘Een van de meest formidabele componisten van zijn generatie.’
– The New York Times over George Benjamin

Holland Festival Proms:
Sometime Voices

George Benjamin, Tom Coult, Edward Nesbit, Radio Filharmonisch Orkest, Groot Omroepkoor

George Benjamin is dit jaar focuscomponist op het festival. Dit concert door het Radio Filharmonisch Orkest en het Groot Omroepkoor onder leiding van Martyn Brabbins laat de reikwijdte van zijn muziek horen. Dance Figures (2004) zit vol met de beweeglijke en kleurrijke contrasten waar Benjamin om bekendstaat. Het vocale werk Sometime Voices (1996) voor bariton, koor en orkest is gebaseerd op een beschrijving van de magische muziek in Shakespeares The Tempest. Het is George Benjamins eerste werk met zang en een van de kiemen voor zijn latere opera’s. Ook te horen zijn het vlugge en veranderlijke Sonnet Machine (2015) van Tom Coult en In spite of the mere objectiveness of things (2016) van Edward Nesbit. Beiden studeerden bij George Benjamin. De bewerking Canon & Fugue (from The Art of Fugue) uit 2007 ten slotte is George Benjamins eerbetoon aan Bach.

programma

George Benjamin (1960)
Dance Figures (2004)

Tom Coult (1988)
Sonnet Machine (2015)
Nederlandse première

Johann Sebastian Bach/George Benjamin (1960)
Canon & Fugue (from The Art of Fugue) (2007)
Nederlandse première

Edward Nesbit (1986)
In spite of the mere objectiveness of things (2016)
Nederlandse première

George Benjamin (1960)
Sometime Voices (1996)
Nederlandse première

achtergrondinformatie

George Benjamin is zonder twijfel een van de meest begaafde orkestcomponisten van deze tijd. Nadat hij als zestienjarig wonderkind naar Parijs vertrok om te studeren bij Olivier Messiaen,

debuteerde hij al op zijn twintigste in de BBC Proms met het orkeststuk Ringed by the Flat Horizon (1980). De virtuoze orkestraties van het werk maakten Benjamin op slag wereldberoemd. Fluorescerende klankkleurmengsels (vaak omschreven als ‘Frans’) en een feilloos gevoel voor harmonie zijn nog altijd kenmerkend voor zijn muziek. Benjamins werk uit de jaren negentig (onder meer Sudden Time, 1993 en Three Inventions, 1995) kenmerkt zich bovendien door een sterke nadruk op structuur en vorm. 

De muziek die tijdens de Holland Festival Proms op het programma staat, illustreert hoe Benjamin de rijke kleurenpracht van zijn partituren met een ijzeren greep op harmonie en vorm verweeft tot een symfonische klankwereld. Neem Dance Figures (2004), een suite van negen ‘choreografische schetsen voor orkest’ vol scherpe muzikale contrasten. Van de beukende tutti’s in ‘Hammers’ en de vloeiende melodieën in ‘Song’ tot de wonderlijke klankmengsels in ‘Recit’, waarin slimme combinaties van louter orkestinstrumenten de illusie van een orgel wekken. De delen ‘In the Mirror’ en ‘Olicantes’ zijn illustratief voor Benjamins fascinatie voor canons en andere polyfone technieken. Hiervan getuigt ook Canon and Fugue (2007), een bewerking voor kamerorkest van een selectie uit Bachs Die Kunst der Fuge.

Voor Sometime Voices (1996), voor bariton, koor en orkest, greep Benjamin terug op een van zijn meest geliefde toneelteksten. Shakespeare’s The Tempest is voer voor componisten door de vele verwijzingen naar klank en muziek. Zo vertolkt de bariton in Sometime Voices delen uit het lied van Caliban (derde akte), waarin het monster zingt over de magische muziek die overal op zijn eiland klinkt: ‘Sometimes a thousand twangling instruments / Will hum about mine ears, and sometime voices’. 

Ook Tom Coult (1988), een van Benjamins compositiestudenten aan King’s College in Londen, liet zich inspireren door de dichtkunst van Shakespeare. In Sonnet Machine (2016) vormen het rijmschema en de veertienregelige opzet van diens sonnetten de blauwdruk voor een compositie, waarin vijf verschillende ‘brokken muziek’ elkaar steeds sneller opvolgen. ‘Als een mechaniek dat op tilt slaat’, aldus de componist.

De jonge Londense componist Edward Nesbit (1986) leerde het vak bij Julian Anderson, maar behaalde zijn recentelijk voltooide PhD in compositie bij George Benjamin. Zijn orkeststuk In spite of the mere objectivity of things (2015), geschreven in opdracht van het BBC Symphony Orchestra, laat bezwerende melodieën en welluidende harmonieën horen die worden ingekleurd met orkestraties van impressionistische snit.

Meer

biografieën

De Britse componist George Benjamin (1960) was amper zestien toen hij naar Parijs trok om te studeren bij Olivier Messiaen. Na verdere studies bij Alexander Goehr aan King’s College (Cambridge) maakte 

hij in 1980 zijn debuut bij de BBC Proms met zijn orkeststuk Ringed by the Flat Horizon. Hierna volgden A Mind of Winter (1981) en At First Light (1982), werken die steevast worden geroemd om hun kleurrijke orkestraties en klankschoonheid. In de jaren negentig ontwikkelde de componist een meer uitgebeende en op vorm gerichte componeerstijl die leidde tot Three Inventions for Chamber Orchestra (1995) en Palimpsests (2002). Met Into the Litte Hill (gecomponeerd in 2006 en in 2007 te zien tijdens het Holland Festival) zette Benjamin zijn eerste schreden in het muziektheater. Deze kameropera markeerde het begin van zijn samenwerking met toneelschrijver Martin Crimp, met wie hij in 2012 de opera Written on Skin maakte, die in première ging op het Festival International d'Art Lyrique d'Aix-en-Provence (en die datzelfde jaar te zien was in een productie bij De Nationale Opera). De productie toerde langs twintig operahuizen over de hele wereld. Lessons in Love and Violence (2017) is hun derde gezamenlijke operaproject. 

Benjamins werk wordt wereldwijd uitgevoerd, vaak onder leiding van hemzelf. Als dirigent staat hij geregeld voor internationaal gerenommeerde orkesten en ensembles, waaronder de Berliner Philharmoniker, London Sinfonietta, het Mahler Chamber Orchestra en Ensemble Modern. In 2015 dirigeerde hij bij Het Concertgebouworkest, waarmee hij een speciale band heeft, zijn eigen Dream of the Song. George Benjamin woont en werkt in Londen, waar hij sinds 2001 verbonden is aan het King’s College als Henry Purcell Professor of Composition. Hij doceerde sinds 1999 meermaals bij het Tanglewood Festival of Contemporary Music (Massachusetts). George Benjamin werd in 2015 benoemd tot Commandeur de l’Ordre des Arts et des Lettres en is in 2017 geridderd. In 2018 is hij componist in focus tijdens het Holland Festival.

De Britse componist Tom Coult (1988) studeerde bij Camden Reeves en Philip Grange aan de Universiteit van Manchester en bij George Benjamin aan King’s College in Londen. Zijn werk is uitgevoerd door vooraanstaande orkesten en ensembles in het Verenigd Koninkrijk; daaronder een reeks grote werken zoals Beautiful Caged Thing voor sopraan Claire Booth en het Mahler Chamber Orchestra, Sonnet Machine voor het BBC Philharmonic Orchestra, en Spirit of the Staircase voor London Sinfonietta, een stuk dat werd genomineerd voor de South Bank Sky Arts Award.

In juli 2017 werd Coults St. John’s Dance in première gebracht door Edward Gardner en het BBC Symphony Orchestra tijdens de openingsavond van de BBC Proms. Coults werk kenmerkt zich door een zekere speelsheid en een groot gevoel voor fantasie. Zo putte hij voor Codex (Homage to Serafini), in 2013 in première gebracht door het BBC Symphony Orchestra, inspiratie uit de denkbeeldige encyplopedie van Luigi Serafini. Voor My Curves are not Mad, voor Britten Sinfonia, nam hij de speelse uitsneden van Matisse als uitgangspunt. 

In oktober 2014 was Coult een van de centrale componisten op het Soundings Festival tijdens het Austrian Cultural Forum in Londen. Hij is winnaar van de Lili Boulanger Memorial Fund Prize en de Royal Philharmonic Society Composition Prize. Tijdens het concertseizoen 2017/18 zal zijn werk worden uitgevoerd door Royal Philharmonic Orchestra, het Arditti Quartet en het Radio Filharmonisch Orkest. Ook werkt hij momenteel aan een opera met steun van de Jerwood Fellowship van het Aldeburgh Music Festival.

De Engelse componist Edward Nesbit (1986) studeerde in 2007 af aan Cambridge University met een eervolle vermelding voor muziek. Hij vervolgde zijn opleiding bij Julian Anderson aan de Guildhall School of Music and Drama, waar hij in 2008 zijn masterdiploma compositie behaalde. Recentelijk voltooide hij zijn PhD in compositie bij George Benjamin aan King’s College (Londen). Naast orkest-, ensemble- en kamermuziek heeft Nesbit een bijzondere interesse in vocale muziek. Naast drie liedcycli componeerde hij veel voor koor. Zijn koorwerk In to Plain Ways werd uitgeroepen tot het winnende stuk van New Music for St. Paul’s 2015 en werd in december van dat jaar uitgevoerd in St. Paul’s Cathedral. 

Nesbit won de Royal Philharmonic Society Composition Prize 2010 en is de eerste winnaar van de Verbier Festival Academy Composer Prize. In opdracht van het festival schreef hij zowel het strijkkwartet Night Dances als To Dance on Sands, voor acht celli. Laatstgenoemde stuk werd tijdens de editie van 2014 uitgevoerd door een achttal vooraanstaande cellisten, waaronder Gautier Capuçon, Clemens Hagen en Mischa Maisky.

Nesbits werk is uitgevoerd door onder meer het London Symphony Orchestra, het BBC Symphony Orchestra, het Mahler Chamber Orchestra, Britten Sinfonia en was te horen in zalen als Wigmore Hall, de Royal Festival Hall en Barbican Hall. Nesbit is werkzaam als Teaching Fellow aan King’s College (London), doceert muziekgeschiedenis aan Cambridge University en is Composer in Residence aan Queen Mary University in London.

De Britse dirigent Martyn Brabbins (1959) studeerde vanaf 1986 directie bij Ilya Musin aan het conservatorium van het toenmalige Leningrad. Terug in eigen land won hij in 1988 de Leeds Conductors Competition. Datzelfde jaar markeerde een invalbeurt bij het Scottish Chamber Orchestra zijn definitieve doorbraak.

Binnen een paar jaar dirigeerde Brabbins de meeste toonaangevende orkesten in het Verenigd Koninkrijk en Ierland. Ook was hij vaak te zien bij de BBC Proms. Hij was werkzaam als Associate Principal Conductor van het BBC Scottish Symphony Orchestra (1994-2005), was tussen 2009-15 eerste gastdirigent bij deFilharmonie (het huidige Antwerp Symphony Orchestra). Ook was hij chefdirigent van het Nagoya Philharmonic Orchestra (2012-2016). 

Brabbins werkt regelmatig samen met internationaal gerenommeerde gezelschappen als het Koninklijk Concertgebouworkest, het Radio Fiharmonisch Orkest, het Deutsches Symphonie-Orchester Berlin en het Tokyo Metropolitan Symphony Orchestra.

Martyn Brabbins dirigeert veel Britse muziek: hedendaags repertoire, maar ook onbekender werk van vroeger datum. Zo was bij DeFilharmonie onder zijn leiding voor het eerst Elgars The Kingdom te horen. Bij het Koninklijk Concertgebouworkest debuteerde hij in 2012 met Harrison Birtwistle's Machaut à ma manière

Brabbins is vanaf zijn studietijd actief geweest als operadirigent. Aanvankelijk bij het toenmalige Kirovtheater (nu het Mariinskitheater), meer recentelijk bij La Scala (Milaan), de Bayerische Staatsoper (München), De Nationale Opera (Amsterdam) en Opéra de Lyon. In 2016 werd hij benoemd tot Music Director bij de English National Opera, waar hij in het seizoen 2017/18 de wereldpremière van Nico Muhly’s Marnie dirigeeerde, evenals een herneming van Mozarts Le nozze di Figaro

Radio Filharmonisch Orkest (RFO) heeft een prominente plaats in het Nederlandse muziekleven. Het werd in 1945 opgericht door Albert van Raalte en nadien geleid door onder anderen Bernard Haitink, Jean Fournet, Willem van Otterloo, Hans Vonk, Edo de Waart en Jaap van Zweden. In 2012 werd Markus Stenz aangesteld als chefdirigent. 

Sinds augustus 2013 maakt het RFO deel uit van de Stichting Omroep Muziek, samen met het Groot Omroepkoor en de productieafdeling van de concertseries van Radio 4 (NTR en AVROTROS). Het merendeel van de concerten vindt plaats in de omroepseries NTR ZaterdagMatinee en het Zondagochtend Concert (beide in Het Concertgebouw), evenals het AVROTROS Vrijdagconcert (TivoliVredenburg). Met de concertreeksen Pieces of Tomorrow en Out of the Blue in TivoliVredenburg en met lunchconcerten in het Muziekcentrum van de Omroep in Hilversum weet het orkest nieuwe muziekliefhebbers van alle leeftijden te bereiken. 

Het RFO werkte samen met befaamde gastdirigenten als Leopold Stokowski, Kirill Kondrashin, Riccardo Muti, Mariss Jansons, Michael Tilson Thomas, Vasily Petrenko, Valery Gergiev en Vladimir Jurowski. De Amerikaan James Gaffigan is vaste gastdirigent sinds 2011. 

Naast bijzonder geprogrammeerde symfonische concerten en concertante opera-uivoertingen speelt het orkest veel hedendaagse muziek. Vaak betreft het premières - onder andere van Luciano Berio, Pierre Boulez, John Adams, Harrison Birtwistle en Richard Rijnvos - die in opdracht van de omroepseries NTR ZaterdagMatinee en AVROTROS Vrijdagconcert werden geschreven. Het RFO was te horen tijdens de BBC Proms 2011 in de Royal Albert Hall en sinds 2015 jaarlijks tijdens de Holland Festival Proms

In 2014 kreeg het Radio Filharmonisch Orkest een Edison Klassiek Oeuvreprijs toegekend voor zijn verdiensten voor het Nederlandse muziekleven. Als belangrijk bespeler van Het Concertgebouw ontving het orkest – samen met het Groot Omroepkoor – in september 2017 de Concertgebouw Prijs.

Met zestig vocalisten is het Groot Omroepkoor (GOK) het grootste professionele koor van Nederland. Sinds de oprichting in 1945 brengt het koor een breed repertoire. Het zingt partijen in opera’s, oratoria en cantates, maar geeft tevens a cappella-concerten. Het koor is nauw verbonden aan de Nederlandse Publieke Omroep. Het merendeel van de concerten vindt plaats in de omroepseries NTR ZaterdagMatinee, het AVROTROS Vrijdagconcert en het Zondagochtend Concert. Het repertoire in deze series strekt zich uit van klassiek tot hedendaags, waaronder nieuwe opdrachtwerken van Nederlandse componisten als Jeths, Manneke, De Raaff, Roukens, Simons, Wagemans en Zuidam, en premières van buitenlandse componisten onder wie Adams, Glanert, Goebajdoelina, Henze, Kancheli, MacMillan, en Widmann. Daarnaast staan er geregeld twintigste-eeuwse klassiekers van onder anderen Boulez, Stockhausen, Kagel, Kurtág, Ligeti en Messiaen op het programma. Het GOK werkt voor de omroepseries vaak samen met het Radio Filharmonisch Orkest. Daarnaast wordt het gezelschap met enige regelmaat uitgenodigd door het Koninklijk Concertgebouworkest, het Rotterdams Philharmonisch Orkest, het Orchestre Philharmonique de Radio France en de Berliner Philharmoniker. De eerste officiële chef-dirigent van het Groot Omroepkoor was Kenneth Montgomery. Na hem waren respectievelijk Robin Gritton, Martin Wright, Simon Halsey, Celso Antunes en Gijs Leenaars chef-dirigent. Sinds 1 maart 2015 is Klaas Stok koorleider van het Groot Omroepkoor. Michael Gläser is vaste gastdirigent sinds september 2010. In september 2018 treedt Peter Dijkstra aan als eerste gastdirigent van het Groot Omroepkoor. In september 2017 ontving het GOK – samen met het Radio Filharmonisch Orkest – de Concertgebouw Prijs vanwege de belangrijke bijdrage van het koor aan het artistieke profiel van de Amsterdamse concertzaal.

Meer

Holland Festival Proms

Ontdek nieuwe, hedendaagse muziek van over de hele wereld. Ook dit jaar vinden in Het Concertgebouw weer de Holland Festival Proms plaats. Dit feestelijke minifestival bestaat uit vijf concerten

in de Grote en Kleine Zaal. De concerten overschrijden alle genregrenzen: van pop tot klassiek, van Marokkaanse hadra tot elektronische improvisaties. Op het programma staat werk van componisten als George Benjamin, Daníel Bjarnason, Colin Benders en David Bowie. In de pauzes spelen conservatoriumstudenten in de foyers en zijn er concertinleidingen. Op de afterparty draait dj Socrates. De dag wordt gepresenteerd door Maarten Heijmans. Voor slechts € 11 per concert, of € 34 voor wie een dagkaart koopt, krijgt u een dag lang de avontuurlijkste muziek van nu.

Meer

CREDITS

muziek
George Benjamin, Tom Coult, Edward Nesbit
muzikale leiding
Martyn Brabbins
koordirigent
Bart van Reyn
uitvoering
Radio Filharmonisch Orkest, Groot Omroepkoor, Audun Iversen, bariton
coproductie
Holland Festival, NTR Radio

DEZE VOORSTELLING IS MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR