Vergeten pareltjes uit 70 jaar Holland Festival

Weeshuis van het Holland Festival

Tijdens 70 jaar Holland Festival klonken vele nieuwe werken van Nederlandse componisten. Een aantal van die composities wordt weinig of nooit meer gespeeld en in veel gevallen ten onrechte. In deze speciale festivaleditie van het Weeshuis van de Nederlandse Muziek – een succesvolle reeks met veronachtzaamde eigentijdse kamermuziek in Splendor – zijn vergeten pareltjes uit het festival te horen. Op drie avonden krijgen stukken van onder andere Maarten Bon, Willem Breuker, Misha Mengelberg, Jan van Vlijmen en maar liefst drie Andriessens een hoognodige nieuwe kans. De muziek wordt steeds twee keer uitgevoerd, met tussendoor een korte talkshow. Zo is het mogelijk om de muziek in al haar rijkdom te ontdekken. 

Programma 8 juni

Programma 15 juni

Programme 22 juni

programma

do 8.6

Jan van Vlijmen (1935-2004)
Serie per sei strumenti (1960)
Holland Festival 1962

Misha Mengelberg (1935)
Omtrent een componistenactie (1966)
Holland Festival 1966 (wereldpremière)

Talkshow: David Dramm, Wim Laman

do 15.6

Hendrik Andriessen (1892-1981)
Aubade (1951)
Holland Festival 1952 (wereldpremière)

Jurriaan Andriessen (1925-1996)
Hommage à Milhaud (1948)
Holland Festival 1953

Louis Andriessen (1939)
Cantico Job (1962)
Holland Festival 1967

Talkshow: David Dramm, Louis Andriessen

do 22.6

Willem Breuker (1944-2010)
Aah Jonge Eéj (1981)
Holland Festival 1981 (wereldpremière)

Maarten Bon (1933-2003)
Boréal II (1981)
Holland Festival 1981 (wereldpremière)

Talkshow: David Dramm, Olga Zuiderhoek, David Kweksilber

Biografieën

Jan van Vlijmen (Rotterdam, 1935-2004) was een Nederlandse componist. Hij studeerde orgel, piano en compositie (bij Kees van Baaren). ‘Muziek moet dwingend en sober zijn’, zei hij in 1999 in NRC. ‘Maar dat betekent niet dat ik zelf alleen maar een strenge 

notenteller ben. Ik barst van de emoties.’ Van Vlijmen componeerde kamermuziek, orkestwerken en opera's. In 1969 maakte Van Vlijmen samen met Reinbert de Leeuw, Louis Andriessen, Peter Schat, Misha Mengelberg, Hugo Claus en Harry Mulisch de geruchtmakende opera Reconstructie, waarin zij felle kritiek uitten op het kapitalisme en de oorlog in Vietnam. Zijn laatste opera Thyestes was klaar in 2004, het jaar van zijn overlijden. Naast zijn werk als componist was hij ook actief als bestuurder. Hij was directeur van het Koninklijk Conservatorium Den Haag van 1968 tot 1985. Van 1986 tot 1987 was hij intendant van De Nederlandse Opera en van 1990 tot 1997 leidde hij het Holland Festival. 

Misha Mengelberg (Kiev, 1935) was een van de grondleggers van de Europese geïmproviseerde muziek. Eind jaren zestig richtte Mengelberg, samen met zijn levenslange drumpartner Han Bennink en saxofonist en componist Willem Breuker het Instant Composers Pool Orchestra (ICP Orchestra) op. In 1969 maakte Mengelberg samen met Reinbert de Leeuw, Louis Andriessen, Peter Schat, Jan van Vlijmen, Hugo Claus en Harry Mulisch de geruchtmakende opera Reconstructie, waarin zij felle kritiek uitten op het kapitalisme en de oorlog in Vietnam. Vanaf de jaren negentig oogstten Mengelberg en het ICP Orchestra internationale erkenning voor de live gerealiseerde collage-acties en Mengelbergs werk. Mengelberg is onderscheiden met de Gaudeamusprijs (1961), de Wessel Ilcken Prijs (1966), de Bird Award (1989) en de Matthijs Vermeulenprijs (2001). Het Holland Festival bracht in 2015 de wereldpremière van Koeien, een door Guus Janssen en Cherry Duyns voltooide opera van Mengelberg. 

Hendrik Andriessen (Haarlem, 1892-1981) was een organist en componist. Hij richtte zich op zowel geestelijke als wereldlijke muziek. Tot 1934 was Hendrik Andriessen organist van de St. Jozefkerk in Haarlem en in die tijd componeerde hij vooral kerkmuziek. Vooral zijn Missa in honorem sacratissimi Cordis (1919) trok veel aandacht. Andriessens orgelmuziek bouwt voort op César Franck (die ook organist was) en Albert Roussel, verrijkt met modernere elementen. Zo schreef Hendrik Andriessen vaak bitonale muziek, zoals in de Sinfonia voor orgel, of de twee Pianosonates. Andriessen schreef muziek voor amateur strijk­orkesten en ook vier symfonieën, twee opera's, liederen en kamermuziek. Van 1930 tot 1945 was hij orgel- en compositieleraar aan het Amsterdams Conservatorium. Van 1934 tot 1949 was hij organist en kapelmeester aan de R.K. Kathedraal in Utrecht, waar hij ook directeur van het conservatorium was. Van 1944 tot 1957 was hij directeur van het Koninklijk Conservatorium van Den Haag en van 1952 tot 1967 was hij buitengewoon hoogleraar in de muziekwetenschap aan de R.K. Universiteit van Nijmegen. 

Jurriaan Andriessen (Haarlem, 1925-1996) was een zoon van componist Hendrik Andriessen. Hij studeerde onder anderen bij zijn vader, bij Willem van Otterloo en bij Olivier Messiaen in Parijs. Zijn oeuvre bestaat uit werken voor orkest, kamerensemble en harmonieorkest, en muziek voor toneel, film en hoorspelen. Van 1949 tot 1951 werkte Andriessen in de Verenigde Staten. Daar maakte hij het Berkshire Music Festival mee, schreef in opdracht van Serge Koussevitsky de Tanglewood overture en componeerde in opdracht van de Nederlandse regering zijn Berkshire symphonies. Dit werk werd tijdens het Holland Festival 1950 door het Residentie Orkest onder leiding van Willem van Otterloo voor het eerst uitgevoerd. Hij schreef veel werken als opdracht voor speciale gelegenheden, zoals Thai (1960), voor het bezoek van de Thaise Koning, en Respiration suite (1962), voor een longartsencongres. Naast zijn werkzaamheden als componist trad Andriessen op als dirigent (meestal van eigen werken) en regisseerde hij voor de televisie onder meer concertuitvoeringen en balletten. 

Louis Andriessen (Utrecht, 1939) is een zoon van componist Hendrik Andriessen. Hij studeerde piano, muziektheorie en compositie bij onder anderen Kees van Baaren aan het Koninklijk Conservatorium. Hij vervolgde zijn studie bij Luciano Berio. In 1969 maakte Andriessen samen met Reinbert de Leeuw, Misha Mengelberg, Peter Schat, Jan van Vlijmen, Hugo Claus en Harry Mulisch de geruchtmakende opera Reconstructie, waarin zij felle kritiek uitten op het kapitalisme en de oorlog in Vietnam. In de jaren zeventig richtte hij ensembles als Hoketus en Orkest De Volharding op. Met werken als De Staat (1976), Mausoleum (1979) en De Materie (1989) boekte hij internationale successen. In 2013 speelde het Koninklijk Concertgebouworkest de wereldpremière van zijn Mysteriën, hoewel Andriessen het symfonieorkest in 1967 eigenlijk in de ban had gedaan. Sinds 1969 is de muziek van Andriessen geregeld te horen geweest op het Holland Festival. Tijdens de editie van 2008 ging zijn filmopera La Commedia in première en in 2016 zijn opera Theatre of the World

Willem Breuker (Amsterdam, 1944-2010) was een saxofonist en componist. In 1967 richtte hij met geestverwanten Misha Mengelberg en Han Bennink de Instant Composers Pool Orchestra op. Met zijn drieën traden ze op tot in 1973. In 1974 ontstond het Willem Breuker Kollektief, een ensemble dat eigenzinnige muziek voor een breed publiek toegankelijk wilde maken, vaak in combinatie met andere kunstvormen als theater, film en dans. Uit een korte samenwerking met Louis Andriessen werd het Orkest De Volharding geboren, dat Breuker in 1974 verliet: hij was het niet eens met het idioom. Breuker vermengde in zijn muziek elementen van klassieke muziek, jazz, popmuziek en wereldmuziek. 

Maarten Bon (Amsterdam, 1933-2003) was pianist, componist en arrangeur. Hij richtte het Amsterdam Piano Quartet (later Quintet) op en beheert de muzikale nalatenschap van zijn grootvader Johannes Jacobus Raaff en van zijn broer Willem Frederik Bon (1940-1983). Als componist heeft Maarten Bon een bescheiden oeuvre geschapen. Als arrangeur maakte hij bewerkingen van Le sacre du printemps en Pétrouchka van Igor Stravinsky, maar ook Fünf Orchesterstücke van Arnold Schönberg en Jeux van Claude Debussy. Ook doceerde hij piano aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. 

David Dramm (Illinois, 1961) is een Amerikaans-Nederlandse componist. Hij studeerde compositie bij Robert Erickson, Louis Andriessen en Earle Brown. Zijn composities en arrangementen zijn gespeeld door Yannick Nézet-Séguin en het Rotterdams Philharmonisch Orkest, de Radio Kamer Filharmonie, het Nederlands Blazers Ensemble, Albany Symphony en Electra. Buiten de concertzaal heeft hij gewerkt met vele popmusici, theatermakers en choreografen onder wie John Cale, Junkie XL, Low, Krisztina de Châtel, Scapino Ballet en Orkater. Dramm is een van de oprichters van Splendor, een podium en club van en voor muzikanten. 

Olga Zuiderhoek (Assen, 1946) is actrice. Zuiderhoek werkte onder meer voor de toneelgezelschappen het Werkteater, De Mexicaanse Hond en Orkater. In 1986 werd ze genomineerd voor een Gouden Kalf voor haar rol in Abel van Alex van Warmerdam. In 2012 verscheen een documentaire van Netty van Hoorn over Zuiderhoek: Het Nieuwe Huis van Olga Zuiderhoek. Zuiderhoek was 28 jaar de levenspartner van Willem Breuker. 

David Kweksilber (1973) is klarinettist en saxofonist, thuis in zowel gecomponeerde als geïmproviseerde muziek. Als solist en ensemblespeler speelde Kweksilber in gezelschappen als Asko|Schönberg en de New Cool Collective Big Band. Ook richtte hij in 2008 een eigen bigband op voor hedendaagse muziek met improvisatievormen, de David Kweksilber Big Band. Hij speelt regelmatig samen met pianist Guus Janssen. 

Wim Laman (1946, Den Haag) is als componist grotendeels autodidact. Studentenorkesten voerden zijn eerste composities uit. Hierna werd zijn werk opgemerkt door de professionele muziekwereld. Laman componeerde voor het Schönberg Ensemble, het Xenakis Ensemble, het Gijsbrecht van Aemstel Kwartet, Orkest de Volharding en het Radio Symfonie Orkest. In 1997 was op het Holland Festival zijn opera Agamemnon te zien. Naast zijn activiteiten als componist was Laman programmamaker voor VPRO Radio 4.

Meer

CREDITS

muziek
Hendrik Andriessen, Jurriaan Andriessen, Louis Andriessen, Willem Breuker, Maarten Bon, Misha Mengelberg, Jan van Vlijmen
coproductie
Het Weeshuis van de Nederlandse Muziek, Holland Festival, Splendor, VPRO
met steun van
Buma Cultuur
uitvoering
Weeshuis van het Holland Festival 8 juni 2017
fluit
Jeannette Landré
hobo
Dorine Schoon
klarinet
Jesse Faber
fagot
Marieke Stordiau
hoorn
Laurens Otto
trompet
Bas Duister
piano
Pauline Post
Weeshuis van het Holland Festival 15 juni 2017
mezzosopraan
Nora Fisher
dwarsfluit
Jeannette Landré
trompet
Ramon Wolkenfeit
trompet
Marc Kaptijn
hoorn
Petra Botma-Zijlstra
trombone
Sebastiaan Kemner
piano
Pauline Post
Het Ruysdael Kwartet
Joris van Rijn (viool), Emi Ohi Resnick (viool), Gijs Kremers (altviool), Jeroen den Herder (cello)
Weeshuis van het Holland Festival 22 juni 2017
piano
Pauline Post
piano/keyboard
Pascal Meyer
saxofoon
David Kweksilber
piano/keyboard
Tomoko Muikayama (piano/keyboard)

DEZE VOORSTELLING IS MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR