Robots, elektronica en hedendaagse muziek

robots/non/robots

Mouse on Mars, Ensemble
Musikfabrik, André de Ridder

Gezamenlijk staan ze op een podium: het avantgarde-orkest Ensemble Musikfabrik, de elektronicapioniers Mouse on Mars, dirigent André de Ridder en een aantal percussierobots.
In dit concert staan ze garant voor een uitzonderlijk samenspel van elektronische en akoestische geluiden. Mouse on Mars behoort al jaren tot de voorhoede van de elektronische muziek. Dat bewijzen bandleden Jan St. Werner en Andi Toma met twee nieuwe composities van hun hand. De avond begint in volledige duisternis met een uitvoering van De Umbris Idearum … The acousmatic memory palace. In deze donkere en experimentele compositie zijn rollen weggelegd voor percussierobots en een lichtinstallatie die reageert op de muziek. Daarna volgt het grote en lichtere werk Paeanumnion, een meeslepende hybride tussen elektronische en orkestmuziek.

Programma

Mouse on Mars (Jan St. Werner, Andi Toma), Ensemble Musikfabrik
De Umbris Idearum … The acousmatic memory palace (2016)


pauze

Mouse on Mars (Jan St. Werner, Andi Toma)
Paeanumnion (2011)

Achtergrondinformatie

In robots/non/robots verkennen Mouse on Mars, Ensemble Musikfabrik en dirigent André de Ridder het niemandsland tussen elektronische dancemuziek en hedendaagse muziek. Mouse on Mars is een Duits elektronische muziekduo, bestaand uit Jan St. Werner en 

Andi Toma. Kenmerkend voor hun muziek is de stilistische diversiteit, van club house tot avant-gardistische klanken, en een voorliefde voor verrassende samenwerkingen. Beide muzikanten zijn autodidact en hebben een grote fascinatie voor sonologische en filosofische vraagstukken. Deze belangstelling komt ook naar voren in de in dit concert uitgevoerde stukken: De Umbris Idearum … The Acousmatic Memory Palace (2016) en Paeanumnion (2011).

Door het karakter van hun muziek vormen de leden van Mouse on Mars een interessante samenwerkingspartner voor een nieuwemuziekcollectief als Ensemble Musikfabrik. Het Keulse ensemble benaderde Mouse on Mars in 2011 voor een dubbel jubileumconcert, om het 25-jarig bestaan van de Kölner Philharmonie te vieren. Het resultaat was Paeanumnion (2011). De titel is bewust cryptisch. ‘Paean’ duidt in het Grieks op een triomflied waarmee een hogere macht bedankt wordt. In Paeanumnion worden elektronica, live uitgevoerd door Mouse on Mars, gecombineerd met akoestische instrumenten. De leden van Mouse on Mars zitten niet uitsluitend achter de knoppen, op enkele momenten wordt gitaar gespeeld en gezongen, waarbij de stem digitaal wordt vervormd. Hoewel de compositie afwisselend is, overheerst in Paeanumnion het lichte, opzwepende en feestelijke. 

De Umbris Idearum … The Acousmatic Memory Palace vormde opnieuw een jubileumsamenwerking, ditmaal voor het 25-jarige bestaan van Musikfabrik. Dit stuk heeft een heel ander karakter. De compositie is een eerbetoon aan de Keulse Große Sendesaal waar het stuk in première ging. Het mystieke stuk begint met elektronische geluiden in een volledig verduisterde zaal, verwijzend naar het ‘akoesmatische’ uit de ondertitel die erop wijst dat de oorsprong van het geluid onzichtbaar is. Het gebruik van computergestuurde robotmusici (Simon Geist, Sonic Robots) onderstreept die vervreemding tussen geluid en klankbron. Ook wordt gebruikgemaakt van een lichtinstallatie die op de muziek reageert.

Meer

Biografieën

Mouse on Mars, bestaande uit Jan St. Werner en Andi Toma, wordt beschouwd als een van Duitslands meest toonaangevende en veelzijdige elektronische muziekcollectieven. Het duo schakelt moeiteloos van pop naar hedendaags en van clubmuziek naar de 

avant-garde. Mouse on Mars ontstond in 1993. Sinds hun debuutalbum Vulvaland (1994) verschenen 11 albums en talrijke soloprojecten en samenwerkingen, waarin hun niet in hokjes te plaatsen sound zich steeds heeft doorontwikkeld. Naast het maken van muziek is Werner ook actief in het onderwijs en wetenschappelijk onderzoek. Van 2005 tot 2007 was hij artistiek directeur van STEIM Amsterdam, en momenteel werkt hij als docent aan de New York University Berlin en het Massachusetts Institute for Technology. Het duo werkte veelvuldig samen met artiesten als Stereolab, Matthew Herbert, Helado Negro, Bon Iver en The National. Ook werkte het duo veelvuldig samen met Solistenensemble Kaleidoskop en maakte Werner in 2013 de elektronische opera Miscontinuum voor de Bayerische Rundfunk. In 2016 ging in Keulen De Umbris Idearum… The Acousmatic Memory-Palace in première, een elektro-akoestische compositie waarin computergestuurde slagwerkrobots meespelen.

Ensemble Musikfabrik is een in Keulen gevestigd ensemble voor eigentijdse muziek dat beschouwd wordt als een van de toonaangevende groepen op dit vlak. Ensemble Musikfabrik werd opgericht in 1990 en debuteerde in april 1991 onder de naam Ensemble Neue Musik Nordrhein-Westfalen tijdens de Wittener Tage für neue Kammermusik. De missie van Ensemble Musikfabrik is het realiseren van onbekende en nieuwe composities, waarvoor in veel gevallen het ensemble de opdracht heeft gegeven. Ensemble Musikfabrik heeft hechte samenwerkingsverbanden opgebouwd met figuren uit de wereld van de eigentijdse muziek als Louis Andriessen, Stefan Asbury, Richard Ayres, Sir Harrison Birtwistle, Peter Eötvös, Vinko Globokar, Heiner Goebbels, Toshio Hosokawa, Nicolaus A. Huber, Mauricio Kagel, Helmut Lachenmann, Klaus Lang, Wolfgang Rihm, Karlheinz Stockhausen, Sasha Waltz, James Wood en Hans Zender. Het ensemble presenteert zijn repertoire in ongeveer tachtig concerten per jaar binnen en buiten Duitsland, en heeft bij de WDR een eigen serie met wereldpremières. Interdisciplinaire projecten met live-elektronica, dans, theater, film, literatuur en beeldende kunst verbreden de gebruikelijke vorm van het gedirigeerde ensembleconcert evenzeer als kamermuziek, discussieconcerten en improvisaties. Sinds 2013 is het ensemble eigenaar van een complete set replica’s van de instrumenten van Harry Partch. Het Ensemble Musikfabrik is net zo open als zijn missie: muziek creëren die er nog niet is.

De Duitse André de Ridder (1971) is een dirigent van zowel grote klassieke stukken als experimentele werken. De Ridder werkte samen met hedendaagse-muziekspecialisten als Musikfabrik, maar ook met de band Gorillaz, de Deense indierockband Efterklang en jazzmusicus Uri Caine. Met het Duitse elektronicaduo Mouse on Mars trad hij in januari 2011 op bij het Chicago Symphony Orchestra. In 2012 stond hij bovendien aan de wieg van ensemble stargaze, een internationaal gezelschap van jonge musici dat de grenzen slecht tussen pop, klassiek, elektronische muziek en hedendaags repertoire. De Ridder is veel actief in Groot-Brittannië, waar hij te gast was bij onder andere het BBC Symphony Orchestra, London Sinfonietta, het BBC Philharmonic en Britten Sinfonia. Daarnaast dirigeerde hij onder meer het Royal Stockholm Philharmonic Orchestra, Tapiola Sinfonietta, het SWR Sinfonieorchester Baden Baden und Freiburg en Camerata Salzburg. Sinds 2011 is De Ridder regelmatig in het Holland Festival te gast als dirigent: o.a. met 2001: A Space Odyssey, Sunken Garden (beiden in 2013) en In C Mali (2016). In januari 2016 maakte hij zijn debuut bij het Koninklijk Concertgebouworkest. Als operadirigent leidde De Ridder onder meer producties met werken van Mozart, Janáček en Henze. Hij dirigeerde de Engelse première van Gerald Barry's The Bitter Tears of Petra von Kant bij de English National Opera in 2005, de wereldpremière van Wolfgang Rihms Drei Frauen bij het Theater Basel in 2009 en in 2016 bij De Nationale Opera de wereldpremière van Only the sound remains.

Meer

CREDITS

muziek
Mouse on Mars (Jan St. Werner, Andi Toma) , Ensemble Musikfabrik
concept en realisatie
Mouse on Mars, André de Ridder
orkestratie
Stefan Reich met Brigitta Muntendorf en André de Ridder
dirigent
André de Ridder
uitvoering
Mouse on Mars, Ensemble Musikfabrik
gesteund door
Kunststiftung NRW

DEZE VOORSTELLING IS MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR