Opmaat naar marathonvoorstelling aus LICHT

ORCHESTER-FINALISTEN

Studenten Koninklijk Conservatorium, Christine Chapman

Karlheinz Stockhausen was een graag geziene gast in de 70-jarige geschiedenis van het Holland Festival. In 1996 schreef hij speciaal voor het festival ORCHESTER-FINALISTEN, voor ensemble en elektronica. De muzikanten in dit theatrale concertwerk – studenten van het Koninklijk Conservatorium – stellen finalisten voor, deelnemers aan een wedstrijd, die ‘auditeren’ met solo’s. Het werk is onderdeel van MITTWOCH, een van de zeven dagen en opera’s uit Stockhausens legendarische operacyclus LICHT. ORCHESTER-FINALISTEN vormt een opmaat naar de marathonvoorstelling die het Holland Festival in 2019 met De Nationale Opera en Koninklijk Conservatorium presenteert: aus LICHT. Het concert van deze avond begint met de Nederlandse première van NEBADON, voor hoorn en elektronische muziek, dat net als bij de wereldpremière wordt uitgevoerd door Christine Chapman. Tijdens beide stukken is het publiek omringd door luidsprekers.

Programma

Programma

20.30 – 20.55 Nebadon (22’)

20.55 – 21.15 Pauze (20’)

21.15 – 22.05 ORCHESTERFINALISTEN (46’)

Biografieën

Karlheinz Stockhausen (1928-2007) studeerde aanvankelijk zowel piano als musicologie, filosofie en Duitse taalkunde. In 1950 nam hij zijn eerste compositielessen bij de Zwitserse componist Frank Martin en in de zomer van 1951 volgde hij cursussen nieuwe muziek in 

Darmstadt. Daar werd hij gegrepen door het serialisme, een naoorlogse compositietechniek waarbij de elementaire deeltjes van de klank (toonhoogte, toonduur, toonsterkte en toonkleur) volgens reeksstructuren worden geordend. Het jaar daarop studeerde hij in Parijs bij Olivier Messiaen en wist hij zichzelf met enkele baanbrekende werken in de voorhoede van de nieuwe muziek te plaatsen. Vanaf de tweede helft van de jaren vijftig behaalde hij grote artistieke successen met een vrijere benadering van de seriële uitgangspunten. In de WDR-studio in Keulen (waarvan hij in de jaren zestig de directeur was) experimenteerde hij met elektronica, en daarbuiten met de plaatsing van orkest en publiek, met extreme tempi, met muziek van over de hele wereld. In 1964 werd een ensemble opgericht dat zich exclusief bezighield met de uitvoering van zijn werk, en in 1970 ontstond zijn eigen muziekuitgeverij.
In de jaren zeventig nam zijn benadering van muziek een uitgesproken kosmische wending: hij wilde uitdrukking geven aan zijn verbondenheid met de kosmos, de natuur en zijn medemens. Met LICHT (1977-2003), een cyclus van zeven grootse muziektheaterstukken, één voor elke dag van de week, creëerde hij een werk dat zijn hele leven moest omvatten. In 2019 brengen het Holland Festival, De Nationale Opera en het Koninklijk Conservatorium Den Haag een omvangrijke selectie uit de reeks onder de titel aus LICHT. Vanaf 2003 tot zijn dood in 2007 werkte Stockhausen aan Klang, een vergelijkbare cyclus over de uren van de dag.

Christine Chapman studeerde aan de Universiteit van Michigan en aan Indiana University. Sinds haar zeventiende is zij werkzaam als professioneel hoorniste. In 1990 vestigde zij zich in Duitsland. Sindsdien werkte zij als solohoorniste met verschillende orkesten in Europa. Haar eerste ervaringen met een ensemble voor nieuwe muziek deed zij op in 2001, tijdens een concert met Ensemble Musikfabrik. Sinds 2004 is Chapman als vast lid verbonden aan het Keulse gezelschap. Twee aspecten fascineren haar in het bijzonder aan het vertolken van hedendaags repertoire: de nauwe samenwerking met componisten en de voortdurende ontwikkeling van speeltechnieken en instrumentarium. Zo ontwikkelde zij met instrumentbouwer Gottfried Büchel een ‘dubbelhoorn’, een instrument met twee afzonderlijk bespeelbare klankbekers. Als lid van Ensemble Musikfabrik heeft Chapman samengewerkt met diverse gerenommeerde componisten, zoals Karlheinz Stockhausen, Wolfgang Rihm, Peter Eötvös, Rebecca Saunders en Georg Friedrich Haas. Ook heeft zij werk uitgevoerd van Harry Partch, Sun Ra, Mouse on Mars en La Monte Young. In zowel 2014 als 2016 was Chapman tijdens de Darmstadter Ferienkurse te gast bij de door trompettist Marco Blaauw geleide Brass Academy. Christine Chapman is ambassadeur van de door het Holland Festival gelanceerde campagne Red de Hoorn.

 

Studeren aan het Koninklijk Conservatorium betekent studeren aan het oudste conservatorium van Nederland, een instituut dat al decennia lang garant staat voor topkwaliteit, waaraan internationaal gerenommeerde musici zijn verbonden als docent en waar traditie en ambacht onlosmakelijk zijn verweven met experiment en vernieuwing. Het Koninklijk Conservatorium stimuleert studenten zich te ontwikkelen tot open, zelfstandige, inventieve, reflectieve en kritische musici en dansers, uiteraard van het hoogst mogelijke niveau. Al die eigenschappen zijn nodig om na de studie in de samenleving te kunnen functioneren en een bijdrage te kunnen leveren aan de ontwikkeling van de kunsten. Het conservatorium vormt een afspiegeling van het culturele leven waarin de student later terechtkomt. De verschillende afdelingen, specialisaties, keuzevakken en projecten vertegenwoordigen net zoveel mogelijkheden om kennis en vaardigheden te verwerven, zich te ontwikkelen en samenwerkingsverbanden aan te gaan als de latere beroepspraktijk. 

De verschillende muziekafdelingen, de Dansvakopleiding en de School voor Jong Talent van het Koninklijk Conservatorium vinden onderdak in één professioneel geoutilleerd gebouw met een theater- en concertzaal, studio’s, studiekamers, opname- en compositiestudio’s, (elektronische) werkplaatsen, een bibliotheek en een fonotheek. De afdelingen Sonologie, Compositie en Art of Sound hebben beschikking over uitgebreide studiofaciliteiten zoals computerstudio’s, digitale productiestudio’s, opnamestudio’s et cetera. De elektronische werkplaats ontwerpt en bouwt zelf apparatuur voor de studio’s en voor de uitvoering van elektronische muziek.

Meer

CREDITS

muziek
Karlheinz Stockhausen
klankregie (NEBADON)
Kathinka Pasveer
klankregie, geluidsprojectie sound engineering, sound projection
Jan Panis, Renee Jonker
hoorn
Christine Chapman (NEBADON)
fluit
Tirza Leenman
hobo
Leon Westerweel
klarinet
Daniele Zamboni
fagot
Sjoerd Frishert
hoorn
Simão Caetano da Fonseca
trompet
Christopher Collings
trombone
Nuno Silveira Texeiro
tuba
Giedrius Steponaitis
percussie
Josselin Antoine
viool
Marieke Kosters
altviool
Elisa Karen Tavenier
violoncello
Begonia Chan
contrabas
Miguel Moreno Traba

DEZE VOORSTELLING IS MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR