Westerse geschiedenis vanuit Arabisch perspectief

La Chanson de Roland

Wael Shawky

De Egyptische kunstenaar Wael Shawky kijkt in zijn werk vanuit Arabisch perspectief naar de westerse geschiedenis. Hij exposeerde onder andere in New York (MoMA), Londen (Serpentine Gallery) en Mathaf Arab Museum of Modern Art Doha. Vorig jaar vertoonde het Holland Festival zijn film Cabaret Crusades: The Secrets of Karbala: over de kruistochten vanuit Arabisch perspectief. Dit jaar regisseert hij een grootschalige muziektheaterbewerking van La Chanson de Roland. Dit heldendicht, geschreven tussen 1040 en 1115, verhaalt over Karel de Grote en zijn neef Roelant die verwikkeld zijn in een oorlog met de Saracenen, een volk dat zich al vroeg bekeerde tot de islam. Een cast van meer dan twintig traditionele fidjeri-zangers uit de Golfstaten vertelt dit tijdloze verhaal opnieuw.

Programma

Programmawijziging

In verband met de Ramadan heeft het Holland Festival in overleg met het gezelschap besloten om de data en de aanvangstijd van de de voorstellingen te wijzigen. 

Nieuwe aanvangstijd
De voorstellingen zullen aanvangen na de Iftar. Dat houdt in dat ze worden verplaatst van 20:00 naar 23:00. 

Verwachte eindtijd
De voorstelling duurt ongeveer een uur. Dat betekent dat de voorstelling rond middernacht is afgelopen. 

Data
De voorstelling van maandag 12 juni wordt verplaatst naar zaterdag 10 juni. 

Nagesprek
Door de late einddtijd van de voorstellingen komt het nagesprek met Wael Shawky te vervallen.

Achtergrondinformatie

De Egyptische kunstenaar Wael Shawky (Alexandrië, 1971) keert terug op het Holland Festival met La Chanson de Roland, een grootschalige muziektheatervoorstelling over een van de meest invloedrijke ridderverhalen van Europa en het oudste overgeleverde literaire werk in de 

Franse taal. Een heldendicht over een veldslag tussen christenen en moslims, die in mythes is gehuld.

 

Vorig jaar maakte Shawky veel indruk op het Holland Festival met zijn film Cabaret Crusades: The Secrets of Karbala (2016). Deze vormde het sluitstuk van zijn trilogie over de kruistochten, gezien vanuit Arabisch perspectief en verbeeld in marionettenspel. Eerdere delen waren The Horror Show File (2010) en The Path to Cairo (2012). In contrast met Shawky’s voorgaande werk maakt La Chanson de Roland geen gebruik van poppen en marionetten. Het verhaal wordt verteld door een cast van ruim twintig Fidjeri-zangers uit de oostelijke Golfstaten, die met hun traditionele koorzang, percussie en dans (ontstaan in de werkcultuur van Arabische parelduikers) de voorstelling een bijzondere dimensie geven.

 

De originele tekst van La Chanson de Roland werd geschreven tussen 1040 en 1115 en kent vele versies. Het lied is gecomponeerd in stanza’s van verschillende lengtes, en het beschrijft een gebeurtenis in het jaar 778. Bij de slag van de Roncesvalles-pas (in de Pyreneeën, tussen Spanje en Frankrijk) wordt de achterhoede van het christelijke leger van Karel de Grote verraden. De Saracenen (een volk dat zich al vroeg tot de Islam had bekeerd) slaan toe. Een overmacht dreigt de christenen neer te slaan, maar de heldhaftige Ridder Roelant – het neefje van Karel de Grote – blaast drie keer hard op zijn hoorn. Vervolgens valt hij dood neer. Karel de Grote snelt terug, en zijn manschappen drijven de moslims het water van de Ebro in. Aldus de mythe. In het verhaal worden diverse conflicten verweven, zoals de botsing van christelijke en heidense / islamitische ideologieën, de contrasten tussen Fransen en Saracenen, en de interne strijd van de hoofdrolspelers die onverenigbare idealen met elkaar proberen te rijmen. Het verhaal bleef enorm populair tot ver in de 14e eeuw.

 

Meer dan 1000 jaar later vertelt Shawky dit verhaal vanuit het Arabische perspectief. Hij selecteerde de meest cruciale passages en vertaalde ze naar het klassiek Arabisch. Shawky’s La Chanson de Roland bestaat nu uit drie lagen. De eerste wordt gevormd door de poëtische Arabische tekst, en de muzikale compositie en zang van de Fidjeri’s bieden de tweede laag. Deze worden aangevuld met een derde, bijzonder rijke visuele laag, bestaande uit dans, objecten, scenografie, kostuums en kunstvoorwerpen. Het originele decorontwerp is geïnspireerd op Shawky’s eerdere sets voor Cabaret Crusades: The Path to Cairo: prachtige scenografische landschappen, gebaseerd op beroemde Perzische miniaturen.

 

Door in deze voorstelling het accent te verschuiven van poppen- en marionettenspel naar levende performers, schept Shawky een poëtische live-ervaring, die verwijst naar de eeuwenoude muzikale verteltradities in zowel de westerse en oosterse beschavingen. 

Meer

Biografie

De Egyptische kunstenaar Wael Shawky (1971) is een van de meest herkenbare kunstenaars die de afgelopen tien jaar in het Midden-Oosten is opgestaan. Zijn werk wordt internationaal geprezen. In zijn films, installaties en performances onderzoekt hij aan de hand van historische breekpunten de 

effecten van globalisatie op onze hedendaagse westerse samenleving én in de Arabische wereld. Politiek, cultuur, religie, verwondering, feiten en fabricaties lopen in elkaar over. Met behulp van marionetten, poppen, kindacteurs en televisieshowformats onderzoekt hij de manieren waarop historische en mythische verhalen onze kijk op de wereld vormen. Zijn epische drieluik Cabaret Crusades (2010-2015) was een wereldwijd succes, en werd getoond bij prestigieuze kunstinstituten zoals MoMa PS1 (New York, 2015) en op de dOCUMENTA (Kassel, 2012). In 2016 was het sluitstuik van deze trilogie, de film Cabaret Crusades: The Secrets of Karbala, te zien op het Holland Festival in 2016. Shawky exposeerde onder andere bij Kunsthaus Bregenz (Bregenz, 2016), Fondazione Merz (Torino, 2016), Museum K20 (Düsseldorf, 2014-2015), Sfeir-Semler Gallery (Beiroet, 2010), de Biënnale van Venetië (2003 en 2005), de Istanbul Biënnale (2015), MoMa New York (2015) en bij het Mathaf: Arab Museum of Modern Art in Doha (2015). Zijn werk werd bekroond met diverse prijzen. In 2010 startte hij MASS Alexandria, het eerste onafhankelijke studioprogramma voor jonge kunstenaars. Shawky woont en werkt in Alexandrië.

Meer

CREDITS

regie
Wael Shwaky
regie-assistent
Giorgio Benotto
met
Fidjeri muzikanten uit de Verenigde Arabische Emiraten: Juma Yousif Jumaja Almukaini Aljneibi, Abdulla Lashkarieid Mohammad, Fahed Omar Abdulla Heba Marzouq, Aman Khamis Juma Aashir Almarashda, Matar Jasim Malalla Binnabhan AlMarzooqi, Mohamed Ali Khamis Alashar Almarshada, Anwar Ali Jasim Ahmed, Khaled Ali Mohamed Aljaffal, Yusuf Khamis Sbait Mubarak Alfarsi, Ali Husain Ahmed Husain Altamimi, Shawqi Abdulla Sabt Saud, Saad Ahmed Mohamed Aljaffal, Khaled Saad Salem Rashed, Ahmed Saleh Mohamed Alshabaan, Ahmed Abdulla Juma Farhan, Idrees Rabeea Idreses Bakheet, Ismaeel Mohamed Mesfer Saad, Faraj Mohamed Mesfer Saad, Yaqoob Ali Mohamed Bujaffal, Isa Ali Mohamed Aljaffal
productie
Kampnagel Hamburg
coproductie
Theater der Welt Festival, Sharjah Art Foundation, Holland Festival, Onassis Cultural Centre Athens, Theaterspektakel Zürich
funded by
Federal Agency for Civic Education, Germany

DEZE VOORSTELLING IS MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR