Theater als noodzakelijk en onverbiddelijk spiegelbeeld van de politieke arena

Democracy in America
(La Democrazia in America)

Romeo Castellucci, Socìetas

Vrij geïnspireerd op het gelijknamige boek van Alexis De Tocqueville

Een van de meest invloedrijke en controversiële theaterregisseurs in Europa is terug in het Holland Festival. Romeo Castellucci staat bekend om zijn radicale beeldtaal in groots gemonteerde voorstellingen. Voor Democracy in America laat hij zich inspireren door het traktaat uit 1835 van Alexis de Tocqueville, waarin de Franse filosoof vol ontzag kijkt naar de nog jonge, ontluikende Amerikaanse democratie. Castellucci situeert zijn voorstelling in een tijd die aan politiek voorafging. Hij zoekt naar de oorsprong van een vergeten ritueel, naar de primaire functie van het theater: als noodzakelijk en onverbiddelijk spiegelbeeld van de politieke arena, waarin alle lagen en vormen van de samenleving weerspiegeld worden. Een voorstelling die niet politiek wil zijn, maar discussie wil opwekken.

Achtergrondinformatie

Democracy in America is een nieuwe voorstelling van de Italiaanse theatermaker Romeo Castellucci. Het werk is geïnspireerd op het invloedrijke essay De la démocratie en Amérique (1835) van de Franse filosoof Alexis de Tocqueville (1805-1859). De Toqueville wordt 

gezien als de geestesvader van het moderne politieke liberalisme. In zijn tweedelige traktaat keek De Toqueville vol ontzag naar de prille democratische samenleving, die sinds de onafhankelijkheid in Amerika opbloeide uit een radicaal-evangelisch gelijkheidsideaal. Tegelijkertijd waarschuwde hij al voor de schaduwkanten van democratie, die kunnen leiden tot geweld. Zoals de tirannie van de meerderheid, de populistische retoriek die individuele vrijheden bedreigt, het gevaar van blind conformisme, en de spanning tussen gemeenschapsbelangen en individuele ambities. Ook in de Nieuwe Wereld bestond het risico dat de democratie zichzelf kon opheffen. 

Castellucci markeert met Democracy in America het moment waarop een politiek systeem volledig is uitgewerkt en er een nieuwe vorm van representatie moet worden gevonden. Zijn voorstelling is geen reflectie op de huidige politiek, aldus Castellucci. De voorstelling richt zich op het falen ervan, op het moment waarop de mens wordt gedwongen tot verandering. 

Castellucci staat wereldwijd bekend als schepper van een bijzondere vorm van beeldend theater. In de subtiele en complexe theaterkunst van zijn gezelschap Socìetas overheersen muziek, belichting, projecties, sculpturen, machines, schilderkunst en architectuur. Aan de basis liggen Castellucci’s ideeën over de ‘poëzie van de wreedheid’, waarbij – in de geest van Antonin Artaud (1896-1948) – onbenoembare gruwelijkheid wordt ingezet als transformerende kracht. Daarnaast richt hij zich op de klassieke Griekse tragedies. 

‘In het klassieke Griekenland dienden de tragedie en het theater als alter-ego en schaduw van de Atheense democratie,’ stelt Castellucci. ‘In het oude Griekenland bood het theater de mogelijkheid voor het publiek om, gedurende de voorstelling, zichzelf even buiten de grenzen van de democratie te plaatsen en keer op keer te luisteren naar de disharmonie van het bestaan, de klaagzang van hen die worden opgeofferd en niet gered kunnen worden door de politiek.’ 

Democracy in America is de vijfde productie van Castellucci op het Holland Festival, na zijn Shakespearebewerking Giulio Cesare (1998), de familievoorstelling Genesi, from the museum of sleep (1999), gebaseerd op het Bijbelboek Genesis, het muziektheaterstuk Il combattimento (2000), en On the Concept of the Face, Regarding the Son of God (2011), theater op basis van de renaissancistische schilderkunst.

Meer

Biografie

De Italiaanse kunstenaar en regisseur Romeo Castellucci (Cesena, 1960) studeerde scenografie en schilderkunst aan de kunstacademie van Bologna. In 1981 richtte Castellucci met zijn vrouw en collega-theatermaker Chiara Guidi, zijn zus Claudia en broer Paolo het 

gezelschap Socìetas Raffaello Sanzio op. Ze vernoemden het naar de renaissanceschilder Rafaël. Ze ontwikkelden een zeer beeldende, gelaagde theaterstijl, doordrenkt van de symboliek. In de jaren negentig maakte Castellucci diverse voorstellingen op basis van klassieke teksten, zoals Gilgamesh (1990) en Oresteia (1997) en de theaterklassieker Hamlet (1992). Vervolgens begon hij aan de drie jaar durende, monumentale theatercyclus Tragedia Endogonidia, waarvan de elf delen werden opgevoerd in tien verschillende Europese steden.

In 2008 produceerde Castellucci als artiste associeté bij het Festival d’Avignon een trilogie op basis van Dante’s La Divina Commedia. Dit drieluik werd in 2010 door het Franse dagblad Le Monde als enige theatervoorstelling opgenomen in de lijst van meest belangrijke culturele evenementen in het tijdperk 2000-2012. Castellucci’s werk is wereldwijd in meer dan vijftig landen te zien geweest. In 1996 ontving hij de Europa Nouvelle Réalité Théâtrale Prijs, en in 2002 werd hij benoemd tot Chevalier des Arts et des Lettres door het Franse ministerie van cultuur. De Biënnale van Venetie bekroonde hem in 2013 met een Gouden Leeuw voor zijn theatrale oeuvre. Een jaar later ontving hij een eredoctoraat van het Alma Mater Studiorum van de Universiteit van Bologna én een prijs voor Beste Regisseur van het Duitse operavakblad Opernwelt. Castellucci’s eerdere voorstellingen op het Holland Festival waren Giulio Cesare (1998) Genesi, from the museum of sleep (1999), Il combattimento (2000) en On the Concept of the Face, Regarding the Son of God (2011).

Meer

Focus: democratie

Een aantal festivalkunstenaars kijkt dit jaar naar de problemen waar westerse democratische landen mee te maken hebben. De Franse filosoof Alexis de Tocqueville bewonderde de democratie vanwege de maatschappelijke gelijkheid. Ook zag hij de gevaren ervan. 


Regisseur Romeo Castellucci maakt dit jaar Democracy in America, naar het gelijknamige boek (1835) van De Tocqueville. In The Gabriels beschouwt regisseur Richard Nelson het afgelopen Amerikaanse verkiezingsjaar door de ogen van een doodgewone familie. Andere kunstenaars richten zich op de problematiek in democratische naties, zoals de vluchtelingenkwestie in de voorstellingen van regisseurs Dieudonné Niangouna en ThomasBellinck. Weer anderen tonen de dreiging van geweld (Demolishing everything with amazing speed), tirannie (Octavia) of het vormgeven aan activisme (The Tempest Society). Filmregisseur Julian Rosefeldt kijkt in Manifesto naar de relatie tussen kunst en samenleving.

We presenteren twee nationale theaterhuizen met elk een eigen staat van de natie: My Country van het National Theatre uit Londen en The Nation van Het Nationale Theater uit Den Haag. Beide voorstellingen tonen een verscheurd land waarin niemand, van politici tot burgers, verantwoordelijkheid lijkt te durven nemen. Ten slotte zijn er voorstellingen waarin democratie in de vorm is doorgevoerd: het publiek kan – als het dat wil – actief betrokken worden, als voorbijganger, deelnemer of activist. Deze kunstenaars moedigen het publiek aan om de aloude hiërarchie tussen het publiek en de artiesten ter discussie te stellen.

Meer

CREDITS

regie, decor, licht, kostuums
Romeo Castellucci
vrij geïnspireerd op
Alexis de Tocqueville, De la démocratie en Amérique
tekst
Claudia Castellucci, Romeo Castellucci
muziek
Scott Gibbons
cast
Olivia Corsini, Gloria Dorliguzzo, Evelin Facchini, Giulia Perelli, Stefania Tansini, Sofia Danae Vorvila
and with
Lois Alexander, Sofie Roels, Cecile Lassonde, Michele Even, Libby Ward, Audrey Aspers, Camilla Monga, Jeanne Collin, Elise Moreau, Anna Heuer-Hansen, Viràg Arany, Roberta Ruggiero
choreografische interventie
Evelin Facchini, Gloria Dorliguzzo, Stefania Tansini, Sophia Danae Vorvila
regieassistent
Maria Vittoria Bellingeri
repetitor
Evelin Facchini
sculpturen en mechanismen
Istvan Zimmermann, Giovanna Amoroso
kostuum realisatie
Grazia Bagnaresi
schoeisel
Collectif d'Anvers
stage manager
Pierantonio Bragagnolo
stage-hands
Andrei Benchea, Giuliana Rienzi
kleedster
Elisabetta Rizzo
technische regie
Eugenio Resta
technische productie
Carmen Castellucci, Francesca Di Serio, Gionni Gardini, Daniele Magnani
decorateur
Silvano Santinelli
choreografie geïnspireerd op
de folk tradities uit Albanië, Griekenland, Botswana, Engeland, Hongarije, Sardinië
lichttafel operator
Andrea Sanson
geluidtafel operator
Paolo Cillerai
fotograaf
Guido Mencari
hoofd productie
Benedetta Briglia
promotie en distributie
Valentina Bertolino, Gilda Biasini
met steun van
Socìetas krijgt steun van Ministero Beni e Attività Culturali, Regione Emilia Romagna, Comune di Cesena
productie assistent
Giulia Colla
administratie
Michela Medri, Elisa Bruno, Simona Barducci
economisch consult
Massimiliano Coli
productie
Socìetas
coproductie
deSingel International Artcampus, Wiener Festwochen, Festival Printemps des Comédiens à Montpellier, National Taichung Theatre in Taichung, Taiwan, Holland Festival Amsterdam, Schaubühne-Berlin, Festival d’Automne à Paris with MC93 Maison de la Culture de Seine-Saint-Denis à Bobigny, Le Manège - Scène nationale de Maubeuge, Teatro Arriaga Antzokia de Bilbao, São Luiz Teatro Municipal, Lisbon, Peak Performances Montclair State University (NJ-USA)
met medewerking van
Théâtre de Vidy-Lausanne, Athene en Epidaurus Festival

DEZE VOORSTELLING IS MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR