Het grote liedrepertoire met Florian Boesch door Oostenrijkse ‘music­banda’

Alles Wieder Gut

Franui, Florian Boesch, Jonas Dahlberg

Franui speelt het grote repertoire van barok tot laat-romantiek, maar dan net even anders. Deze ‘musicbanda’ uit Oost-Tirol speelt eigen interpretaties van liederen van Schubert, Schumann, Brahms, Mahler en Purcell. Met een bezetting die onder andere bestaat uit koperblazers, hakkebord, harp en viool, creëren de muzikanten een geluid dat klassiek verenigt met volksmuziek en jazz. Franui – wiens Mahlerlieder een succes was op het festival in 2013 – weet zo ongekende lagen in het befaamde repertoire aan te boren. Ze worden bijgestaan door Florian Boesch, de bas-bariton die vorig jaar in het festival te horen was als fenomenale Wozzeck, en videokunstenaar Jonas Dahlberg. Zijn filmdecor toont het genadeloze verstrijken van de tijd. De liederen ademen vergankelijkheid. Maar wees getroost, want Franui is hier.

Programma

Achtergrondinformatie

De Oostenrijkse bariton Florian Boesch maakte tijdens het Holland Festival van 2016 grote indruk met zijn vertolking van de titelrol in Alban Bergs Wozzeck. Dit jaar is hij opnieuw te gast in Amsterdam. Nu met een programma vol liedkunst. Het is repertoire dat hem na 

aan het hart ligt, getuige zijn uitgesproken Schubert- en Schumann-opnames. Ook in Alles Wieder Gut laat Boesch het romantische lied weer net even anders klinken. Daarin wordt hij bijgestaan door het markante muziekgezelschap Franui. De Zweedse kunstenaar Jonas Dahlberg een videodecor.

In Oost-Tirol, hoog in de Oostenrijkse Alpen, ligt op 1402 meter boven zeeniveau het dorpje Innervillgraten. Het duizend zielen tellende gehucht is de bakermat van Franui, een tienkoppige ‘musicbanda’ die in 1993 een plaatselijke hooischuur omtoverde tot repetitieruimte om er samen alpine volksmuziek en treurmarsen te spelen. Een kwart eeuw later is Franui een hit op grote internationale muziekpodia en -festivals, waar de club hoge ogen gooit met eigenzinnige bewerkingen van het (laat)romantische repertoire.

In 2013 maakte het gezelschap zijn debuut op het Holland Festival met een programma rondom Gustav Mahler. De componist schreef zijn laatste partituren in het bergdorp Toblach (het huidige Dobbiaco), slechts één bergpas gescheiden van Franui’s Tiroolse thuisbasis. ‘We vermoeden dat Mahler toen onze muziek heeft gestolen. Wij stelen die nu weer terug’, aldus Franui-trompettist en componist Andreas Schett destijds in de Volkskrant.

‘We willen het kunstlied van zijn voetstuk halen’, vat Schett de muzikale visie van Franui bondig samen. ‘We willen het wrange, het triviale, het rauwe en het ongepolijste weer een plek geven in deze muziek.’ In Alles Wieder Gut klinken Mahlers Lieder eines fahrenden Gesellen naast Schumanns Der arme Peter, Schuberts Abendstem naast Brahms’ Über die Heide. Een eigentijdse liedavond over tijdloze thema’s: het leven, de liefde, het lijden en de dood. Beeldend Kunstenaar Jonas Dahlberg gaf het thema van de eindigheid op eigen wijze gestalte en ontwierp voor Franui en Boesch een ‘vergankelijk podiumbeeld’. Achter de musici toont een groot projectiescherm een slaapkamer in zwart-wittinten dat haast onmerkbaar vervaagt.

Meer

Biografieën

Franui is vernoemd naar een alpenweide nabij Innervillgraten, het Oost-Tiroolse dorp waar het merendeel van de leden van het tienkoppige gezelschap opgroeide. Sinds de oprichting in 1993 speelt de ‘musicbanda’ in vrijwel ongewijzigde bezetting en was zij te horen

op internationaal gerenommeerde podia als het Wiener Konzerthaus, het Weense Burgtheater, de Philharmonie Köln en de Elbphilharmonie in Hamburg. Ook is Franui een graag geziene gast op festivals als de Salzburger Festspiele, de Bregenzer Festspiele, de Ruhrtriennale en het Holland Festival.
Buiten haar concertprogrammering is Franui actief in muziektheaterproducties. Zo markeerde het ‘Singspiel’ Steine und Herzen (Ruhrtriennale 2005) het begin van hun samenwerking met acteur Sven-Eric Bechtolt, die sindsdien regelmatig met het gezelschap optreedt als spreker. Andere theatrale projecten waren onder meer Meine Bienen. Eine Schneisse, op een libretto van Händl Klaus, en Fool of Love met zanger-pianist Karsten Riedel en poppenspeler Nikolaus Habjan. Het programma Tanz Boden Stücke ging in 2014 in première bij de Stichting Mozarteum te Salzburg en verscheen in 2015 op plaat. Franui’s cd’s verschijnen bij het label col legno en werden met verschillende prijzen bekroond. Zo sleepte Franui met het album Ende vom Lied de Preis der deutschen Schallplattenkritiek in de wacht, verschenen in 2012 de releases Schubertlieder, Brahms Volkslieder en Mahlerlieder als 3-cd-box en verscheen ter ere van het 20-jarig jubileum van het gezelschap het eerste vinyl-album: Franui ist eine Almwiese (2013).

 

De Oostenrijkse bariton Florian Boesch (1971) kreeg zijn eerste zanglessen van zijn grootmoeder, de bekende Weense sopraan Ruthilde Boesch. Later studeerde hij bij Robert Holl in Wenen. In 2003 maakte Boesch zijn operadebuut als Papageno in Mozarts Die Zauberflöte bij de Opera van Zürich. Sindsdien was hij te zien in diverse producties, uiteenlopend van barokrepertoire tot twintigste-eeuws werk. Hij zong in Händels Radamisto onder René Jacobs, in Mozarts Così fan tutte onder Adam Fischer en baarde in het Holland Festival 2016 opzien met de titelrol in Bergs Wozzeck. In 2016 was Boesch bij De Nationale Opera tevens te horen in de rol van Zebul in Händels oratorium Jephta. In het Theater an der Wien werkte hij mee aan scenische uitvoeringen van Schuberts Lazarus en Händels Messiah. Als concertzanger werkte Boesch samen met toporkesten als het Koninklijk Concertgebouworkest, de Wiener en Berliner Philharmoniker en het Leipziger Gewandhaus Orchester. Als liedzanger treedt Boesch op met verschillende pianisten, waaronder Roger Vignoles, Malcolm Martineau en Christian Koch. Met laatstgenoemde gaf hij eind 2016 een veelgeprezen concert met Křeneks Reisebuch aus den Österreichischen Alpen in het Muziekgebouw aan ‘t IJ.

 

Jonas Dahlberg (1970) studeerde architectuur aan de universiteit van Lund en behaalde in 2000 de titel Master of Fine Arts aan de kunsthogeschool in Malmö. De Zweedse kunstenaar woont en werkt in Stockholm. De afgelopen vijftien jaar ontwikkelde Dahlberg een reeks videowerken, waarin hij met schaalmodellen en experimentele filmtechnieken extreem langzame bewegingsprocessen in architectonische ruimtes laat zien. Naast videokunst houdt hij zich bezig met fotografie, boekprojecten en kunst in de openbare ruimte. In 2012 ontwierp hij bovendien het decor voor een productie van Verdi’s Macbeth in het Grand Théâtre van Genève.

Dahlbergs werk werd tentoongesteld in heel Europa en Azië. Hij was onder meer te zien in het Leeum Samsung Museum of Art Seoul (2007), Kunsthalle Wien (2008), Kunstmuseum Stuttgart (2009), Galerie Nordenhake (2010, 2008, 2006, 2004), Lisbon Architecture Triennale (2010), New Orleans Biennial (2011) en het Kunstmuseum Bonn (2013).

Meer

CREDITS

muziek
Franz Schubert, Robert Schumann, Johannes Brahms, Gustav Mahler, Henry Purcell
arrangementen
Markus Kraler, Andreas Schett
video
Jonas Dahlberg
bas-bariton
Florian Boesch
Franui:
klarinet, basklarinet
Johannes Eder
tuba
Andreas Fuetsch
altsaxofoon, klarinet
Romed Hopfgartner
contrabas, accordeon
Markus Kraler
harp, citer, zang
Angelika Rainer
hakkebord, zang
Bettina Rainer
trompet, zang
Markus Rainer
trompet, zang, muzikale leiding
Andreas Schett
ventieltrombone, zang
Martin Senfter
viool
Nikolai Tunkowitsch