HOLLAND FESTIVAL NEEMT AFSCHEID VAN RUTH MACKENZIE MET GRENSVERLEGGENDE EDITIE

Zondag 1 juli 2018 sloot het 71ste Holland Festival af met de opera Lessons in Love and Violence van George Benjamin, een coproductie met De Nationale Opera. Vrijdagavond, na afloop van de Vriendenvoorstelling Tiefer Schweb, namen vrienden en partners van het Holland Festival met een daverend applaus afscheid van scheidend artistiek directeur Ruth Mackenzie. Tevens gingen deze maand de nieuwe associate artists, beeldend kunstenaar en theatermaker William Kentridge en choreograaf Faustin Linyekula, samen met het vaste artistiek team verder met het programma van Holland Festival 2019. 

In de vierde en laatste editie van Ruth Mackenzie gingen gratis en toegankelijke kunst hand in hand met grensverleggende voorstellingen en samenwerkingen. 41 gezelschappen speelden 107 voorstellingen in 25 dagen. Ruim 83.000 bezoekers zorgden voor een gemiddelde zaalbezetting van 80%. De gratis evenementen waaronder Longplayer in het torentje van het Lloyd Hotel, Dance des guerriers de la ville, Opera in het Park (een live vertoning op groot scherm van Les contes d'Hoffmann), Chorus van Ralph Lemon voor de entree van het Stedelijk Museum, de lunchconcerten en andere gratis contextactiviteiten waren samen goed voor 16.000 bezoekers. 

Introducties
In het programma was veel ruimte voor nieuwe namen – kunstenaars die nog niet eerder in Nederland te zien waren. De voorstellingen Saigon van Caroline Guiela Nguyen en Stadium van Mohamed El Khatib, beiden uit Frankrijk, leverden veel stof voor discussie op. In de dansprogrammering zorgden Anne Nguyen uit Frankrijk en Nadia Beugré uit Ivoorkust voor vernieuwing. Indrukwekkend was de opera Trojan Women van de National Changgeuk Company of Korea en regisseur Ong Keng Sen. Verder maakten de Nederlandse kunstenaars Colin Benders en Arno Schuitemaker dit jaar voor het eerst hun opwachting op het festival met nieuwe producties. Zowel Benders met zijn Electro Symphonic Orchestra in de Holland Festival Proms als Schuitemaker met zijn dansvoorstelling The Way You Sound Tonight verkenden de grenzen van hun discipline.

Kunstenaars van nu
Naast de kunstenaars van morgen toonden we de kunstenaars van nu. Steve McQueen was drie weken te gast in Loods 6 met zijn video-installatie End Credits. Tanztheater Wuppertal zorgde voor lange wachtrijen voor de Stadsschouwburg met de eerste nieuwe, avondvullende voorstelling sinds de dood van Pina Bausch – een regie van de Griekse kunstenaar Dimitris Papaioannou. De Oostenrijkse componist Georg Friedrich Haas en zijn vrouw Mollena Lee Williams-Haas verrasten het publiek met HYENA, een verhalend concert over de alcoholverslaving van Mollena. Gisèle Vienne was terug in het festival met Crowd, Ivo van Hove en zijn Toneelgroep Amsterdam speelden hun hitvoorstelling Romeinse tragedies voor het eerst in Carré, het Vlaamse acteurscollectief FC Bergman presenteerde zijn spectaculaire productie JR in de Centrale Markthal in Amsterdam-West, en het Nederlands Kamerkoor en De Warme Winkel ten slotte verkenden de grenzen van goede smaak met muziektheater over de Italiaanse componist/moordenaar Carlo Gesualdo. 

Thema: borders and boundaries
Meer gezelschappen en voorstellingen hielden zich dit jaar bezig met het onderzoeken van grenzen – een terugkerend thema deze editie. In meerdere dubbelconcerten werden landsgrenzen geslecht. Het Armeense Gurdjieff Ensemble speelde met ensemble Hewar uit Syrië. Het Nederlandse Metropole Orkest stond met leden van de Syrian Big Band op het podium in Carré. Een stapje verder ging het Kronos Quartet, dat een dag lang in het Muziekgebouw en Bimhuis stond met tal van internationale gasten. Ook figuurlijke grenzen werden onderzocht, zoals die tussen kunstenaars en publiek, de verschillende kunstdisciplines en de grenzen van toelaatbaar gedrag. De scheidslijnen tussen de disciplines muziek, film en beeldende kunst werden geslecht in de openingsvoorstelling Richters Patterns, een concert met film gebaseerd op werk van de Duitse kunstschilder Gerhard Richter. Grensoverschrijdend gedrag in sociale zin was het onderwerp van voorstellingen als Gesualdo en Crowd.

Sir George Benjamin
George Benjamin, een van de belangrijkste componisten van deze tijd, was dit jaar componist in focus op het Holland Festival. In een speciaal programma, dat het festival in samenspraak met de componist samenstelde, toonden we de muziektheatrale ontwikkeling in zijn werk - van zijn eerste vocale compositie tot zijn allernieuwste opera Lessons in Love and Violence. Op het programma stond verder een concertante uitvoering van zijn opera Written on Skin, de compositie Sometime Voices tijdens de Holland Festival Proms en een avond in Pathé Tuschinski, waarop de componist een zwijgende filmklassieker van Fritz Lang op piano begeleidde.

Digitale kunst
Ruth Mackenzie maakte van digitale kunst een van de speerpunten van het Holland Festival. Dit jaar resulteerde dat in een dag in het Muziekgebouw waarop twee muzikale computergames als live ervaring te beleven waren: Dear Esther en Oikospiel II: Heat Cantata. Daarnaast presenteerden Kronos Quartet en beeldend kunstenaar Trevor Paglen het multimediaconcert Sight Machine over de alomtegenwoordigheid van kunstmatige intelligentie. 

VPRO Publieksfavorieten
Het publiek kon via een stemkaart en de Holland Festivalapp cijfers geven aan bezochte voorstellingen of concerten. De top drie van het publiek ziet er als volgt uit: Kronos Sessies met Ladilikan, Trojan Women van National Changgeuk Company of Korea en Romeinse tragedies van Toneelgroep Amsterdam. Andere favorieten zijn Written on Skin van George Benjamin met Mahler Chamber Orchestra, JR van FC Bergman en Neues Stück 1 – Seit sie van Tanztheater Wuppertal met Dimitris Papaioannou. 

Geef een Toegift
Het Holland Festival deed mee aan de actie Geef een Toegift, georganiseerd door de Verenigde Podiumkunstenfestivals. Publiek werd gevraagd bij te dragen aan de kosten van een toegangskaartje voor iemand die zelf niet de financiële middelen heeft om een ticket voor een voorstelling te kopen. Er werd meer dan € 2.600 euro gedoneerd, waarmee ruim 400 kaartjes konden worden vergeven door het Holland Festival, in samenwerking met de Protestantse Diaconie, Stichting Vluchtelingenwerk en IMC Weekendschool.

2019
In de aanloop naar Holland Festival 2019 gaat de organisatie door in een gewijzigd organisatiemodel, met Annet Lekkerkerker als algemeen directeur en een of twee kunstenaars als associate artists. Van hen wordt nieuw werk gepresenteerd en in samenspraak wordt met hen een deel van het festivalprogramma samengesteld. Voor Holland Festival 2019 zijn dat choreograaf Faustin Linyekula (Congo, 1974) en beeldend kunstenaar en theatermaker William Kentridge (Zuid Afrika, 1955). Tevens presenteert het festival in 2019 aus LICHT, een marathon in drie dagen met vele hoogtepunten uit de cyclus LICHT van Karlheinz Stockhausen.