Wat doet....Sigi Giesler

artistiek producer en coördinator aus LICHT

Een enorm project
Alweer drie jaar geleden, in april 2015, ben ik begonnen met het onderzoeken of wij, het Holland Festival, De Nationale Opera en het Koninklijke Conservatorium Den Haag, de hele cyclus LICHT van Karlheinz Stockhausen zouden kunnen presenteren op het Holland Festival 2019. Als hoofd productie van het festival heb ik in de afgelopen decennia met plezier diverse projecten van en met Stockhausen in het festival mogen organiseren, waaronder de wereldpremière in 1995 van het legendarische HELIKOPTER STREICHQUARTETT. Die ervaringen en de contacten met Suzanne Stephens en Kathinka Pasveer - de weduwes van Stockhausen - die ik toen heb opgebouwd zijn van grote waarde gebleken. 

Dit enorme project moest eerst in kaart worden gebracht. Was het mogelijk om het praktisch en fysiek voor elkaar te krijgen om alle stukken uit LICHT in te studeren met jonge musici en studenten? En wat zouden de kosten hiervoor zijn? Dat waren het soort vragen dat ik stelde.


Samen met mijn partner in crime Renee Jonker van het Koninklijk Conservatorium (initiator en hoofd van de masteropleiding van aus LICHT, rechts op bovenstaande foto) heb ik vele werksessies doorgebracht om alle aspecten te bekijken. In mei 2016 kwamen we erop uit dat ons grote plan, LICHT, niet haalbaar was, nog niet eens vanwege de enorme kosten, maar omdat het fysiek onmogelijk bleek om circa 750 musici in zo’n korte periode voor dit epos op te leiden.

Maar geen van ons wilde de droom opgeven. Samen met de Stockhausen Stiftung en Stockhausens weduwes Suzanne Stephens en Kathinka Pasveer hebben we toen de meest ideale reis door alle zeven opera’s uit de cyclus LICHT samengesteld. aus LICHT was geboren. Wederom volgde een periode van uitzoeken, plannen en begroten en uiteindelijk werd op 20 december 2016 het verlossende ‘go’ uitgesproken.

De voorbereidingen voor aus LICHT zijn in volle gang
Op dat moment heb ik mijn functie als hoofd productie van het Holland Festival overgedragen aan mijn collega en sindsdien ben ik fulltime bezig met aus LICHT. Als artistiek producer en coördinator ben ik een soort verbindingsofficier tussen de partners Holland Festival, De Nationale Opera en Koninklijk Conservatorium. Nadat ik maandenlang veel van de voorbereidingen alleen of in klein comité heb gedaan, werken de diverse afdelingen van de drie partners nu veel intensiever samen. De ontwerppresentaties voor decor en kostuums zijn achter de rug, de ateliers zijn inmiddels aan het werk om alles in kaart te brengen. De planning van de repetities en uitvoeringen zijn we nu aan het uitwerken. 

Intussen is de masteropleiding aus LICHT in Den Haag gestart, zodat alle studenten en musici de muziek de komende maanden kunnen instuderen. Hiervoor hebben we een grote repetitieruimte gevonden naast het Zuiderstrandtheater in Scheveningen. Deze is tijdelijk omgedoopt tot Studio LICHT aan Zee. Het is van groot belang om alle stukken uit de marathon al zoveel mogelijk op volle sterkte te repeteren, zodat iedereen goed voorbereid naar de Gashouder in Amsterdam komt.

Helicopters voor HELIKOPTER STREICHQUARTETT
Een aantal delen uit de marathon is het afgelopen jaar als preview gepresenteerd op het Opera Forward Festival van De Nationale Opera en op het Holland Festival. Die ervaring is zeer nuttig gebleken. Stockhausen speel je niet alleen op je instrument. Je moet de muziek uit je hoofd leren, je moet bewegen met je instrument, soms moet je over de grond rollen of heen en weer rennen tijdens het spelen. Dit is een heel andere tak van sport. Dat is voor veel studenten nieuw en even wennen. 


Het is en blijft een groot genot om onderdeel te zijn van dit grote project en ervoor te zorgen dat iedereen die eraan meewerkt op de hoogte blijft van alle ontwikkelingen. Ik reis heen en weer tussen Holland Festival, Koninklijk Conservatorium en De Nationale Opera. Ik woon repetities bij. Ik zit bij besprekingen bij De Nationale Opera over planning, techniek, financiën en communicatie. Ik brainstorm op het Westergasfabriekterrein over de organisatie in en om de Gashouder, de publieksontvangst, de catering en de backstageruimte voor 350 medewerkers gedurende de zes weken in juni 2019. Ik reis naar Lelystad om de vier helikopters voor het HELIKOPTER STREICHQUARTETT te organiseren en te testen, te kijken of de celliste wel in de helikopter past met haar instrument en of het allemaal technisch haalbaar is en bijvoorbeeld de straalverbindingen betrouwbaar zijn. 

Ook zijn we druk aan het casten voor alle instrumentale, vocale en dansrollen. Hierover heb ik overleg met Suzanne Stephens en Kathinka Pasveer over hun wensen en beschikbaarheid, voer ik gesprekken met het kinderkoor over hun invulling, bespreek ik met de twee andere koren - Cappella Amsterdam en het Nederlands Kamerkoor - hun planning en repetities. De grote uitdaging is de samenstelling van het immense schema voor alle repetities de komende maanden in Den Haag, Kürten (bij de Stockhausen-Stiftung) en in Amsterdam. Door de soms beperkte beschikbaarheden en wensen van de deelnemende partijen is dat een enorme puzzel. 


De NTR-documentaire
En dan is er nog Oeke Hoogendijk, documentairemaakster, onder andere van Het Nieuwe Rijksmuseum over de verbouwing van het Rijksmuseum. Zij maakt momenteel voor de NTR een documentaire over de totstandkoming van aus LICHT. Wij hebben regelmatig overleg over interessante cameramomenten voor haar. Die zijn soms lastig te voorspellen, spontane interacties zijn niet in te plannen. Het is inspirerend om met haar te sparren en mee te denken. En dan moet iedereen natuurlijk nog ermee instemmen dat zij aan het filmen is. 

Mijn vrienden maken regelmatig grapjes. Doe jij het weleens het LICHT uit? Heb je het LICHT al gezien? Ik zou zeggen: Laat het LICHT maar branden tot 10 juni 2019!