Opera-installatie over sabotage en censuur in de kunst

Holland Festival Proms - Dark Play

Jompet Kuswidananto

De kroonluchter valt. De gruzelementen liggen verspreid op de grond. Speciaal voor de Proms én voor de Kleine Zaal van Het Concertgebouw – met zijn imposante kroonluchter –­ ­creëerde de Indonesische kunstenaar Jompet Kuswidananto een bijzondere opera-installatie. Hij liet zich inspireren door de scène met de vallende kroonluchter in de musical The Phantom of the Opera. Op video’s zijn liederen te zien over de tegenwerking, sabotage en censuur waarmee kunst en kunstenaars door de jaren heen te kampen hebben gehad, in het bijzonder in landen waar de vrijheid van meningsuiting onder druk staat. Kuswidananto toonde eerder werk in onder andere de National Gallery of Victoria in Melbourne, de Biënnale van Taipei en het Tropenmuseum in Amsterdam. Zijn werk gaat over een wereld in verandering en de rol van kunst hierin. 

Holland Festival Proms

Een dag lang, van ‘s middags tot diep in de nacht, vindt in ­Het Concertgebouw een bruisend minifestival plaats. Tijdens de Holland Festival Proms zijn vijf concerten en een installatie te zien. Van een concert met virtual reality door onder anderen het Radio Filharmonisch Orkest tot het swingende The Nile Project.

Van de broers Lucas en Arthur Jussen die Karlheinz Stockhausen spelen tot een opera-installatie van de Indonesische kunstenaar Jompet Kuswidananto. De dag wordt gepresenteerd door cabaretier en televisiepresentator Klaas van der Eerden. In de pauzes zijn er optredens van conservatoriumstudenten en korte concert­inleidingen. Voor slechts tien euro per concert, of minder voor wie een dagkaart koopt, hoor je de nieuwste en avontuurlijkste muziek van over de hele wereld. ’s Nachts is er een afterparty voor iedereen die er geen genoeg van kan krijgen. 

Meer

Biografie

Jompet Kuswidananto (Jogjakarta, 1976) is beeldend kunstenaar. In 1998, na de val van het regime van Soeharto, sloot hij zich aan bij Teater Garasi, dat zich richt op eigentijdse theatervormen. Kuswidananto’s werk is geworteld in cultuur, geschiedenis en 

traditionele gebruiken, en reflecteert op thema’s als politiek, macht en massabewegingen. Muziek en video spelen een grote rol in zijn kunstwerken. Hij exposeert binnen en buiten Indonesië. Zo was zijn werk onder andere te zien in het Tropenmuseum in Amsterdam. Hij is vooral bekend vanwege zijn mechanische muziekinstallaties, waarin instrumenten automatisch worden bespeeld. In Java’s Machine: Phantasmagoria staan schoenen in rijen opgesteld. Daarboven hangen delen van militaire uniformen en trommels. In de installatie After Voices verwijst een lange rij schoenen naar deelnemers aan protestdemonstraties die verdwenen of gestorven zijn. In een interview met het Aziatische online magazine ART iT zegt Kuswidananto: ‘De geschiedenis van Indonesië is ongelofelijk gecompliceerd, met veel verschuivingen. Van hindoeïsme naar de islam, van koloniaal naar postkoloniaal, van traditioneel naar modern, van dictatuur naar democratie. Onze culturele identiteit is onstabiel, is onderhevig aan verandering. Het idee van de holle figuren ontwikkelde zich uit een visie op de mens die probeert een antwoord te vinden op de spanningen die Indonesië uiteen dreigen te trekken.’ In 2013 won Kuswidananto met Teater Garasi de Prins Claus Award.

Meer

Focus: muziek uit Indonesië

Na regionale focussen op Turkije en omliggende landen (2015) en op de rafelranden van Europa (2016) is er dit jaar speciale aandacht voor muziek uit Indonesië. In dit land bestaan veel stijlen en genres op een fascinerende wijze naast elkaar. Hieruit tonen we een selectie van eigentijds werk. Van noise uit de straten van Yogyakarta en opzwepende folk uit het streng islamitische Aceh tot hedendaagse Indonesische componisten die schrijven voor westers instrumentarium. 

We tonen grensoverschrijdende samenwerkingen tussen kunstenaars uit verschillende hoeken van de archipel. Rahayu Suppangah schreef muziek voor Setan Jawa, een nieuwe zwijgende dansfilm van Garin Nugroho. In Ruang Suara werken hedendaagse Indonesische componisten en musici samen met Ensemble Modern uit Frankfurt. In Paradiso presenteren we A Night in Indonesia, met de nieuwste muziek uit de Indonesische underground, waaronder het geëngageerde EDM-duo Filastine & Nova Ruth en de akoestische metal van Senyawa. Tijdens Holland Festival Proms kan het publiek de Temple of Time van de Indonesisch-Nederlandse componiste Sinta Wullur betreden, evenals een nieuwe installatie over censuur door beeldend kunstenaar Jompet Kuswidananto. In de context­programmering wordt ingegaan op onderwerpen als de Javaanse mystiek en de gezamenlijke Nederlandse en Indonesische geschiedschrijving.
Ontdek het geluid van hedendaags Indonesië.

CREDITS

concept
Jompet Kuswidananto

DEZE VOORSTELLING IS MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR