‘Dit is de meest intieme show van zijn carrière, even intelligent als emotioneel’ – Telegraph

887

Ex Machina / Robert Lepage

Waarom kunnen we ons iets triviaals als het deuntje van een oude televisiereclame wel herinneren, maar niet ons eigen telefoonnummer? In de autobiografische solo 887 (het huisnummer van zijn ouderlijk huis) staat theatermagiër Robert Lepage stil bij de werking van ons geheugen. Met zijn filmische, meeslepende manier van theatermaken neemt Lepage het publiek mee naar zijn jeugd in Quebec, jaren 60. Hij staat zelf op het podium, naast een imposante maquette van zijn ouderlijk huis, en vertelt over een familie die zich aan het arbeidersmilieu probeert te ontworstelen en over zijn coming-out. Hij verbindt deze verhalen met de toenmalige, radicaliserende vrijheidsstrijd in Quebec. Lepages theaterkunst is intiem, weemoedig en ontroerend.

Achtergrondinformatie

De Canadese theatermaker Robert Lepage maakt sinds de jaren negentig naam met voorstellingen die geprezen zijn om hun visionaire karakter en technologische vernieuwingen. Lepages theater zit doorgaans vol met innovatieve theatertechniek, epische

verhalen en aanstekelijke personages. Twee hoogtepunten uit zijn rijke oeuvre zijn The Seven Streams of the River Ota (1994) - over onder andere Hiroshima, concentratiekampen en aids - en de solo The Far Side of the Moon (2000), een verhaal over twee rivaliserende broers ten tijde van de koude oorlog en de space race. Drie jaar geleden stond Lepage op het Holland Festival met het multimediale spektakel Playing Cards: SPADES. Nu is hij terug met 887, een van de meest persoonlijke verhalen uit zijn carrière. 

Lepage combineert in 887 persoonlijke anekdotes met razendsnelle changementen en een innemende podiumpersoonlijkheid. Hij vertelt een gedeeltelijk autobiografisch verhaal dat uiteindelijk groter blijkt dan henzelf. 887 gaat over de werking van ons geheugen en over hoe ieders persoonlijke leven bezien kan worden in het licht van het publieke verhaal van de geschiedenis.

887 is het huisnummer van het appartementencomplex in Murray Avenue, Quebec City, waar Lepage in de jaren 60 opgroeide. Voor de voorstelling creëerde hij een manshoge replica van het complex. Lepage staat als een reus naast zijn ouderlijk huis. Hij vertelt anekdotes over zijn ruziënde buren en over zijn vader, die als taxichauffeur de eindjes aan elkaar probeerde te knopen om zijn gezin te onderhouden en over zijn oma met Alzheimer. 

Maar Lepage zou Lepage niet zijn als hij alleen tekst te bieden had. De appartementbewoners komen tot leven door miniatuuranimaties, poppenspel in nauwgezet ingerichte poppenhuiskamers, een radiografisch bestuurbare autootje en videobeelden. Die beelden worden soms live door Lepage gemaakt met behulp van zijn smartphone. Vanuit zijn - letterlijk - verheven perspectief als volwassen man toont hij in kleine scènes het leven als Franstalig kind in het Canada van de jaren 60. 

Het persoonlijke wordt politiek, zodra Lepage het Front de Libération du Quebec in zijn verhaal betrekt. De strijd voor een onafhankelijk Quebec bereikte in de jaren 60 een kookpunt, toen het Front zich steeds meer begon te ontwikkelen als een terroristische organisatie. Het leven van de familie Lepage werd getekend door deze onafhankelijkheidsstrijd en de bijbehorende taalstrijd. Lepage, die zichzelf een ‘gelegenheidsseparatist’ noemt, legt in dit werk de politieke context bloot van die strijd, steeds zonder het persoonlijke element uit het oog te verliezen. Terugkerend is bijvoorbeeld de traumatische herinnering aan die keer dat hij niet in staat was om voor een voordracht de woorden uit zijn hoofd te leren van het Quebecse protestgedicht Speak White van Michèle Lalonde. ‘Speak White’ is een discriminerende belediging die Engelstalige Canadezen destijds naar anderstaligen riepen. 

Volgens Lepage kwamen het Front de Libération du Québec en de hele beweging eromheen niet voort uit een afkeer van de Engelssprekende bevolking, maar was de onafhankelijkheidsstrijd bovenal een klassenstrijd. De Franstaligen waren bijna altijd arme werknemers. Alle bazen en machthebbers spraken Engels, al dan niet met een Amerikaans of Brits accent. Met 887 wil Lepage nadrukkelijk geen separatisme verkondigen. Hij wil slechts de herinnering levend houden. 

Meer

Biografie

De Frans-Canadese regisseur Robert Lepage (1957, Quebec City) wordt internationaal geroemd om zijn prachtige en technologisch vernieuwende voorstellingen. Behalve een zeer succesvol theater- en operaregisseur is hij ook toneelschrijver en scenarist en regisseerde

hij zes speelfilms. Na zijn opleiding aan het Conservatoire d’art dramatique de Québec en een studiejaar in Parijs, begon Lepage in zijn geboortestad met acteren, schrijven en regisseren. In 1980 sloot hij zich aan bij Théâtre Repère, waarvoor hij in 1984 Circulations creëerde, het stuk waarmee hij doorbrak in Canada. Van 1989 tot 1993 was Lepage als artistiek directeur verbonden aan Théâtre Français van The National Arts Centre in Ottawa. Hij regisseerde daar onder meer Needles and Opium en een Shakespeare-trilogie (Macbeth, Coriolanus, The Tempest).

In 1994 zette Lepage zijn eigen multidisciplinaire productiebedrijf Ex Machina op. Hiermee heeft hij als artistiek directeur de afgelopen twintig jaar een indrukwekkend oeuvre opgebouwd, waaronder theaterproducties als The Seven Streams of the River Ota (1994), Elsinore (1995), The Dragons’ Trilogy (2003), Lipsynch (2007), The Blue Dragon (2008), Eonnagata (2009) en het met een Evening Standard Award bekroonde The Far Side of The Moon (2000). In 2012 maakte hij Playing Cards: SPADES en Playing Cards: HEARTS. De eerste was in 2013 te zien op het Holland Festival. 

Sinds 1993 heeft Lepage een reeks opera's geregisseerd en geproduceerd, waaronder Bluebeard’s Castle/Erwartung (1993), 1984 voor het Londense Royal Opera House (2005), Stravinksy’s The Rake’s Progress voor De Munt in Brussel (2007), Wagner’s Der Ring des Nibelungen voor The Metropolitan Opera New York (2010-2012) en The Tempest van Thomas Adès in 2012. In 2012 waren Le Rossignol en Renard (Stravinsky) van zijn hand te zien bij De Nederlandse Opera. 

Ruth Mackenzie, artistiek directeur van het Holland Festival, werkt al met Lepage sinds de jaren 90, toen ze Coriolanus en Elsinore in Nottingham Playhouse programmeerde en de Schotse première van Kindertotenlieder naar de Scottish Opera haalde. Naast theater en opera tekende Lepage ook voor een aantal spectaculaire voorstellingen van het Cirque du Soleil, waaronder Totem dat in 2010 zijn Europese première beleefde in Amsterdam. In 2007 ontving Lepage de prestigieuze Prix Europe.

Meer

CREDITS

tekst, ontwerp, regie, spel
Robert Lepage
vertaling
Louisa Blair
creative director, concept, design
Steve Blanchet
dramaturgie
Peder Bjurman
regie-assistentie
Adèle Saint-Amand
ontwerp muziek, geluidsontwerp
Jean-Sébastien Côté
lichtontwerp
Laurent Routhier
beeldontwerp
Félix Fradet-Faguy
decorassistent
Sylvain Décarie
rekwisieten
Ariane Sauvé
kostuums
Jeanne Lapierre
productiemanagement
Marie-Pierre Gagné
productieassistentie
Véronique St-Jacques
technische leiding
Paul Bourque
tour manager
Samuel Sauvageau
technische leiding tour
Olivier Bourque
stage manager
Nadia Bélanger
hoofd geluid
Olivier Marcil
hoofd licht
Renaud Pettigrew
multimedia integratie & video manager
Nicolas Dostie
hoofd kostuums & rekwisieten
Isabel Poulin
hoofd toneelknecht
Chloé Blanchet
technisch advies
Catherine Guay, Tobie Horswill
advies creatief proces
Reda Guerinik
agent regisseur
Lynda Beaulieu
productie
Ex Machina
in opdracht van
The Arts and Culture Program of the TORONTO 2015 Pan Am, Parapan Am Games
coproductie
le lieu unique, Nantes; La Comète - Scène nationale de Châlons-en-Champagne; Edinburgh International Festival; Århus Festuge; Théâtre de la Ville-Paris; Festival d'Automne à Paris; Romaeuropa Festival 2015; Bonlieu Scène nationale Annecy; Ysarca Art Promotions - Pilar de Yzaguirre; Célestins, Théâtre de Lyon; SFU Woodward's Cultural Programs, on the occasion of Simon; Fraser University's 50th Anniversary, Vancouver; Le Théâtre français du Centre national des Arts d’Ottawa; Le Théâtre du Nouveau Monde, Montréal; Tokyo Metropolitan Theatre; Canadian Stage, Toronto; Théâtre du Trident, Québec; La Coursive Scène nationale La Rochelle; Le Volcan, Scène nationale du Havre; The Brooklyn Academy of Music, New York; The Bergen International Festival; Holland Festival, Amsterdam
productie Ex Machina
Michel Bernatchez (geassisteerd door Vanessa Landry-Claverie en Valérie Lambert)
Ex Machina wordt gefinancierd door de Canadese Raad voor de Kunsten, Raad voor de Kunsten en Letteren van Quebec en de stad Quebec
productie buitenland
Europa en Japan: Epidemic (Richard Castelli, geassisteerd door Chara Skiadelli, Florence Berthaud en Claire Dugot)
Amerika, Azië (behalve Japan), Australia, New Zealand: Menno Plukker Theatre Agent (Menno Plukker geassisteerd door Sarah Rogers en Dominique Sarrazin)

DEZE VOORSTELLING IS MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR