Speelse wereld vol licht, muziek, beeld en beweging

Sketches/
Notebook

Meg Stuart/Damaged Goods

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

Sketches/Notebook wordt in recensies ‘een speeltuin’ en ‘een feest’ genoemd. De Amerikaanse choreografe Meg Stuart maakte een voorstelling die bestaat uit een reeks ruwe schetsen en intieme scènes, waarin bewegingen en handelingen zijn teruggebracht tot hun essentie. De dansers, beeldend kunstenaars en muzikant die samen het podium delen, nemen het publiek mee in een vitale, speelse wereld vol licht, muziek, beeld en beweging. Stuart stond al vaker op het Holland Festival en ontwikkelde in de loop der jaren een weerbarstige bewegingstaal in haar vaak ontregelende werk. Sketches/Notebook valt juist op door de hartverwarmende toon. Dit is een genereuze voorstelling.

Programma

Achtergrondinformatie

Na het monumentale en prijswinnende Built to Last uit 2012 wilde de Amerikaanse choreograaf Meg Stuart iets compleet anders. In Built to Last - een samenwerking met de Münchner Kammerspiel, toen onder artistieke leiding van Johan Simons - werkte ze voor het eerst met bestaande klassieke en hedendaagse composities. Deze vormden de soundtrack voor een indrukwekkende reis van vijf performers door de geschiedenis en mogelijke toekomst van de dans.

Het nieuwe project moest iets kleins worden, experimenteel, vrij van concrete doelstellingen en vastomlijnde kaders. Annemie Vanackere, intendant bij het Berlijnse HAU Hebbel am Ufer, bood haar hulp aan. Vanackere volgt Stuart al vanaf het begin van Stuarts Europese carrière en is een van haar mentoren. Ze bood Stuart en haar dansers HAU 3 als atelier aan. Bovendien kregen ze carte blanche. In de zolderzaal van HAU kon de improvisatiespecialiste enkele maanden ongestoord haar gang gaan. Dit vormde het begin van een nieuwe samenwerking tussen het Berlijnse theater en Stuarts in Brussel gehuisveste organisatie Damaged Goods. 

Het eerste wat Stuart deed, was andere kunstenaars om zich heen verzamelen. Ze nodigde kostuumontwerpster Claudia Hill, muzikant Brendan Dougherty en video artiest Vladimir Miller uit om samen met haar te werken aan een performance waarbij, verscheidene kunstdisciplines elkaar ontmoeten en samensmelten in een zoektocht naar discipline-overschrijdende samenwerkingsverbanden. Dit werd Sketches/Notebook.

Uitgangspunt van de voorstelling is het idee van een notitieboek met lege pagina’s, dat gestaag gevuld wordt met schetsen en droedels. De vier kunstenaars en vijf performers laten door middel van hun ‘collectieve creatie’, zoals Stuart het noemt, een serie vignetten ontstaan. Deze scènes vertellen geen eenduidig verhaal, maar tonen een reeks innerlijke conflicten en emoties. Daarmee blijft de choreografe trouw aan haar eigen ontwikkelde hypermoderne dansidioom. Kenmerkend voor haar choreografieën zijn op improvisatie gebaseerde bewegingen, vaak spookachtig, rauw maar tegelijkertijd ook opvallend speels.

Sketches/Notebook wordt in recensies ‘een speeltuin’ genoemd, en ‘een feest’. Het is inderdaad een vrijplaats waar beeld, beweging, geluid, kostuums en licht de bouwstenen zijn voor een collage aan warmbloedige scènes. De performers glijden van een helling, draaien, rollen, zwaaien met de armen, ze veranderen met zijn allen in een vormloze mensenmassa, dansen met een koebel en trekken om de zoveel minuten nieuwe kostuums aan. 

Stuart thematiseert het proberen zelf, het zoeken naar nieuwe vormen en nieuwe samenwerkingsverbanden. Ze wil graag zichtbaar maken waaraan het volgens haar ontbreekt in de huidige tijd, namelijk ‘de vrijheid om dingen open te breken, ondanks een collectief verlangen naar gemeenschappelijkheid.’ Niet voor niets is het eerste deel van de performance van een aanstekelijke naïviteit. Dit toont het plezier van de zoektocht die Stuart en haar groep afgelegd hebben daar in de bovenste zaal van HAU. Het resultaat is deze bejubelde, intieme – publiek zit op de speelvloer, zo dicht op de spelers als mogelijk – en hartverwarmende voorstelling, die sinds de creatie aan een internationale tournee bezig is. 

In 2014 riep het Duitse danstijdschrift TANZ Meg Stuart uit tot choreograaf van het jaar. Als reden noemden ze de onuitwisbare indruk die haar drie laatste voorstellingen maakten: naast Built to Last zijn dat Hunter (2014), haar eerste avondvullende solo en meest persoonlijke werk tot dusver, en het aanstekelijke experiment van Sketches/Notebook

Meer

Biografie

In 1991 breekt Meg Stuart (1965) door op het Leuvense dansfestival Klapstuk, waar ze haar avondvullende debuut Disfigure Study presenteert. Hierin ontwikkelt ze haar unieke bewegingstaal door de aandacht te richten op vervormde lichamen en lichaamsdelen. In 1993 oogst ze in Leuven opnieuw succes met No Longer Readymade. Een intensieve tournee door Europa volgt en in 1994 richt ze haar eigen groep op: Damaged Goods.

De naam haalt ze uit haar allereerste recensie voor Disfigure Study. ‘Everyone on stage is shown as damaged goods,’ schrijft Burt Supree in The Village Voice. Die uitdrukking spreekt Stuart aan. Haar choreografieën richten zich niet op virtuositeit, maar juist op de mislukkingen, op het onvolmaakte en niet in de laatste plaats op de menselijke onzekerheden. 

Met Damaged Goods maakt ze in de jaren negentig een reeks vooruitstrevende dansvoorstellingen. Deze vallen op door een kritische kijk op ingesleten conventies in de dans en worden door sommigen, al dan niet bewonderend, omschreven als ‘anti-dans’. De reacties van publiek en critici op het werk van Stuart lopen sterk uiteen, maar dát het felle reacties oproept is een grote kracht. 

Haar rijzende faam en groeiende oeuvre leiden tot samenwerkingen met uiteenlopende groepen en kunstenaars. Stuarts choreografische werk krijgt een steeds sterkere multidisciplinaire inslag. Voor elke voorstelling gaat ze op zoek naar nieuwe presentatievormen. Vanaf 1997 is ze huisartieste in het Brusselse Kaaitheater. Ze toert de hele wereld rond en gaat langdurige samenwerkingsverbanden aan met Schauspielhaus Zürich (2000–2004) en de Volksbühne am Rosa-Luxemburg-Platz in Berlijn (2005-2010). Momenteel werkt Stuart op vaste basis samen met HAU Hebbel am Ufer. En op uitnodiging van intendant Johan Simons, zal Meg Stuart/Damaged Goods van 2015 tot 2017 samenwerken met de Ruhrtriennale.

Het Holland Festival presenteerde in 2002 haar voorstelling ALIBI, een heftige studie naar geweld en extremisme, die ook wel de eerste choreografie na 9/11 werd genoemd. In 2004 was ze te zien in Forgeries, Love and Other Matters, een trio met Benoît Lachambre en muzikant Hahn Rowe. Dit seizoen is Meg Stuart/Damaged Goods op tournee met Built to Last (2012), An evening of solo works (2013), Sketches/Notebook (2013), Hunter (2014) en UNTIL OUR HEARTS STOP (2015).

Meer

CREDITS

een project door
Meg Stuart
gecreëerd in samenwerking met:
performance
Jorge Rodolfo De Hoyos, Antonija Livingstone, Leyla Postalcioglu, Maria F. Scaroni, Julian Weber
(live) muziek
Brendan Dougherty
toneelbeeld, projecties
Vladimir Miller
kostuums
Claudia Hill
licht
Mikko Hynninen
-------------------------------
assistentie creatie
Ana Rocha
assistentie kostuums
Kahori Furukawa
projectonderzoek
Nicola Rebeschini
productieleiding
Eline Verzelen
technische leiding
Oliver Houttekiet
tour manager
Annabel Heyse
geluid
Richard König
podiumtechniek
Gilles Roosen
productie
Damaged Goods (Brussel)
coproductie
HAU Hebbel am Ufer (Berlijn)
met bijzondere steun van
Hauptstadtkulturfonds (Berlijn)
dank aan
Michael Borremans, Eric Andrew Green, Kroot Juurak, Laurie Young, Ada Studios (Berlijn), Uferstudios en Tanzfabrik - advancing performing arts project (Berlijn).