Fifty for the Future

Nederlandse première

Kronos Quartet

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

Het Kronos Quartet, al ruim veertig jaar aan de top, is een week lang artist in residence tijdens het festival met zijn project Kronos'Fifty for the Future. Een van de activiteiten is dit concert in Muziekgebouw aan ’t IJ, waar het kwartet werk van onder anderen Donnacha Dennehy en Laurie Anderson speelt. Als gelegenheidsoctet met het Nederlandse Ragazze Quartet speelt het de wereld­première van een nieuw werk van Yannis Kyriakides. Daarnaast komen enkele nieuwe composities aan bod uit het Kronos' Fifty for the Future-repertoire: vijftig opdrachten die het Kronos Quartet over een periode van vijf jaar verstrekt aan uiteenlopende componisten. Met dit concert laat Kronos zien dat het nog altijd voorop loopt met zijn avontuurlijke smaak en ijzersterke uitvoeringen.

Programma

Wachtlijst

Op dit moment zijn er geen kaarten beschikbaar voor dit concert. Wel kunt u zich intekenen op de wachtlijst. Zodra er weer kaarten beschikbaar komen, wordt u per e-mail op de hoogte gesteld.

Stuur een e-mail (met als onderwerp 'wachtijst Fifty for the Future') naar [email protected] met uw naam en adres, dan wordt u op de wachtijst geplaatst. 

Programma

Aleksandra Vrebalov / My Desert, My Rose * (Nederlandse première)
gecomponeerd voor Fifty for the Future: The Kronos Learning Repertoire

 

Merlijn Twaalfhoven / Play (wereldpremière)

 

N. Rajam (arr. Reena Esmail) / Dadra in Raga Bhairavi ** (Nederlandse première)


Yotam Haber / break break break * (Nederlandse première)
gecomponeerd voor Fifty for the Future: The Kronos Learning Repertoire

Yannis Kyriakides / The Lost Border Dances (wereldpremière)


pauze


Sahba Aminikia / Târ o Pood (Warp and Weft) * (Nederlandse première)
I. Tarh
II. Bâft
III. Pardâkht
Video: Vafa Khatami

Laurie Anderson (arr. Jacob Garchik) / Flow **

Donnacha Dennehy / One Hundred Goodbyes (Céad Slán) * (Nederlandse première)
I. Is Léan Liom (I grieve for you)
II. Tomás Bán (White Thomas)
III. Céad Slán Dhuit (A Hundred Goodbyes to You)

*
gecomponeerd voor Kronos Quartet
** gearrangeerd voor Kronos Quartet


programma onder voorbehoud 

Achtergrondinformatie

De komende vijf jaar heeft het Kronos Quartet zichzelf een monsterklus toebedeeld. Voor het project Fifty for the Future: The Kronos Learning Repertoire heeft het wereldberoemde strijkkwartet uit San Francisco vijftig nieuwe werken besteld, bij vijftig componisten van over de hele wereld. 25 mannen en 25 vrouwen. Het Holland Festival draagt als ‘Legacy Partner’ bij aan de realisatie van dit project.

Elk stuk is een volwaardige compositie, zal rond de tien minuten duren en onderdeel worden van het toch al enorme repertoire van het Kronos Quartet. Elk jaar, gedurende de vijf jaar, brengen ze tien van de werken in première. Daarna worden de partituren en opnames digitaal beschikbaar gemaakt, vergezeld van allerlei educatief materiaal, zoals instructie- of repetitievideo’s, terwijl het de stukken instudeert. Ook zullen er teksten en video’s verschijnen met interviews met de componisten en Kronos-leden, achtergrondinformatie en schema’s en lesmateriaal waarop de benodigde technieken voor elk stuk nader worden toegelicht. Al dit materiaal zal via het internet gratis toegankelijk zijn en blijven, zodat enthousiaste amateurs en beginnende professionals het kunnen gebruiken om hun speeltechnieken, met name de technieken die van belang zijn bij het spelen van moderne repertoire, aan te scherpen. 

Het Kronos Quartet heeft een rijke geschiedenis, waarin vooruitkijken, vernieuwing en opvallende samenwerkingen, onder andere met veel niet-westerse componisten en muzikanten, centraal staan. Met Kronos’ Fifty for the Future richt het de blik nog verder vooruit, op de toekomst van de complete uitvoeringspraktijk. 

Volgens David Harrington, oprichter en artistiek directeur van het kwartet, bestaat er genoeg repertoire voor strijkkwartetten en bijbehorend educatief materiaal voor jonge muzikanten die zich willen bekwamen in de muziek zoals die gespeeld werd tot het midden van de 20ste eeuw. Maar daarna valt er een gat. Er is geen verzameling stukken die studenten wegwijs maakt in de muziek van hedendaagse componisten. Het Kronos Quartet springt nu in dat gat. Door vijftig compacte stukken te laten schrijven en publiceren, creëren ze een indrukwekkende bibliotheek van hedendaagse composities, die niet alleen een nauwkeurig overzicht geeft van het moderne repertoire, maar bovenal de kunst levend en toegankelijk houdt. 

Na jarenlang samengewerkt te hebben met vooraanstaande componisten van over de hele wereld, beschikt het Kronos over een enorm netwerk waarmee het dit voor elkaar wil krijgen. Het eerste tiental is inmiddels bekend en omvat jonge en oudere componisten uit uiteenlopende landen als Mali, China en de Verenigde Staten. Twee komen uit Nederland: Yotam Haber en Merlijn Twaalfhoven. Deze stukken zullen in seizoen 2015/2016 in première gaan. 

Het hele project is volgens Harrington deels geïnspireerd op Béla Bartóks Mikrokosmos, een verzameling van 153 pianostukken die hij schreef voor zijn zoon, om hem een ingang te geven in zijn studie van de piano. Elke stuk behandelt een essentieel onderdeel van de pianotechniek. Maar niet in de laatste plaats: elk stuk is een serieuze compositie. 

Dat is ook van essentieel belang voor Kronos’ Fifty for the Future. ‘Elk stuk is een echt stuk,’ benadrukt Harrington. ‘Geen versimpelde versie van de werkelijkheid, maar een serieuze toevoeging aan het repertoire, een serieuze investering in de toekomst.’ Een belangrijke drijfveer van het Kronos Quartet is het toegankelijk maken van muziek voor iedereen. Dat kan alleen met de allerbeste composities. 

Enkele van deze composities passeren deze avond de revue. Opvallend is de flinke Nederlandse inbreng. Behalve de nieuwe compositie van Merlijn Twaalfhoven klinkt het stuk break break break van Yotam Haber, die in Nederland geboren werd en tegenwoordig in de VS woont. Zijn voorliefde voor bijzondere klankkleuren komt in zijn muziek voor strijkkwartet duidelijk naar voren. Ook staat een werk op het programma van de al jaren in Nederland woonachtige Cypriotische componist Yannis Kyriakides. In het de uitvoering van het door zijn culturele roots geïnspireerde The Lost Folk Dances of Southern Europe bundelt het Kronos Quartet bovendien de krachten met het Nederlandse Ragazze Quartet. 

Ook voor de Servisch-Amerikaanse componiste Aleksandra Vrebalov geldt dat zij zich in haar werk regelmatig laat inspireren door de volksmuziek van haar moederland. Een andere vaste partner van het Kronos Quartet die graag hedendaagse klassieke muziek vermengt met de klanken van zijn geboorteland is de Iraans-Amerikaanse componist Sahba Aminikia. In Tar o Pood wisselt Aminikia pulserende ritmes met een felle aanslag af met etherische klankvelden waarop stemopnamen van een vrouw te horen zijn. De belangstelling voor Aziatische muziek van het Kronos Quartet komt eveneens naar voren in het arrangement van Dadra in Raga Bhairavi, een compositie van de legendarische Indiase violiste N. Rajam. Ook klinkt een arrangement van Flow, een vioolwerk van de gevierde performance-kunstenares Laurie Anderson. Het concert sluit af met een omvangrijke compositie van de Ierse componist Donnacha Dennehy. Dennehy laat zich inspireren door het minimalisme en werkt graag met electronica. In One Hundred Goodbyes combineert hij het strijkkwartet met een geluidsband.

Meer

Biografieën

Het Kronos Quartet heeft zich sinds het ontstaan in 1973 ontwikkeld tot een van de meest vooraanstaande hedendaagse strijkkwartetten. De 11-koppige non-profit organisatie Kronos Performing Arts Association (KPA) beheert vanuit San Francisco alle aspecten van Kronos’ werk. Met hun vooruitstrevende visie op muziek voor strijkkwartet, hun onvermoeibare performancedrang en grenzeloze samenwerkingsdrift heeft Kronos Quartet zich gestaag op de voorgrond gespeeld. 

Het kwartet – op dit moment bestaande uit David Harrington (viool), John Sherba (viool), Hank Dutt (altviool) en Sunny Yang (cello) – heeft inmiddels meer dan 50 albums uitgebracht, vele prijzen gewonnen en heeft meer dan 850 composities voor zich laten schrijven, onder anderen door grote namen als Terry Riley, Arvo Pärt, Steve Reich, Philip Glass en John Adams. 

Maar ook buiten de grenzen van de klassieke muziek werken ze samen met de meest vooruitstrevende namen, of het nu gaat om jazz, pop of rock. Het kwartet speelde muziek van Thelonious Monk, Jimi Hendrix, Björk en Sigur Rós. Daarnaast legde het zich toe op de soundtrack van de film Requiem for a Dream, gecomponeerd door Clint Mansell. Een ander specialisme van het Kronos Quartet is werk uit niet-westerse tradities. Een groot deel van de componisten uit hun nieuwe ambitieuze project Fifty for the Future komt uit niet-westerse landen en culturen: van de Azerbeidjaanse Franghiz Ali-Zadeh tot de Inuit keelzangeres Tanya Tagaq. Het kwartet is een graag geziene gast op het Holland Festival. In 2014 begeleidde het nog de dansers van het Nederlands Dans Theater in Programma V: SpiritwalkingFifty for the Future: The Kronos Learning Repertoire is hun nieuwste project. 

Het Ragazze Quartet (Rosa Arnold en Jeanita Vriens, viool; Annemijn Bergkotte, altviool; Rebecca Wise, cello) is een jong, Nederlands strijkkwartet dat opvalt door haar muzikale bevlogenheid, talent, presentatie en met name haar veelzijdigheid. Het Ragazze Quartet schroomt niet om vanuit haar klassieke basis samenwerkingen aan te gaan met componisten, musici, makers en kunstenaars uit andere muziekstijlen en andere kunstdisciplines, waarbij beide benaderingen of disciplines elkaar vanuit volkomen gelijkwaardig oogpunt aanvullen en optillen. Het Ragazze Quartet volgde de tweejarige fulltime opleiding aan de Nederlandse StrijkKwartet Academie (NSKA), en sloot deze af in augustus 2011. Daarna werd het Ragazze Quartet gecoached door Luc Marie Aguera van het Franse Quatuor Ysaÿe. In 2007 maakte het kwartet een tournee naar Nepal en werd het viertal geselecteerd voor Het Debuut, een concertserie in alle belangrijke kamermuziekzalen van Nederland.

In maart 2010 was het Ragazze Quartet een van de slechts drie kwartetten wereldwijd die in Carnegie Hall, New York deelnamen aan de masterclass van het beroemde Kronos Quartet. In 2012 tekenden de Ragazze een contract bij het label Channel Classics voor drie cd’s. Vivere (maart 2013) en Cesko (april 2015) werden door de (inter)nationale pers lovend ontvangen. In oktober 2013 won het kwartet de Kersjes van de Groenekan Prijs voor uitzonderlijk talent in de Nederlandse kamermuziek. Ook waren ze in 2013 te gast op het prestigieuze Verbier Festival in Zwitserland en maakten ze een tournee door China. In 2014 volgden reizen naar Japan en Indonesië.

Meer

CREDITS

muziek
Sahba Aminikia,
Laurie Anderson,
Donnacha Dennehy,
Yotam Haber,
Yannis Kyriakides,
N. Rajam,
Merlijn Twaalfhoven,
Aleksandra Vrebalov
uitvoering
Kronos Quartet:
David Harrington (viool),
John Sherba (viool),
Hank Dutt (altviool),
Sunny Yang (cello)
Ragazze Quartet:
Rosa Arnold (viool),
Jeanita Vriens (viool),
Annemijn Bergkotte (altviool),
Rebecca Wise (cello)
lichtontwerp
Brian H. Scott
geluidsontwerp
Scott Fraser

DEZE VOORSTELLING IS MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR