Nieuw ensemble debuteert met geïmproviseerd concert

Backbone

Ensemble Perforator

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

Vijf Nederlandse topmusici stelden een kwintet samen voor een opmerkelijke samenwerking – onder hen fagottist Bram van Sambeek, vaandeldrager van de campagne Red de Fagot. Het jonge ensemble maakt zijn debuut op het festival met een deels geïmproviseerd concert, opgebouwd rond een aantal ‘backbones’, summiere basiscomposities van componisten die graag over muzikale grenzen heen kijken. Zoals jazzpianist Nik Bärtsch, indie-classical-componist Judd Greenstein en popmusici Greg Saunier (Deerhoof) en Shara Nova (voorheen Worden)(My Brightest Diamond). Zij kregen een opdracht voorgelegd: ‘Schrijf een compositie die past op één A4.’ Verwacht een spannende avond vol extremen: van elektronische uitbarstingen tot breekbare kamermuziek, met een glansrol voor de fagot. 

Programma

Achtergrondinformatie

Red de fagot
Red de Fagot beleeft in juni zijn daverende finale. Deze campagne is gelanceerd tijdens het Holland Festival van 2015 om de fagot voor uitsterving te behoeden en kinderen te stimuleren een klassiek instrument te spelen. Inmiddels is het mede dankzij de vele partners in het land een groot succes.

Van Gangelen: 'Ik heb de indruk dat er een nieuw muziekgenre aan het ontstaan is, waarin akoestische klanken versmelten met elektronica en hedendaags gecomponeerde muziek een verbond aangaat met indie-pop, avant-garde-rock en uiteenlopende elektronische stijlen. Die notie weerspiegelt zich duidelijk in de componisten die we hebben gevraagd om mee te werken aan Backbone.'Fagotvirtuozen Pascal Gallois en Bram van Sambeek geven concerten op het festival. Merlijn Twaalfhoven schrijft een nieuwe compositie voor meer dan honderd fagottisten van elk niveau, waarbij iedereen kan en mag meespelen. Ook zijn er activiteiten in het contextprogramma. U kunt deelnemen aan een fagotcursus voor absolute beginners en Pascal Gallois verzorgt een masterclass voor fagotstudenten. Na alle media-aandacht, zowel in Nederland als internationaal, die de lancering van Red de Fagot vorig jaar oogstte, vormt deze finale het passende slotakkoord van een geslaagde campagne. 

Backbone
Marlies van Gangelen (hobo), Bram van Sambeek (fagot) en Aart Strootman (gitaar) vormen samen met Ernst Glerum (contrabas) en Akim Moiseenkov (live elektronica) het ensemble Perforator. Tijdens het Holland Festival 2016 maakt het kwintet zijn debuut met Backbone, een bijzonder concert waarin scheidslijnen tussen uiteenlopende genres worden bewandeld en grenzen tussen compositie en improvisatie vervagen. 

Voor het project vroegen de Perforators zes componisten om een 'backbone' aan te leveren; een kernachtig muzikaal idee dat als leidraad kan dienen bij een improvisatie. Een groove, een melodie, een akkoordprogressie of een set improvisatieregels, alles was geoorloofd – zolang de 'backbone' maar op één enkel A4'tje paste. Van Gangelen: 'Met Backbone hebben we naar een nieuwe maakpraktijk gestreefd. Een praktijk waarin de grenzen tussen componist en uitvoerder minder strikt zijn en waarin het klinkende eindproduct nadrukkelijk een co-creatief geheel is. Bovendien hebben we heel verschillende klankwerelden willen samenbrengen.'

Neem muzikale duizendpoot Greg Saunier. In 1994 stond de Amerikaanse drummer aan de wieg van de band Deerhoof, waarmee hij sindsdien dertien albums lang van stijl naar stijl hopte. Van de geïmproviseerde noise punk op The Man, The King, The Girl, via de orkestraal getinte synth-arrangementen op Green Cosmos tot de nieuwste release La Isla Bonita, waarop gruizige grunge naadloos overgaat in poppy elektrobeats en sferische soundscapes. 

Ook Shara Nova (voorheen Worden) is van meerdere muzikale markten thuis. Als My Brightest Diamond doet de klassiek geschoolde Amerikaanse zangeres sinds 2006 van zich horen als een veelzijdige singer-songwriter die uiteenlopende stijlen naar eigen hand zet. Haar debuutalbum Bring Me The Workhorse spreekt boekdelen met klassieke strijkersarrangementen, kamermuzikale instrumentaties en rockende grooves. Julia Holter studeerde klassieke compositie aan het CalArts Conservatorium in Los Angeles en ontpopte zich met haar eerste album Tragedy tot schrijfster van experimentele droompopliedjes in de geest van Laurie Anderson, Kate Bush en Julianna Barwick. Haar nieuwste release Have You In My Wilderness markeerde in 2014 haar internationale doorbraak.

De New Yorkse componist Judd Greenstein maakte als tiener hiphop-beats, voordat hij zich aan de Yale School of Music toelegde op het traditionele noten schrijven. Dat popmuziek nog altijd een belangrijke invloed is in zijn werk, mag blijken uit de aanstekelijke ritmische puls die steevast door zijn partituren trekt. Ook de Parijzenaar Daniel Wohl woont tegenwoordig in New York. Hij jaagt er naar eigen zeggen visioenen na van 'een nieuwe muziek waarin de klassieke traditie een synthese vormt met de eindeloze sonore mogelijkheden van vandaag de dag.' In zijn werk vermengt Wohl akoestische en elektronische klanken tot een organisch geheel. De Zwitserse pianist en componist Nik Bärtsch luistert naar bijnamen als 'the scientist of groove'. Met zijn ensembles Mobile en Ronin maakt hij onovertroffen 'zen-funk': gelaagde, funky grooves met een minimal-achtig gebruik van meditatieve herhalingen. 

Meer

Biografieën

Marlies van Gangelen (1988) is oprichter van Perforator, hoboïste bij The Kyteman Orchestra en het in Berlijn gevestigde ensemble s t a r g a z e. Met dit laatste ensemble tekende zij in 2015 een platencontract bij Transgressive Records en trad zij op onder meer op met Terry Riley, Bill Frisell, Nils Frahm en Julia Holter. 

Verder speelde ze bij het London Improvisers Orchestra en werkte ze samen met Damon Albarn (bekend van Blur, Gorillaz) in het collectief Africa Express. Na een bachelor klassiek hobo te hebben afgerond verhuisde Van Gangelen in 2012 naar Londen om daar de tweejarige Master in Leadership te volgen aan de Guildhall School for Music and Drama. Deze master richt zich op het onderzoeken van artistieke en creatieve processen. In de zomer van 2014 studeerde zij daar af met een compositie voor ‘deconstructed oboe’, een project dat door de jury als een ‘exceptionally beautiful idea’ werd bestempeld. Dit was het startpunt van haar internationale carrière als experimenteel en improviserend hoboïste. Van Gangelen gaat tot het uiterste om een breed palet aan nieuwe muzikale expressievormen te gebruiken met behulp van onconventionele speeltechnieken en elektronica. Met de ondersteuning van een ontwikkelbudget toegekend door het Amsterdam Fonds voor de Kunst volgt ze op het moment compositielessen bij Martin Fondse en improvisatielessen bij Markus Stockhausen. 

Al tijdens zijn studie won ­­fagottist Bram van Sambeek (1980) eerste prijzen op het Prinses Christina Concours en de Nationale Finale van de Stichting Jong Muziektalent Nederland. In 2009 won hij als eerste fagottist de Nederlands Muziekprijs, de hoogste staatsonderscheiding die aan een musicus kan worden toegekend. In 2011 won hij een Borletti Buitoni Trust Award. Van 2002 tot 2011 was Van Sambeek solo-fagottist bij het Rotterdams Philharmonisch Orkest. Ook gaf hij in die hoedanigheid regelmatig gastoptredens bij het London Symphony Orchestra en het Mahler Chamber Orchestra. Sinds 2011 richt Van Sambeek zich op een carrière als solist en kamermusicus. Als solist nam hij de cd’s Bassoon Concertos (2009) en Bassoon-Kaleidoscope (2012) op bij Brilliant Classics. Onlangs heeft Van Sambeek op het label BIS fagotconcerten van de hedendaagse Finse componisten Sebastian Fagerlund en Kalevi Aho opgenomen. Van Sambeek heeft een uiterst breed repertoire en slaagt erin om met zijn uitzonderlijke techniek en een aansprekende podiumpersoonlijkheid een breed publiek te bereiken. Daarom werd hij in 2015 uitgeroepen tot ambassadeur van de mede door het Holland Festival gelanceerde campagne Red de Fagot. Tevens is hij artistiek leider van het Liquid Music Festival wat in 2017 in Muziekgebouw aan ’t IJ in Amsterdam wordt georganiseerd.

Aart Strootman (1987) is samen met percussionist Arnold Marinissen artistiek leider van F.C. Jongbloed, een ensemble voor hedendaagse muziek dat werk van Nederlandse compositiestudenten in première brengt naast repertoire uit de recente muziekgeschiedenis. Met Bram Stadhouders vormt Strootman een vast gitaarduo. Het tweetal speelt muziek die laveert tussen geïmproviseerde muziek en minimal music. In 2012 richtte hij tevens de minimal-chamber-metal band TEMKO op. Ook speelt hij bij s t a r g a z e, Lunatree en Ensemble Klang. In 2012 kreeg Strootman de Brandstof Talent Award uitgereikt door het Brabants Kenniscentrum Kunst en Cultuur. In 2014 werd hem door het Nederlands Fonds voor de Podiumkunsten de Nieuwe Makers subsidie toegekend. Met deze financiële ondersteuning volgt hij masterclasses compositie bij Nik Bärtsch in Zürich, Steven Mackey aan Princeton University en Georg Friedrich Haas aan Columbia University. Strootman soleerde met de Britten Sinfonia, het Radio Symfonie Orkest van de Hessische Rundfunk en het New York Philharmonic Orchestra. Als componist is Aart werkzaam voor theatercollectief EELT. Ook schreef hij muziek voor ensemble F.C. Jongbloed, het DissonArt ensemble, TEMKO en tal van solisten. 

Ernst Glerum (1955) studeerde contrabas aan het Sweelinck Conservatorium bij Henk Guldemond. Hij maakte deel uit van het ASKO Ensemble en tal van improviserende muziekgezelschappen, waaronder die van J.C. Tans, Sean Bergin, Nedly Elstak, Hans Dulfer, Theo Loevendie en Curtis Clark. Ook speelde hij - vaak met Han Bennink - concerten met onder meer Art Hodes, Teddy Edwards, Bud Shank, Benny Maupin, Jimmy Knepper, Uri Caine, Don Byron, Henry Threadgill, John Zorn en George Lewis. In de jaren negentig werd Glerum lid van het Instant Composers Pool Orchestra van Misha Mengelberg en Han Bennink. Hij maakte deel uit van groepen van pianist Guus Janssen, saxofonist Paul Termos, pianist Michiel Borstlap en Available Jelly en speelde recentelijk in projecten van Benjamin Herman, Ruben Hein, Fabrizio Puglisi en Paul van Kemenade met zijn International Quintet. Als componist schreef Glerum voor J.C.Tans & The Rockets, het Amsterdam String Trio, het Ebony String Quartet en voor eigen projecten zoals Glerum Omnibus. Bovendien componeerde hij voor een aantal film- en tv-producties, waaronder Lagonda van Robin van Erven Dorens en Stad aan de haven van Annegien Haselager en Niki Boomkens. Glerum is docent contrabas aan het Conservatorium van Amsterdam en kreeg in 2009 de VPRO/Boy Edgarprijs uitgereikt. In datzelfde jaar werd de cd Monk van het trio Bennink/Borstlap/Glerum bekroond met de Edisonprijs. 

Akim Moiseenkov studeerde aan de popafdeling van het Conservatorium van Amsterdam. Vanaf 2011 is Moiseenkov als zanger en toetsenist actief in artrockband Stopcontact. Daarnaast is hij als hammondorganist te horen op het album Vandaag van Herman van Veen en speelt hij in Switchboard, een elektropop-duo dat speelt op zelfgebouwde synthesizers. Als componist specialiseert Moiseenkov zich in elektronische muziek en schrijft hij veel film-, theater-, en dansmuziek. Hij werkte samen met choreograaf Audrey Apers, componeerde voor theatergroepen RAST en #BAM, maakte documentairemuziek voor het Kinderboekenmuseum en schreef voor televisieseries als Fit4All en Sacha Zhiv (Russische tv). Vanaf 2013 doceert Moiseenkov aan de Dutch School of Popular Music.

Meer

CREDITS

muziek
Nik Bärtsch,
Marlies van Gangelen,
Ernst Glerum,
Judd Greenstein,
Julia Holter,
Akim Moiseenkov,
Bram van Sambeek,
Greg Saunier,
Aart Strootman,
Daniel Wohl,
Shara Nova (voorheen Worden)
uitvoering
Perforator Ensemble:
Marlies van Gangelen (hobo/althobo, delta harp, effecten),
Bram van Sambeek (fagot, effecten),
Aart Strootman (elektrische gitaar, effecten),
Ernst Glerum (contrabas),
Akim Moiseenkov (joystick en andere elektronica)