Muzikale reis door de geschiedenis van een magische stad

Van Byzantion tot Istanbul

Selim Doğru

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

Wegens ziekte is zangeres Dilek Türkan vanavond helaas niet in staat aanwezig te zijn bij het optreden.

Van Byzantion tot Istanbul neemt het publiek mee op een muzikale reis door de rijke geschiedenis van deze magische stad aan de Bosporus, onder verschillende namen al meer dan 2500 jaar kruispunt van kunst, handel, religies en talrijke volkeren en culturen. Verteller Marcel Faber schotelt ons samen met onder meer de beroemde zangeressen Dilek Türkan en Vassiliki Papageorgiou en het reArt Ensemble & Wereldmuziekkoor een multidisciplinair concert voor, waarin componist Selim Doğru nieuw, modern werk van hemzelf verbindt met muziek van klassieke componisten en oud-Griekse, Turkse, Armeense, Joodse en Zigeunermuziek uit de stad. Het concert wordt omlijst met poëzie, teksten van Orhan Pamuk en Geert Mak, foto’s van de wereldberoemde Istanbulse fotograaf Ara Güler en 18e-eeuwse pentekeningen van Antoine Melling.

programma

Wachtlijst

Op dit moment zijn er geen kaarten beschikbaar voor deze voorstelling. Wel kunt u zich intekenen op de wachtlijst. Zodra er weer kaarten beschikbaar komen, wordt u per e-mail op de hoogte gesteld.

Stuur een e-mail (met als onderwerp 'wachtijst Van Byzantion...') naar [email protected] met uw naam en adres, dan wordt u op de wachtijst geplaatst. 

ACHTERGRONDINFORMATIE

De stad Istanbul heeft een geschiedenis van ruim 2500 jaar. Gedurende die millennia heeft de stad vele namen gekend: van Byzantion, via Augusta, Antonina, Nova Roma, Konstantinopolis en Konstantiniyye tot het huidige Istanbul. De Nederlands-Turkse componist Selim Doğru (1971), geboren in Istanbul, heeft een project bedacht rond de magische stad aan de Bosporus die al eeuwen dient als kruispunt voor handel en kunst, voor culturen, religies en nationaliteiten. Van Byzantion tot Istanbul is een multidisciplinair concert met muziek, poëzie, verhalen en foto’s, waarin Selim Doğru op zoek gaat naar het muzikale DNA van zijn geboortestad.

Doğru verbindt zijn eigen hedendaagse composities met muziek van klassieke componisten, improvisaties, en oud-Griekse, Turkse, Armeense, Joodse en zigeunermuziek uit de stad. Het concert wordt omlijst met poëzie van Nâzım Hikmet, Orhan Veli en Yahya Kemal Beyatlı, foto’s van de wereldberoemde Istanbulse fotograaf Ara Güler en 18e-eeuwse pentekeningen van Antoine Melling. Ook worden er fragmenten gebruikt uit Istanbul (2003) van Orhan Pamuk en het boekenweekgeschenk 2007 De brug van Geert Mak. De verhalen en gedichten worden voorgedragen door de Nederlandse acteur Marcel Faber. De cast bestaat verder uit bekende zangers en musici uit Istanbul als Dilek Türkan (zang), Vassiliki Papageoriou (zang), Derya Türkan (de Turkse vedel kemençe) en Serkan Halili (het Turkse hakkebord kanun). De muziek wordt uitgevoerd door het reArt Ensemble & Wereldmuziekkoor.

Istanbul is het bruisende middelpunt geweest van twee wereldrijken: het Oost-Romeinse Rijk en het Ottomaanse rijk. Vandaag de dag vormt de stad waar Europa en Azië elkaar ontmoeten het culturele hart van het moderne Turkije. Selim Doğru groeide in Istanbul op in een Turks gezin, met Turkse, Griekse, Armeense en Joodse buren en vrienden, in een oud-Grieks huis, ingeklemd tussen een Grieks-Orthodoxe kerk en een moskee, in de historische wijk Emirgân – een wijk die barst van de boeiende verhalen. Zo zijn er meer wijken in Istanbul: de wijk Tarabya, bijvoorbeeld, waar de ouders van de dichter Kavafis vandaan kwamen en waarvanuit een andere dichter, de communist Nâzım Hikmet, met de boot naar Moskou moest vluchten. Hisar is de historische wijk waar de dichter Orhan Veli begraven ligt, die veel prachtige gedichten over Istanbul schreef. Verderop langs de Bosporus bevindt zich Ortaköy, waar de grote Ottomaans-Armeense componist Tatyos Efendi is opgegroeid.

Deze befaamde kunstenaars hebben ieder hun wortels in een van Istanbuls rijke en oude culturen. Deze verbintenis tussen contemporaine kunstenaars en eeuwenoude geschiedenis is voor Doğru aanleiding geweest om dieper te graven in de cultuurgeschiedenis van zijn stad. Hoe hebben die verschillende culturen zich in de loop der eeuwen gemanifesteerd en ontwikkeld? Hoe hebben ze elkaar gevonden en beïnvloed – ondanks veelvuldige onderlinge conflicten? Wat is de neerslag ervan in geschriften, schilderkunst, muziek en volksverhalen? Hoe zag het leven vóór het Ottomaanse rijk eruit? En hoe hebben cultuur en muziek zich tijdens en na het Ottomaanse rijk verder ontwikkeld? Van Byzantion tot Istanbul laat zien hoe al die culturen tezamen kunstenaars hebben beïnvloed en hoe die kunstenaars op hun beurt hebben bijgedragen aan een gezamenlijke cultuur, die Istanbul al eeuwen lang onderscheidt van de omringende culturen op beide continenten.

Doğru’s voorstelling is gebaseerd op uitgebreid onderzoek in Istanbul en Griekenland. Daarin is de aandacht niet alleen uitgegaan naar de overgeleverde muziek van voorbije eeuwen, maar ook naar hoe die tegenwoordig wordt geïnterpreteerd én wat er op dit moment wordt gecomponeerd. Op die manier is Doğru talloze onbekende verhalen en muziekstukken op het spoor gekomen. Tegelijkertijd toont hij hoe de stad met zijn vele culturen naar een specifieke eigen taal is toegegroeid, zowel in muziek als literatuur en beeldende kunst. Die taal, de bonte taal van Istanbul, krijgt in deze voorstelling het woord.

Istanbul-05 half breed tumblr_mg0k603NWK1r44q44o1_128

BIOGRAFIE

De componist Selim Doğru (1971) groeide op in Istanbul te midden van Turkse, Griekse, Armeense en Joodse buren en culturen. Deze multiculturele rijkdom neemt hij mee in zijn compositiewerken, waarin cross-overs van klassieke en hedendaagse muziek, barok, wereldmuziek, elektronica, draaiorgel en alle mogelijke combinaties daarvan een grote rol spelen. Doğru studeerde piano aan de Marmara Universiteit in zijn geboorteplaats. Aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht en vervolgens aan het Rotterdams Conservatorium rondde hij studies klassieke en elektronische compositie af. Doğru schrijft klassiek-moderne muziekstukken voor bijzondere instrumentaties. Zijn werken zijn in binnen- en buitenland uitgevoerd in allerlei bezettingen, van symfonieorkest tot zigeunerband. Doğru ontwikkelde een multidisciplinaire werkwijze; de integratie van muziek, poëzie, dans en multimedia resulteerde in de multimediale performance Metamorfose. Sindsdien zette hij deze lijn voort in diverse andere werken, waaronder Medcezir, met het Axyz Ensemble en musici uit Turkije, en Mensen Landschappen, uitgevoerd door Trio To Be Sung. Daarnaast heeft Doğru veel geschreven voor muziektheatervoorstellingen en mime- en dansvoorstellingen. Selim Doğru heeft de organisatie reART collective opgericht waarin zijn multidisciplinaire en multiculturele visie verder wordt ontwikkeld en waarin gezocht wordt naar nieuwe artistieke vormen en verbindingen tussen disciplines, culturen en maatschappelijke ontwikkelingen.

CREDITS

concept, artistiek leider
Selim Doğru
coproductie
reART Collective, Podium Mozaïek, Holland Festival
met
Marcel Faber, acteur
Dilek Türkan, zang
Vassiliki Papageorgiou, zang
Derya Türkan, kemence
Serkan Halili, kanun
reART Ensemble
reArt Wereldmuziekkoor

DEZE VOORSTELLING IS MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR