William Kentridge waagt zich aan Alban Bergs iconische femme fatale

Lulu

De Nationale Opera

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

Lulu. Wie haar ziet is verkocht. Wie met haar trouwt is ten dode opgeschreven. Voor het eerst presenteert De Nationale Opera de complete versie van Alban Bergs meeslepende opera over de bedwelmend mooie femme fatale die uiteindelijk in een dramatische ontknoping zelf tot een gewelddadig einde komt. Met een veelkleurige instrumentatie en een grote variatie aan muzikale vormen creëerde Berg een weergaloos meesterwerk. Regisseur William Kentridge – vorig jaar nog te gast in het Holland Festival met Winterreise – laat zich voor zijn enscenering inspireren door de zwijgende films uit de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw. De cast wordt aangevoerd door Mojca Erdmann, de gedroomde Lulu. In de orkestbak speelt, onder leiding van Lothar Zagrosek, het onovertroffen Koninklijk Concertgebouworkest.

VARIABELE PRIJZEN

Bij deze voorstelling hanteert De Nationale Opera een systeem van oplopende toegangsprijzen. Naarmate de premièredatum dichterbij komt, kan de toegangsprijs verhoogd worden.

ACHTERGRONDINFORMATIE

Voor het eerst presenteert De Nationale Opera in Nationale Opera & Ballet de complete versie van Alban Bergs opera Lulu, in coproductie met The Metropolitan Opera New York en English National Opera. In de orkestbak neemt het Koninklijk Concertgebouworkest plaats.

Componist Alban Berg worstelde tot aan zijn dood in 1935 met het voltooien van Lulu. Het was Friedrich Cerha (*1926) die pas in 1979 de orkestratie van de derde akte afmaakte. Tot dat moment werden alleen de eerste twee akten opgevoerd, met delen uit de Lulu-Suite als afsluiting. De muzikale motieven zijn gebaseerd op één enkele twaalftoonsreeks, de instrumentatie is veelkleurig en er is een grote variatie aan muzikale vormen. Doordat het ritme van de zanglijnen dicht bij de spreektaal ligt, klinkt de tekst heel natuurlijk. Een van de hoogtepunten is Lulu’s uitdagende lied Wenn sich die Menschen um meinetwillen umgebracht haben...

Het verhaal komt uit twee toneelstukken van Frank Wedekind over de aantrekkelijke jonge danseres Lulu, die met haar naïeve charmes veel slachtoffers maakt. Alle mannen – en een enkele vrouw − begeren haar; wie met haar trouwt, is ten dode opgeschreven. Schuld of onschuld? Dat is de grote vraag. Lulu stijgt met elke nieuwe man op de maatschappelijke ladder. Ze is hard en berekenend maar tegelijk ook een prooi van anderen. In het midden van de opera laat Berg muziek voor een zwijgende film horen, die Lulu’s ondergang schildert nadat ze haar man Dr. Schön heeft vermoord. De ontknoping aan het eind van de derde akte met de tot prostituee afgezakte Lulu is sensationeel...
Dirigent Lothar Zagrosek en regisseur William Kentridge debuteren bij De Nationale Opera. Mojca Erdmann trad hier eerder op als Blonde in Die Entführung aus dem Serail.

De Zuid-Afrikaanse kunstenaar en filmmaker William Kentridge liet zich voor zijn regie inspireren door zwijgende films uit de jaren ’20 en ’30 van de vorige eeuw, de tijd waarin de opera Lulu ontstond. In 2012 was hij te gast in het Holland Festival met de kameropera Refuse the Hour.

BIOGRAFIEËN

William Kentridge (1955) is een Zuid-Afrikaanse kunstenaar en theatermaker wiens werk vrijwel altijd een politieke lading heeft. In 1976 studeerde hij af in politicologie en Afrikastudies aan de Universiteit van de Witwatersrand, en tussen 1976 en 1978 studeerde hij aan de Johannesburg Art Foundation, waaraan hij vervolgens twee jaar les gaf. In 1981 en 1982 volgde hij een studie mime en theater aan de École Jacques Lecoq in Parijs. Hij was een van de oprichters van de Junction Avenue Theatre Company en in 1989 maakte hij zijn eerste animatiefilm, getiteld Johannesburg, 2nd Greatest City After Paris. In 1992 produceerde hij zijn eerste theaterproject Woyzeck on the Highveld, in samenwerking met de Handspring Puppet Company. Hij regisseerde een goed ontvangen productie van Die Zauberflöte bij de Brooklyn Academy of Music, waarvoor hij ook de decors en kostuums ontwierp. In 2010 stond Kentridge in The Metropolitan Opera in New York met zijn radicale visie op de opera The Nose van Sjostakovitsj. Later dat jaar presenteerde het Holland Festival met het Stedelijk Museum een korte, multimediale voorstelling van zijn hand onder de titel Telegrams from the Nose. In 2012 was Kentridge te gast in het Holland Festival met de kameropera Refuse the hour. Sinds zijn deelname aan Documenta X in Kassel in 1997 is het beeldend werk van Kentridge over de hele wereld tentoongesteld, onder meer in het Museum of Contemporary Art in San Diego, op de Biënnale van Venetië en in het Guggenheim Museum in New York. William Kentridge is meerdere malen gelauwerd; zo ontving hij in 2003 de Goslar Kaiserring, in 2010 de prestigieuze Kyoto Prijs en in 2012 de Dan David Prijs van de Universiteit van Tel Aviv.

Lulu 5 Jpg Lulu 9 Jpg

De Nationale Opera (DNO) staat bekend om haar diverse programmering van zowel klassieke als moderne opera’s en het constant hoge niveau van haar voorstellingen. Met vernieuwende producties, speciaal voor De Nationale Opera gecomponeerde werken en een frisse blik op bekend repertoire wordt deze prachtige kunstvorm levendig gehouden en een plek in de toekomst gegeven. Met Pierre Audi eerst als artistiek directeur en nu, na de fusie als directeur De Nationale Opera, heeft De Nationale Opera een enorme bekendheid verworven in de internationale operawereld en wordt er met grote belangstelling gekeken naar alle nieuwe producties. In 2013 won DNO de internationale Opera Award voor de beste productie van het jaar. 

Het gezelschap werd vlak na de Tweede Wereldoorlog opgericht en maakte een ontwikkeling door van repertoiregezelschap naar stagionegezelschap. Dat betekent dat De Nationale Opera geen vast ensemble heeft en dat er gemiddeld één opera per maand te zien is. Hiervoor worden gastsolisten en afzonderlijke artistieke teams aangetrokken. De Nationale Opera heeft wel een eigen koor, het Koor van De Nationale Opera, bestaand uit 56 leden. Het Koor wordt gerekend tot de beste van Europa en werd in 2013 genomineerd voor de beste koorprestatie van het jaar. Voor het merendeel van de producties werkt DNO samen met het Nederlands Philharmonisch Orkest|Nederlands Kamerorkest. Chef-dirigent is Marc Albrecht. 

De meeste producties van DNO zijn te zien in Nationale Opera & Ballet maar er zijn ook voorstellingen in de Stadsschouwburg Amsterdam, Koninklijk Theater Carré, de Westergasfabriek of het Muziekgebouw aan ’t IJ. Steeds meer worden de met veel internationale interesse bekeken opera’s van DNO uitgenodigd naar belangrijke buitenlandse operahuizen en festivals. Geregeld komen coproducties tot stand met gerenommeerde gezelschappen als de Metropolitan Opera in New York, de Opéra in Parijs of het Teatro alla Scala in Milaan.

Het Koninklijk Concertgebouworkest behoort tot de meest vooraanstaande symfonieorkesten ter wereld. Het in 1888 opgerichte orkest werd door Gramophone uitgeroepen tot ‘The World’s Greatest Orchestra’, vanwege zijn unieke, herkenbare klank en stilistische flexibiliteit. Chef-dirigent is Mariss Jansons. Zijn meest recent werken aan producties van De Nationale Opera zijn Parsifal (2012) en Falstaff (2014).

Lulu 2 breed

CREDITS

muziek & libretto
Alban Berg
voltooiing en instrumentatie akte III
Friedrich Cerha
muzikale leiding
Lothar Zagrosek
regie
William Kentridge
co-regie
Luc de Wit
decor
Sabine Theunissen,
William Kentridge
kostuums
Greta Goiris
licht
Urs Schönebaum
video
Catherine Meyburgh
productie
De Nationale Opera
coproductie
The Metropolitan Opera, English National Opera
cast
Mojca Erdmann,
Lulu
Jennifer Larmore,
Gräfin Geschwitz
Rebecca Jo Loeb,
Eine Theater- Garderobiere/ Ein Gymnasiast/ Ein Groom
William Burden,
Der Maler/Ein Neger
Johan Reuter,
Dr. Schön/Jack the Ripper
Daniel Brenna,
Alwa
Franz Grundheber,
Schigolch
Werner Van Mechelen,
Ein Tierbändiger/ Ein Athlet
Gerhard Siegel,
Der Prinz/Der Kammer- diener/ Der Marquis
Katrien Baerts,
Eine Fünfzehnjährige
Helena Rasker,
Ihre Mutter
Virpi Räisänen,
Eine Kunstgewerblerin
Roger Smeets,
Ein Journalist
Peter Arink,
Ein Diener

DEZE VOORSTELLING IS MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR