De achterkant van de macht volgens
William Shakespeare

Kings of war

Toneelgroep Amsterdam

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

Hoe gaan leiders om met macht in tijden van oorlog? Hoe wegen zij hun politieke ambities af tegen de belangen van het volk en de levens van duizenden soldaten? In een explosieve voorstelling in regie van Ivo van Hove combineert Toneelgroep Amsterdam drie van Shakespeares koningsstukken die deze actuele kwesties op scherp zetten. Van de bezieling en toewijding van Henry V tot het noodlottige gebrek aan daadkracht van Henry VI en de maniakale machtswellust van Richard III, Shakespeares teksten voeren ons op onnavolgbare wijze binnen in de mechanismen van de macht, de psychologie van de machthebbers en de duistere machinaties van de adviseurs om hen heen. Het bewijst dat zijn stukken bijna 400 jaar na zijn dood actueler zijn dan ooit.

ACHTERGRONDINFORMATIE

Kings of war voegt Henry V, Henry VI en Richard III samen tot één explosieve voorstelling over leiderschap. In de opeenvolgende koningen schetst Shakespeare een beeld van politieke leiders, oog in oog met de ultieme verantwoordelijkheid over leven en dood in tijden van oorlog. Op onnavolgbare wijze voert hij ons binnen in de psychologie van de machthebbers maar ook in de machinaties van de raadsheren om hen heen. Kings of war toont de mechanismen van besluitvorming in tijden van politieke crisis, de botsing tussen staatsbelang en machtswellust. 

Henry V groeit in korte tijd van een onervaren vorst tot een rationeel en moreel handelende en bevlogen leider die zelfs bereid is zijn persoonlijke gevoelens weg te cijferen in het belang van de staat: hij huwt een Franse prinses om de vrede te waarborgen en reikt de vijand de hand. In Henry V zijn we getuige van de chaos waarin Engeland belandt wanneer verschillende families elkaar de troon betwisten en het land in duisternis dompelen.

Henry VI slaagt er niet in de strijdende partijen te verzoenen en heeft met Frankrijk een geduchte vijand aan de landsgrenzen. In Henry VI portretteert Shakespeare een weifelende koning die uit het machtscentrum wordt gestoten terwijl bloedvetes zijn land ten gronde richten. Macht leidt tot eenzaamheid en isolement. 

Richard III tenslotte, belichaamt het kwaad in zijn zuiverste vorm: een koning die geen oog heeft voor het staatsbelang, erger nog; de prille vrede na de Rozenoorlog wordt door Richard bewust verstoord. Als Gods gelijke is zijn enige doel heersen over leven en dood. Engeland is nog slechts een gerucht op de achtergrond. Richard III is een leider die volstrekt egocentrisch, verstoken van elke empathie de ultieme macht nastreeft.

Ivo van Hove over Kings of war

‘Wat mij steeds weer bezighoudt, is de manier waarop leiders in tijden van crisis omgaan met macht en besluitvorming. In Kings of war zien we drie leiders in tijden van oorlog. Telkens staat het voortbestaan van de staat en het lot van duizenden burgers en soldaten centraal en zien we hoe elke koning totaal anders omgaat met de macht die hem is toegewezen. Het is fascinerend om te zien hoe cruciale beslissingen over leven en dood van duizenden burgers tot stand komen. Het toont de mens in zijn meest verheven maar ook zijn meest geperverteerde staat. Shakespeare heeft als geen ander over leiderschap en macht geschreven. Hij creëert bezielde, weifelende en losgeslagen koningen, mannen van vlees en bloed die hun eigen ambities en de belangen van het land en het volk dat zij regeren voortdurend tegen elkaar afwegen. Mannen onder druk, leiders die zich bewust zijn van het feit dat zij geschiedenis schrijven, al dan niet met het bloed van hun landgenoten.

Het is inspirerend om Shakespeare na Romeinse tragedies opnieuw als een tijdgenoot te ontdekken die uitdagend reflecteert op wat we dagelijks als nieuws over ons heen krijgen: de duistere machinaties van machthebbers en het geweld dat door hun beslissingen wordt veroorzaakt.’

KOW Jan Versweyveld 2 Halfbreed KOW Jan Versweyveld 11 Halfbreed

BIOGRAFIEËN

William Shakespeare (1564-1616) was de zoon van een welgestelde boer en koopman in Stratford-upon-Avon. Op 22-jarige leeftijd verbond hij zich als acteur en schrijver aan een theatergroep in Londen. Reeds gedurende zijn leven verwierf Shakespeare een grote reputatie en werd hij een rijk man. Tot op de dag van vandaag nemen zijn toneelwerken een centrale plaats in in het wereldrepertoire.

Ivo van Hove (België, 1958) is sinds 2001 directeur van Toneelgroep Amsterdam. Hij begon zijn carrière als toneelregisseur in 1981 met producties van eigen hand (Ziektekiemen, Geruchten). Hij was achtereenvolgens artistiek leider van AKT, Akt-Vertikaal en De Tijd. Van 1990 tot 2000 was hij directeur van Het Zuidelijk Toneel. Van 1998 tot en met 2004 leidde Van Hove het Holland Festival. Sinds 1984 maakt hij deel uit van de artistieke leiding van het departement Dramatische Kunst van de Hogeschool Antwerpen. De producties van Van Hove zijn zowel nationaal als internationaal gespeeld. Hij regisseerde onder andere bij Deutsches Schauspielhaus Hamburg, Staatstheater Stuttgart, New York Theatre Workshop, Joop van den Ende, de Vlaamse Opera en De Nationale Opera. In 2014 regisseerde hij de wereldpremière van de opera Brokeback Mountain bij Teatro Real. Voor de Nederlandse televisie maakte hij Thuisfront en in 2009 werd zijn eerste bioscoopfilm Amsterdam uitgebracht. Toneelgroep Amsterdam won onder de regie van Van Hove prijzen met onder andere Romeinse tragedies, Het temmen van de feeks, Angels in America, Scènes uit een huwelijk, Husbands en Opening Night.

Van Hoves werk wordt regelmatig gelauwerd: onder meer tweemaal een Obie Award voor de beste regie van een off-Broadway productie in New York (voor More Stately Mansions en Hedda Gabler), de Oeuvre Prijs van Oost-Vlaanderen (1995), de Theaterfestivalprijs (1996), de Archangel Award op het Festival van Edinburgh (1999) en Chevalier dans l'Ordre des Arts et des Lettres (2004) in Frankrijk. In 2007 ontving hij in Nederland de Prijs van de Kritiek. In 2008 ontving hij samen met Jan Versweyveld de Prosceniumprijs, een Nederlandse oeuvreprijs en in 2012 de Amsterdam Business Oeuvre Award. In 2014 ontving Van Hove het Eredoctoraat voor algemene verdiensten van de Universiteit Antwerpen.

Toneelgroep Amsterdam (TA) hoort tot de boegbeelden van de Nederlandse kunst in binnen- en buitenland. Met als kern een breed acteursensemble van wereldfaam en een team van toonaangevende regisseurs is TA het huisgezelschap van de Stadsschouwburg Amsterdam en bespeelt het podia over de hele wereld. TA wordt geleid door Ivo van Hove, die spraakmakende internationale regisseurs als Thomas Ostermeier, Johan Simons, Krzysztof Warlikowski, Grzegorz Jarzyna, Luk Perceval en Guy Cassiers, maar ook een nieuwe generatie als Eric de Vroedt en Susanne Kennedy aan het gezelschap heeft verbonden. TA onderscheidt zich door vernieuwende en eigentijdse ensceneringen van klassiek en modern repertoire voor een breed, (inter)nationaal publiek van ruim 110.000 toeschouwers per jaar en zet repertoiretheater als een onmisbaar onderdeel van de samenleving neer. TA heeft een uitgebreid programma voor talentontwikkeling op het vlak van spel, regie en vormgeving, maar ook techniek en backoffice. Tevens is er een uitgebreid educatieprogramma met onder andere elk jaar een juniorproductie en wordt onder de noemer TA-extra een bijna dagelijkse randprogrammering verzorgd. Verder werkt TA samen met alliantiepartners Adelheid | Female Economy en De Warme Winkel.

CREDITS

tekst
William Shakespeare
regie
Ivo van Hove
cast
Alwin Pulinckx, Aus Greidanus jr., Bart Slegers, Chris Nietvelt, Eelco Smits, Fred Goessens, Hans Kesting, Hélène Devos, Hugo Koolschijn, Janni Goslinga, Kitty Courbois, Ramsey Nasr, Robert de Hoog, Harm Duco Schut (gast)
bewerking
Bart Van den Eynde
bewerking, dramaturgie
Peter Van Kraaij
vertaling
Rob Klinkenberg
scenografie, lichtontwerp
Jan Versweyveld
componist
Eric Sleichim
uitvoering muziek
Steve Dugardin (contratenor)
BL!NDMAN [brass]:Konstantin Koev
Alain Pire, Charlotte Van Passen, Daniel Quiles Cascant, daniel ruibal Ortigueira
video
Tal Yarden
kostuums
An D'Huys
coproductie
BL!NDMAN, Holland Festival, Muziektheater Transparant
assistentie regie
Olivier Diepenhorst, Nina de la Parra
assistentie dramaturgie
Thomas Lamers
assistentie scenografie
Bart Van Merode, Pascal Leboucq
castingadviezen
Hans Kemna
hoofd techniek & productie
Wolf-Götz Schwörer
productieleider
Michiel van Schijndel
particulier producent
Harry en Marijke van den Bergh
eerste inspiciënt
Reyer Meeter
kap & grime
David Verswijveren
kostuumatelier
Farida Bouhbouh, Wim van Vliet (hoofd)
publiciteit
Marleen Koens
productie
Toneelgroep Amsterdam
co-commissioners
Barbican London, Théâtre National de Chaillot Paris, Wiener Festwochen
assistentie lichtontwerp
Trent Suidgeest (stage)
assistentie video
Rodrik Biersteker
met dank aan
Rabobank Amsterdam

DEZE VOORSTELLING IS MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR