Seks, dood en de Amerikaanse auto-industrie in nieuwste werk van kunsticoon Barney

River of Fundament

Nederlandse première

Matthew Barney, Jonathan Bepler

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

Het nieuwste werk van Matthew Barney is een radicale interpretatie van Norman Mailers roman Ancient Evenings. Samen met zijn vaste componist Jonathan Bepler maakte de Amerikaanse kunstenaar en visionair een epische film onder de titel River of Fundament – waarvoor zij in Holland Festival 2012 een deel van de soundtrack ontwikkelden. Met een combinatie van verhalende cinema, beeldhouwkunst en opera reconstrueert de film Mailers van seks doortrokken verhaal over de Egyptische goden en de zeven fasen van sterven, in samenhang met de opkomst en de ondergang van de Amerikaanse auto-industrie. River of Fundament is een fascinerend, origineel en intens werk; een groots opgezette, multidimensionale ervaring doorspekt met live performances die de afgelopen zes jaar zijn gefilmd.
Programma Icoon

‘… een meester in het visuele spektakel en kostuumdrama.’

NRC Handelsblad

Dinerpakket

Het is niet meer mogelijk diner-pakketten te bestellen. Indien u geen diner-pakket heeft besteld, adviseren wij u zelf eten mee te nemen. Er zijn tijdens de voorstelling 2 korte pauzes van 20 minuten.

Achtergrondinformatie

Tegen de achtergrond van het moderne Amerika vertelt de film River of Fundament een episch verhaal van vernieuwing en wedergeboorte dat zich afspeelt in drie Amerikaanse steden: Los Angeles, Detroit en New York. De film is los gebaseerd op de roman Ancient Evenings uit 1983 van de Amerikaanse schrijver Norman Mailer en volgt de dood en reïncarnatie van twee hoofdfiguren, die de gedaante aannemen van respectievelijk Norman Mailer zelf en een met menselijke eigenschappen bezielde Amerikaanse auto. Beeldend kunstenaar Matthew Barney ging voor dit project de samenwerking aan met de in Berlijn wonende Amerikaanse componist Jonathan Bepler. De film is opgezet als een hedendaagse opera waarin documentaire beelden van drie live voorstellingen in de buitenlucht in Los Angeles, Detroit en New York gecombineerd worden met filmdrama dat zich voor het grootste gedeelte afspeelt in een zorgvuldig geconstrueerde replica van Mailers 'brownstone' appartement, waar de wake bij zijn kist gehouden wordt. 

In de roman Ancient Evenings gebruikt Mailers hoofdfiguur Menenhetet I magie en trucage om drie keer te reïncarneren in de baarmoeder van zijn vrouw, die dan zijn moeder wordt. Bij elke poging tot reïncarnatie moeten de ondoden de rivier van feces oversteken om nieuw leven te verkrijgen, met als doel om zijn lichamelijke status van edelman te veranderen in farao. In zijn derde en laatste poging tot transformatie blijft Menenhetet III vastzitten in de baarmoeder en kan hij niet reïncarneren. In River of Fundament krijgt 'Norman' de hoofdrol en ondergaat hij twee reïncarnaties en een derde mislukte poging in de hoop een hogere status te verkrijgen in de canon van de Amerikaanse letteren. Norman wordt bij de overgang van het ene lichaam naar het volgende steeds geplaagd door de geest van Hemingway. 

De film ontvouwt zich in drie delen. In elk deel zit een van de drie gefilmde live acts die het verhaal van de auto volgen. Aspecten van de wil en de wens van de hoofdfiguur om te transformeren worden verbeeld in de buitenopnamen die zijn opgevoerd in REN (Los Angeles, 2008), KHU (Detroit, 2010), en BA (New York, 2013), met respectievelijk de Chrysler Imperial uit 1967 uit CREMASTER 3, een Pontiac Firebird Trans Am uit 1979 en een Ford Crown Victoria Police Interceptor uit 2001. Het landschap wordt gedomineerd door wegen en rivieren, die de rivier van feces uit de roman van Mailer oproepen. De hoofdfiguur wordt op zijn reis van dood naar hergeboorte vervoerd over zowel natuurlijke als door de mens gebouwde verkeersaders: van de snelwegen van Los Angeles tot de River Rouge en de Detroit River bij de Ford autofabrieken in Detroit en tot slot de East River in New York City, waarover de begrafenisboot met daarop het appartement van Mailer naar zijn bestemming vaart. Net als in zijn vorige verkenningen van de mogelijkheden om met geluid transgressieve processen weer te geven, heeft Bepler ook in River of Fundament een muzikale component gecreëerd als een autonoom element dat vorm geeft aan de subliminale motieven die het verhaal sturen. 

Centraal in River of Fundament staat de wake voor Norman Mailer, in de vorm van een copieus diner waar de New Yorkse culturele elite aanzit. Onder hen Salman Rushdie, Liz Smith, Dick Cavett, Lawrence Weiner en Larry Holmes, plus figuren uit Ancient Evenings en Barney's eerdere filmproject The CREMASTER Cycle. De wake vindt plaats in het appartement van Mailer, dat in het slotstuk van de film over de rivier wordt vervoerd. De scène van de wake wordt doorsneden met scènes van de eerdere voorstellingen en het verhaal van Normans reis over de 'river of fundament', dat parallel loopt aan het verhaal van de auto en wordt bevolkt door de incestueuze figuren die worden beschreven in de mythe van Osiris. Terwijl de verhalen van Normans levens aan hem verteld worden door een oudere farao, overdenken de weduwe van Norman en zijn vrouwen de reis van zijn ziel in een serie recitatieven. Ze citeren daarbij uit passages uit Ancient Evenings en teksten van de Amerikaanse auteurs Walt Whitman, Ralph Waldo Emerson en William S. Burroughs.

De cast van River of Fundament bestaat uit een gevarieerd gezelschap, met daarin een reeks van beroemdheden. Specialisten in diverse industriële processen mengen zich met acteurs als Ellen Burstyn, Maggie Gyllenhaal, Paul Giamatti, John Buffalo Mailer en Elaine Stritch. In de film spelen ook karakters uit Barneys en Beplers creatie CREMASTER 3 een rol, waaronder figuren die worden gespeeld door Barney zelf en door Aimee Mullins. De keur aan musici in de film wordt aangevoerd door avant-garde vocalist Joan La Barbara, percussionist Milford Graves, baritons Eugene en Herbert Perry, funk- en blueszangeres Belita Woods, zangeres Lila Downs, singer-songwriter Shara Worden, zangeres en actrice Deborah Harry, componist/organist Dr. Lonnie Smith en de Mystic River Singers (een Amerikaans-Indiaanse pow-wow groep). 

Matthew Barney en Jonathan Bepler werken al samen sinds CREMASTER 1, dat uit 1995 stamt. Bepler componeerde vervolgens ook de muziek voor Barney's films CREMASTER 2, 3 en 5. Barney's The CREMASTER Cycle (1994-2002) bestond uit de films en hieraan gerelateerde sculpturen, foto's en tekeningen. Deze installatie werd tentoongesteld in het Guggenheim Museum in New York en door de critici lovend ontvangen. De CREMASTER films hebben wereldwijd hun weg gevonden in de kunst, film en muziek. Barney en Bepler hechten beiden sterk aan multidisciplinaire samenwerkingsverbanden en hebben onder andere gewerkt met Norman Mailer, de actrice Ursula Andress, performancekunstenaar Marti Domination, singer-songwriter Patty Griffin, thrash- metal drummer Dave Lombardo, het Filharmonisch Orkest van Boedapest, de hardcore bands Agnostic Front en Murphy's Law, en de Radio City Rockettes.

Na de première in de Brooklyn Academy of Music in New York op 12 februari en de Europese premiere in de Beierse Staatsopera in Munchen in maart, komt River of Fundament in juni naar het Holland Festival. De tour van River of Fundament wordt namens de kunstenaar gepresenteerd door het Manchester International Festival.

Biografieën

Matthew Barney werd geboren in San Francisco in 1967 en groeide op in Boise, Idaho. Na het behalen van zijn BA aan Yale University, verhuisde hij naar New York, waar hij nu nog woont en werkt. In zijn vroegste werk al verkende Barney de overstijging van fysieke beperkingen binnen een multimediale kunstpraktijk. Deze bestaat onder meer uit films, video-installaties, sculpturen, fotografie en tekenen. In 1994 begon Barney te werken aan zijn beroemde CREMASTER Cycle, een filmproject in vijf delen, aangevuld met sculpturen, foto's en tekeningen. Hij voltooide deze cyclus in 2002. Het werk van Barney is wereldwijd tentoongesteld. Hij heeft verschillende onderscheidingen voor zijn werk in de wacht gesleept, waaronder de Aperto Prijs bij de Biënnale van Venetië in 1993, de Hugo Boss Award in 1996, de Kaiserring Kunstpreis in Goslar, Duitsland, in 2007 en de Persistence of Vision Award op het San Francisco International Film Festival in 2011. 

Componist Jonathan Bepler was grotendeels autodidact voordat hij ging studeren aan Bennington College, waar hij zich toelegde op compositie, improvisatie en uitvoering. In de twintig jaar na zijn studie zette Bepler zijn verkenningen in samenwerkingsverbanden en interdisciplinair werk verder voort, eerst in New York City en later in Berlijn, waar hij nu woont. Zijn werk brengt vaak schijnbaar disparate elemenen samen, en getuigt van een voorliefde voor chaos en een hang naar verzoening. Hij heeft samengewerkt met verschillende choreografen, waaronder John Jasperse, Sasha Waltz en Jennifer Lacey. Bepler werkte ook met het Ensemble Modern, het Glenn Branca Ensemble en de Basel Sinfonietta. Zijn meerkanaals geluidsinstallatie voor Broken Ensemble werd onlangs tentoongesteld in het Contemporary Arts Center in Cincinatti. Zijn compositie uit 2008 voor The Rape of the Sabine Women, een samenwerkingsverband met de kunstenares Ann-Sofi Siden in het Koninklijke Drama Theater in Stockholm, werd vertoond in Berlijn en Stockholm.

CREDITS

geschreven en geregisseerd door
Matthew Barney
muziek geschreven en geregisseerd door
Jonathan Bepler
cast
o.a. Matthew Barney, Maggie Gyllenhaal, Paul Giamatti, Elaine Stritch, Ellen Burstyn, Joan La Barbara, Milford Graves, Aimee Mullins, John Buffalo Mailer
productie
Matthew Barney, Laurenz Foundation
River of Fundament wordt namens de kunstenaar wereldwijd gepresenteerd door Manchester International Festival

DEZE VOORSTELLING IS MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR