De legende. De film. De muziek.

Napoleon

Abel Gance, Carl Davis, Het Gelders Orkest

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

Een monumentale film. Een geniale score. Een geweldige locatie. Napoleon is een evenement dat geen film- of muziekliefhebber zou mogen missen. Regisseur Abel Gance maakte voor zijn meesterwerk, de nog zwijgende film Napoleon uit 1927, gebruik van revolutionaire film- en montagetechnieken als snelle schnitts, mobiel camerawerk en polyvision opnamen. De Britse filmhistoricus Kevin Brownlow heeft na vele jaren speurwerk veel verloren gegane scenes kunnen terugmonteren tot dit epos over Napoleon, dat nog niet eerder in deze vorm te zien was op het vaste land van Europa. De schitterende filmmuziek van Carl Davis, een mix van arrangementen van onder meer Beethoven en Mozart en composities van Davis zelf, sluit naadloos aan bij Gances filmische epos. Live uitgevoerd door groot orkest onder leiding van Davis belooft dit een totaalspektakel te worden.
Naamloos 13

KAARTVERKOOP VIA TICKETMASTER

De kaartverkoop via deze site is gestopt. Wel kunt u nog kaarten bestellen voor Napoleon via Ticketmaster en aan de kassa van Ziggo Dome.

Dinerbuffet

Maak uw bezoek compleet met een lopend buffet in de 2e pauze.

- Thaise wokschotel met kip / gamba's en noodles
- Zalmfilet in warme dillesaus met aardappels uit de oven
- Kipfilet met kruidensaus en aardappels uit de oven
- Pasta tagliatelle met paddenstoelenroomsaus
- Kalkoen en croute met aardappels en romig sausje
- Bier, fris of wijn

Dit arrangement kunt u tegelijk met uw tickets voor Napoléon bestellen.

Achtergrondinformatie

De stomme film Napoleon uit 1927 wordt algemeen gezien als een van de hoogtepunten in de filmgeschiedenis. Bij deze vertoning van de film op groot doek in de Ziggo Dome zal de muziek van Carl Davis live uitgevoerd worden door het Gelders Orkest, met Davis zelf als dirigent. Het meesterwerk van de Franse regisseur Abel Gance, van wie het Holland Festival in 2009 zijn andere beroemde werk J'accuse presenteerde, verhaalt over Napoleons beginjaren, zijn jeugd op Corsica, zijn snelle carrière in het Franse leger, zijn militaire veldtochten en zijn amoureuze avonturen. Abel Gance was schrijver én regisseur van de film en vastbesloten om een werk te produceren dat zich in grandeur kon meten met zijn onderwerp. Om dit te bereiken omringde hij zich met grote namen uit de Franse filmwereld, waaronder Alexander Benois en Simon Feldman. De film zat vol met technische innovaties zoals de toepassing van kleur, breedbeeld, stereoscopie, snelle schnitts en visuele effecten. Maar de belangrijkste vernieuwing die Gance doorvoerde was het experiment met mobiel camerawerk. In die tijd waren de meeste filmshots statisch; Gance vond dat het publiek meer moest kunnen meeleven met de film. De camera werd van het statief gehaald en op wielen gezet, op rails rondgereden, op de rug van een paard geplaatst en zelfs aan een vliegende trapeze gehangen. Dit leverde dynamische shots op van locaties en actiescènes, close-ups van personages in beweging, onderwatershots enzovoorts. In eerste instantie zou het hele leven van Napoleon gefilmd worden in zes delen, maar Gance had het complete budget voor alle zes episodes al opgebruikt voordat het eerste deel af was. Daarom was hij gedwongen om de film te eindigen met de intocht van Napoleon in Italië, die hij echter wel groots aanpakte. Hij vond hiervoor het drieluikprocédé uit, ook wel bekend als Polyvision: dit slotstuk werd gefilmd door drie camera’s, en op een groot doek door drie projectors afgespeeld.

De première van de film vond plaats in het Palais Garnier, destijds huis van de Parijse Opera, op 7 april 1927. De film duurde 3 uur en veertig minuten, maar bij verschillende vertoningen werd de film ingekort. In de Verenigde Staten werden zelfs de drieluikscènes gereduceerd tot een enkel scherm en duurde de film slechts 80 minuten. Bovendien moest de film daar ook nog concurreren met de eerste geluidsfilms, die net in opkomst waren. Het resultaat was dat Napoleon ondanks als zijn innovatieve kwaliteiten onverschillig werd ontvangen en al snel van het scherm verdween. Gances film kwam dus te laat en belandde in allerlei versies en fragmenten in filmarchieven en particuliere collecties. De Britse verzamelaar, cineast en filmhistoricus Kevin Brownlow begon in 1954 met het verzamelen en reconstrueren van de film, waarbij hij al spoedig door Gance zelf geholpen werd. Na 25 jaar kon Brownlows reconstructie van Napoleon met behulp van Thames Television, het British Film Institute, de Cinématique Française en Francis Ford Coppola’s Zoetrope Studio’s worden uitgebracht. Onder leiding van Coppola kwam de Amerikaanse versie van de film tot stand, met muziek van zijn vader Carmine Coppola. In Engeland werd Brownlows langere versie vertoond, met muziek van Carl Davis. Davis creëerde een partituur die een mengeling was van bestaande muziek, arrangementen van bestaand materiaal en nieuwe composities van eigen hand. Davis gebruikte veel muziek van Beethoven omdat deze een bewonderaar van Napoleon geweest schijnt te zijn en Napoleons overwinning bij Marengo hem inspireerde voor zijn Derde Symfonie, de Eroïca. Daarnaast arrangeerde Davis liederen uit de Franse revolutie (waaronder de Marseillaise) en volksmuziek uit Corsica, de geboortegrond van de kleine generaal. 

Na restauraties en hermontages van Brownlow in 2000 en 2004 werd in 2012 in de VS en in 2013 in Londen de huidige versie van 5 uur en 32 minuten vertoond, waarbij ook de originele inkleuring van de film, zoals die door Pathé was uitgevoerd, werd gerestaureerd. Carl Davis moest zijn partituur in die jaren met meer dan een half uur verlengen. Zowel in het Paramount Theatre in Oakland als in de Royal Festival Hall in Londen werden de film, de muziek en het orkest na afloop minutenlang luid bejubeld: het publiek was deelgenoot gemaakt van een evenement dat het voor geen goud hadden willen missen.

 

Biografieën

Abel Gance (Parijs 1889 – Parijs 1981) was een Franse filmregisseur, acteur, producent en schrijver. In 1909 speelde hij voor het eerst in een film, waar hij de rol van Molière vertolkte. Twee jaar later regisseerde Gance zijn eerste film, over een dijk in Nederland: La Digue (ou pour sauver la Hollande). In zijn scenario’s en films geeft Gance een zeer persoonlijke en romantische visie op grote persoonlijkheden uit de geschiedenis. Naast Napoleon heeft hij films gemaakt over Beethoven, Lucrezia Borgia, Cyrano de Bergerac en Mary Tudor.

Gance regisseerde of produceerde zo’n zestig films in een tijdsbestek van zestig jaar. Zijn eerste korte films werden voor Le Film Francais geschoten, zijn Marie Tudor was een televisie productie voor de ORTF. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werkte Gance als filmer voor het archief van het Franse leger. Hij maakte opnames van gevechtshandelingen die hij later gebruikte in J’accuse (1919, te zien in het Holland Festival van 2009), een film waarin gesneuvelde soldaten opstaan uit de dood en naar huis marcheren om daar rekenschap te vragen voor de moordpartijen. De film had destijds een grote impact en werd internationaal gedistribueerd. Ook met zijn volgende film La Roue maakte Gance veel indruk, niet in de laatste plaats vanwege zijn innovatieve belichtingstechnieken en gebruik van snelle schnitts in de montage.

Naast historische personages zijn de belangrijkste thema’s in het werk van Gance dreiging (natuurgeweld in La Digue en La Fin du Monde, techniek in La Roue), verheerlijking van de scheppende kunsten (La Dixième Symphonie, Un Grand Amour de Beethoven) en erotiek (La Dame aux Camelias, La Paradies Perdu, La Fin du Monde).

Abel Gance wordt nu beschouwd als een van de grootste cineasten uit de geschiedenis. Zijn Napoleon is, samen met Eisensteins Pantserkruiser Potemkin, wel de belangrijkste stomme film genoemd. Gance heeft zijn leven lang gestreefd naar technische en artistieke vernieuwingen, waardoor hij een unieke figuur binnen de filmkunst was.

 

Carl Davis (1936) is een Amerikaanse componist en dirigent. Hij is momenteel dirigent van het London Philharmonic Orchestra. Davis heeft muziek geschreven voor meer dan honderd televisieprogramma’s, met name voor de BBC, maar verwierf de meeste bekendheid met zijn composities voor stomme films. Naast zijn werk voor Napoleon, maakte hij filmmuziek voor de DVD-reconstructies van onder andere Ben Hur, The Phantom of the Opera en Chaplins City Lights. Daarnaast schreef hij de composities voor Champions (1983), Widows Peak  (1994)en The French Lieutenant’s Woman (1981),waarvoor hij de BAFTA Award for Best Film Music in ontvangst mocht nemen. Hij werkte ook samen met Paul McCartney bij de compositie van diens eerste klassieke werk Liverpool Oratorio. McCartney schreef dit in 1991 voor het 150-jarig bestaan van de Royal Liverpool Philharmonic Society.

 

Traditie en vernieuwing, dat is waar Het Gelders Orkest voor staat. In dat spanningsveld draagt het orkest de passie voor live klassieke muziek over op zowel jong als oud. Met een bezetting van vijfentachtig musici is Het Gelders Orkest een groot en toonaangevend symfonieorkest van topniveau. Het orkest heeft de ambitie om zoveel mogelijk mensen in Gelderland en daarbuiten te laten genieten van live symfonische muziek. Daarom organiseert het orkest jaarlijks naast 100 symfonische concerten een groot aantal familieconcerten, educatieconcerten en speciale participatieprojecten voor amateurs en neemt het meerdere (live) cd’s op. Het Gelders Orkest bereikt daarmee meer dan 400.000 mensen. Het orkest onderscheidt zich met haar innovatieve activiteiten en heeft daarvoor diverse prijzen ontvangen. Onlangs heeft Het Gelders Orkest Het Gelders OrkestLAB geïntroduceerd, een broedplaats voor vernieuwende muzikale initiatieven. Sinds 2011 is de jonge en succesvolle Antonello Manacorda als chef-dirigent aan Het Gelders Orkest verbonden.

CREDITS

filmregie
Abel Gance
filmmuziek & dirigent
Carl Davis
orkest
Het Gelders Orkest
cast
o.a. Albert Dieudonné (Napoleon Bonaparte), Edmond van Daële (Maximilien de Robespierre), Alexandre Koubitzky (Georges Danton), Antonin Artaud (Jean-Paul Marat), Abel Gance (Louis Antoine Saint-Just), Gina Manès (Joséphine de Beauharnais), Suzanne Bianchetti (Marie Antoinette), Marguerite Gance (Charlotte Corday d'Armont), Yvette Dieudonné (Elisa Bonaparte)
filmrechten
American Zoetrope/The film Preserve
muziekrechten
Faber Music, voor Carl Davis
filmrestauratie
Kevin Brownlow, voor British Film Institute en Photoplay Productions
filmkopie
Photoplay Productions, British Film Institute
projectie
Dick Moesker Projectie Techniek

‘The measure for all other films, forever.’

Los Angeles Times

DEZE VOORSTELLING IS MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR