West Side Story® Associates presents

West Side Story

Radio Filharmonisch Orkest

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

Maria, America en Mambo: West Side Story is een van de grootste musicalklassiekers aller tijden, gebaseerd op het romantische liefdesdrama Romeo & Julia. De gelijknamige film won in 1961 maar liefst tien Oscars. Meer nog dan het acteerwerk, de choreografie en de regie dankt de film zijn iconische status aan de onvergetelijke liedteksten van Stephen Sondheim en de tijdloze muziek van Leonard Bernstein. Het Radio Filharmonisch Orkest speelt de muziek van West Side Story live bij een vertoning van een gerestaureerde print van de film. Met speciale technieken is bij deze kopie de muziek losgeweekt van de oorspronkelijke vocalen en dialogen. Het orkest op het podium speelt spatgelijk met de zangers uit de film, waardoor een heel bijzondere live-ervaring ontstaat.

CREDITS

starring
Natalie Wood
Richard Beymer
Russ Tamblyn
Rita Moreno
George Chakiris
regie
Robert Wise
Jerome Robbins
screenplay
Ernest Lehman
associate producer
Saul Chaplin
choreografie
Jerome Robbins
muziek
Leonard Bernstein
teksten
Stephen Sondheim
gebaseerd op het toneelstuk dat geproduceerd is door
Robert E. Griffith
Harold S. Prince
boek
Arthur Laurents
concept, regie en choreografie van toneelstuk
Jerome Robbins
design film productie
Boris Leven
live uitvoering
Radio Filharmonisch Orkest
onder leiding van
Wayne Marshall

... the vividness of the playing was a reminder that Bernstein's score is a magnificent, timeless creation.

The New York Times

Achtergrondinformatie

Het Radio Filharmonisch Orkest o.l.v. Wayne Marshall speelt de muziek van Leonard Bernsteins musical-klassieker West Side Story live bij een vertoning van een nieuwe geremasterde kopie van de film. Deze kopie is met behulp van de modernste technieken ontdaan van zijn orkest-soundtrack, zodat de orkestmuziek live kan worden uitgevoerd. Een zogeheten click-track zorgt ervoor dat het orkest spatgelijk speelt met de zang op het witte doek. Net als vorig jaar bij 2001: A Space Odyssey – toen ook met het Radio Filharmonisch Orkest – zal deze uitvoering met live-orkest een wezenlijk andere ervaring bij het publiek teweeg brengen dan een bioscoopvertoning, al is het maar door de interactie tussen uitvoerenden en publiek. Ook klinkt de muziek ruimtelijker en transparanter dan bij een bioscoopvertoning.

 

West Side Story is een van de beroemdste musicals aller tijden en ging in 1957 op Broadway in première. Het idee voor de musical ontstond eigenlijk al in 1947 als East Side Story, een eigentijdse versie van Shakespeares Romeo en Julia over spanningen tussen de Iers-Amerikaanse bende van de Jets en de Joodse Emeralds in de Lower East Side van Manhattan. East Side Story werd nooit in productie genomen, maar een aantal jaren later, in 1955, werd dit idee opnieuw opgepikt door hetzelfde trio Laurents (schrijver), Bernstein (muziek) en Robbins (regie), toen ze het hadden over het destijds actuele fenomeen van elkaar beconcurrerende bendes in de stad. Laurents had eerder kennisgemaakt met Stephen Sondheim, die na aandringen van Oscar Hammerstein de songteksten voor zijn rekening nam. De musical ging in 1957 op Broadway in première en haalde onder meer twee Tony Awards en vijf Tony-nominaties binnen. In 1961 kwam de filmversie uit, gebaseerd op het toneelscenario van Arthur Laurents, met de originele muziek, songteksten en choreografie, en met Natalie Wood als de Puerto Ricaanse Maria en Richard Beymer als haar geliefde Tony. Verder speelden onder meer Rita Moreno, Russ Tamblyn en George Chakiris mee. Voor de regie werd Robert Wise aangetrokken. De film is, net als de musical zelf, een regelrechte klassieker. De muziek staat nog steeds als een huis, de vele dansscènes zijn nog altijd indrukwekkend en aanstekelijk, en het verhaal, een moderne Romeo en Julia-variant spelend in een milieu van New Yorkse straatgangs, is nog altijd hartverscheurend.

 

Synopsis

Het verhaal speelt zich af in de Upper West Side (tussen 50th en 60th Street) in New York, wat in de jaren vijftig vóór de bouw van Lincoln Center nog een arbeiderswijk was op Manhattan. In de wijk zijn twee rivaliserende bendes actief: de blanke (Ierse en Poolse) Jets en de latino (Puerto Ricaanse) Sharks. Tijdens een dansavond daagt de leider van de Jets, Riff, de Sharks en hun leider Bernardo uit tot een gevecht. Riff heeft zijn beste vriend Tony ook gevraagd naar de dansavond te komen. Tony was vroeger samen met Riff leider van de bende, maar is er sinds kort uitgestapt. Op de dansavond ziet hij Maria, de zus van Bernardo. Maria is voorbestemd om te trouwen met Chino, een prominent lid van de Sharks, maar nadat zij met Tony heeft gedanst is ze op slag verliefd op hem.

 

Terwijl de Jets en de Sharks zich verzamelen in Doc's Drugstore, neutraal terrein voor beide bendes, weet Tony het huis van Maria te vinden en zingen zij het beroemde lied Tonight in de 'balkon-scene', die zich hier op de typisch New Yorkse brandtrappen afspeelt. Als Tony terugkeert naar Doc's Drugstore onderhandelen de Jets en de Sharks nog over hun aanstaande gevecht. Tony stelt voor met de blote vuist te vechten.

 

De volgende dag probeert Tony op verzoek van Maria het gevecht tussen de bendes tegen te houden. Maar als Bernardo Tony jent en duwt, geeft Riff Bernardo een klap en trekken beiden (Riff en Bernardo) hun messen. Als Tony probeert Riff tegen te houden, rukt Riff zich van hem los, landt per ongeluk in het mes van Bernardo en valt dood neer. Uit woede pakt Tony het mes en steekt Bernardo dood.

 

De volgende dag zoekt Tony Maria weer op. In eerste instantie is ze woedend op Tony, hij heeft immers haar broer neergestoken. Maar ze houdt nog steeds van hem. Ze besluiten om samen de stad te ontvluchten en een nieuw bestaan op te bouwen. Dan verneemt Tony via Anita, de vriendin van Maria die met Bernardo ging, dat Chino een pistool heeft en Tony neer wil schieten. Nadat Anita door een aantal van de Jets is aangerand, liegt ze tegen Doc dat Chino Maria heeft doodgeschoten. Als Tony dit hoort, zoekt hij Chino op om hem te smeken ook hem te doden. Vlak voor Chino hem doodschiet ziet Tony Maria nog, levend en wel. De Jets zijn woedend, omdat er weer een vriend van hen dood is. Maar Maria pakt het pistool van Chino af en zegt dat beide partijen verantwoordelijk zijn voor de dood van Tony. De Jets en de Sharks komen tot het inzicht dat hun rivaliteit alleen maar ellende heeft opgeleverd. Zij scharen zich aan beide kanten van Tony's lichaam en dragen hem samen weg.

Biografieën

Wayne Marshall (1961) is een Engelse pianist, organist en dirigent. Hij studeerde aan het Royal College of Music in Londen en zette zijn studie voort in Wenen. Hij staat bekend om zijn interpretaties van het werk van Amerikaanse componisten uit de twintigste eeuw, zoals George Gershwin, Leonard Bernstein en Duke Ellington. Hij heeft Gershwins volledige oeuvre voor piano en orkest op cd gezet met het Aalborg Symfoniorkester, waarbij hij zowel dirigeerde als de solopartijen speelde. Zijn cd Gershwin Songbook werd in Duitsland bekroond met een Echo. Sinds 2007 is Marshall vaste gastdirigent van het Orchestra Sinfonica di Milano Giuseppe Verdi. Daarnaast heeft hij de grote Britse orkesten geleid, en internationale gezelschappen als het Gewandhausorchester, de Accademia di Santa Cecilia, het Rotterdams Philharmonisch Orkest, het Orchestre National d’Île de France, het Brabants Orkest, het Moskou Kamerkoor, het Orchestra del Maggio Musicale Fiorentino en het Sydney Symphony Orchestra. Hij heeft operaproducties gedirigeerd in Washington, Dallas en aan de Opéra Comique in Parijs.

 

Als organist heeft Marshall wereldwijd opgetreden in beroemde zalen, zoals het Gewandhaus Leipzig, de Kathedraal van Florence, de Notre-Dame in Parijs, de Royal Albert Hall, de Stiftskirche Stuttgart, de nieuwe opera van Beijing en, in mei 2013, het Konzerthaus in Wenen. Ook verzorgde hij in 2004 het openingsrecital in de Walt Disney Concert Hall in Los Angeles, en datzelfde jaar speelde hij de première van het orgelconcert A Scotch Bestiary van James MacMillan met het Los Angeles Philharmonic Orchestra o.l.v. Esa-Pekka Salonen. Sinds de opening in 1996 is hij de vaste organist van de Bridgewater Hall in Manchester. Marshall treedt regelmatig op in de BBC Proms als organist, pianist en dirigent. In 2004 kreeg hij een eredoctoraat van Bournemouth University en in 2010 werd hij benoemd tot Fellow van het Royal College of Music. Marshall is aangesteld als artistiek leider van Valletta Culturele Hoofdstad 2018.

 

Het Radio Filharmonisch Orkest (RFO) werd in 1945 opgericht door Albert van Raalte. In de loop der jaren werd het orkest geleid door onder anderen Bernard Haitink, Jean Fournet, Willem van Otterloo, Hans Vonk, Edo de Waart en Jaap van Zweden. Van Zweden is in het seizoen 2012-2013 opgevolgd door Markus Stenz. Het Radio Filharmonisch Orkest werkte samen met tal van befaamde gastdirigenten, onder wie Stokowski, Kondrasjin, Dorati, Muti, Masur, Jansons en Gergiev. Tot medio 2015 is James Gaffigan vaste gastdirigent. Het orkest speelde de (Nederlandse) premières van werken van onder anderen Adès, Berio, Boulez, Adams, Franssens, Koolmees, Padding, Francesconi, Janácek, De Raaff, Oestvolskaja en Rijnvos. Het RFO treedt bij gelegenheid ook op in het buitenland, bijvoorbeeld tijdens het Festival Musica in Straatsburg in 2008, het Sun Festival in Singapore in 2009, en in 2010 met concertreizen naar Groot-Brittannië, Duitsland en Oostenrijk. In 2011 maakte het RFO o.l.v. Jaap van Zweden een succesvol debuut bij de BBC Proms.

 

Het RFO staat in dienst van de publieke omroep en is prominent aanwezig in de series de ZaterdagMatinee en Het Zondagochtend Concert in het Amsterdamse Concertgebouw, en in De Vrijdag van Vredenburg in Utrecht; deze concerten zijn rechtstreeks te beluisteren op Radio 4. Het RFO heeft een indrukwekkende discografie opgebouwd, met onder veel meer de complete symfonieën van Mahler onder leiding van Edo de Waart, een unieke Wagnerbox, een Bruckner-cyclus onder leiding van Jaap van Zweden en de complete orkestwerken van Rachmaninoff. Ook met hedendaagse muziek trekt het orkest regelmatig de aandacht: cd's met werken van onder anderen Jonathan Harvey, Klas Torstensson en Jan van Vlijmen werden onderscheiden.

 

Clifford Chance