Vlijmscherpe aanklacht tegen de wandaden uit de koloniale periode.

Exhibit B

Brett Bailey, Third World Bunfight

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

Afrikanen tentoongesteld als bezienswaardigheid, ter vermaak van het westerse publiek. Door de schokkende 19e- en vroeg 20e-eeuwse traditie van de ‘menselijke dierentuin’ te vertalen naar een 21e-eeuwse installatie confronteert de Zuid-Afrikaanse regisseur Brett Bailey zijn publiek met de westerse perceptie en exploitatie van Afrika. De performers van Bailey worden opgevoerd in tableaux vivants die niet alleen de verschrikkingen van het koloniale verleden pijnlijk voelbaar maken, maar ook aanzetten tot nadenken over de huidige problematiek van migratie en uitzetting en het onuitroeibare racisme.

rap Zweepslagen - Gikkels / Brainpower

Programma

CREDITS

regie, ontwerp
Brett Bailey
uitvoering
Gustav Borreman
Gideon Everduim
Mike Latina
Junadry Leocaria
Merci Lie-Sem
Linar Ogenia
Nana Sarpong
Lucinda Sedoc
Cole Verhoeven
Dionne Verwey
Khouloud Zaher
Chiron Holwijn
Lourdrieth Langguth Leocaria
Marion Chaar
Muna Mussie
productie
Third World Bunfight
productiemanagement
Barbara Mathers
internationale consultant
UK Arts International (Worcester)
coproductie
Wiener Festwochen
Theaterformen Festival
met dank aan
UK Arts International
KVS – Koninklijke Vlaamse Schouwburg
Loods 6

TICKETS

Exhibit B is een doorlopende voorstelling. De hiernaast vermelde tijden zijn 'vanaf-tijden'. Als u online kaarten bestelt, kiest u eerst de gewenste datum. Vervolgens kunt u later in het bestelproces een keuze maken uit verschillende bezoektijden.

... een imponerend scherp prisma waarin vroeger en vandaag, kunst en macht, blank en zwart kruisen met je eigen naakte blik.

De Standaard

Achtergrondinformatie

Brett Bailey is een Zuid-Afrikaanse toneelschrijver, regisseur en kunstenaar die met zijn gezelschap Third World Bunfight kritisch licht werpt op de post-koloniale Afrikaanse maatschappij, de relaties tussen Afrika en het Westen en tussen het verleden en het heden.

 

Exhibit B is onderdeel van drie installaties (A, B en C) die zich respectievelijk op de Duitse, de Belgische en Franse en de Engelse kolonies op het Afrikaanse continent richten. Ze verbinden het racisme zoals dat zich in de 19e en vroeg 20e-eeuw uitte (in etnografische afbeeldingen en het tentoonstellen van Afrikanen, en racistische theorieën als het sociaal-Darwinisme) met het huidige racisme en de immigratiepolitiek van West-Europa.

 

De keuze voor het woord Exhibit in de titel verwijst naar de manier waarop Bailey zijn installatie heeft vormgegeven. Afrikanen worden tentoongesteld als bezienswaardigheden achter glas, als museumstukken in een rariteitenkabinet, net zoals dat gebeurde in de 19e en vroeg 20e-eeuw, toen etnografische tentoonstellingen en zogenaamde ‘menselijke dierentuinen’ in Europa in zwang waren. De Europese elite kon zich hierbij vergapen aan de inferieure, dierlijke ‘wilden’ uit het verre Afrika.

 

Bij Bailey’s tableaux vivants wordt het publiek langs diverse dergelijke ‘objecten’ gevoerd, stille getuigen van hoe ‘de zwarte’ werd en wordt afgebeeld, van de ‘brave wilde’ uit Belgisch Congo tot de hedendaagse asielzoeker. Met begeleidende pancartes, documentatie en museale stukken als kaarten en skeletten recreëert hij net als in een museum iconische beelden uit het collectief geheugen. Ontroerende achtergrondmuziek van een Namibisch koor zet het lijden van de stille getuigen en het onrecht dat hen is aangedaan verder kracht bij. Er is onder meer een Afrikaanse man van wie de handen zijn afgehakt, zoals de Herrero in Namibië overkwam; een schaars geklede vrouw die als Saartjie Baartman tentoon wordt gesteld – de Khoikhoi vrouw die bekend werd als de Hottentot Venus; en een slavin die vastgeketend een sergeant-majoor in diens slaapkamer gezelschap houdt. Ook maakt Bailey speciaal voor het Holland Festival een tableau dat te maken heeft met het Nederlandse koloniale verleden. Maar zoals gezegd laat Bailey het niet bij een geschiedenisles. Hij stelt bijvoorbeeld ook twee angstige asielzoekers als een soort van ‘objects trouvés’ tentoon.

 

De opzet van de installatie zorgt voor een zeer directe, pijnlijke en indringende confrontatie met ons eigen Westerse kolonialisme en racisme. Men kijkt, als men durft, de tentoongestelde Afrikanen recht in de ogen, en zij kijken terug. Zo maken zij niet alleen het koloniale verleden pijnlijk voelbaar maar zetten zij ook aan tot nadenken over het voortdurende racisme in de wereld en de problematiek van migratie en deportatie.

Biografie

Brett Bailey (Kaapstad, 1967) is een Zuid-Afrikaanse toneelschrijver, regisseur en kunstenaar die met zijn gezelschap Third World Bunfight kritisch licht werpt op de post-koloniale Afrikaanse maatschappij, de relaties tussen Afrika en het Westen en de problemen van het verleden en het heden.

 

Sinds hij in 1996 de Zuid-Afrikaanse theaterwereld opschrikte met Zombie, een theatrale mix van rituelen en spektakel, heeft Bailey een reputatie opgebouwd als een van de meest vernieuwende en controversiële theatermakers, die de weg heeft vrijgemaakt voor een nieuw Zuid-Afrikaans theater dat de complexiteiten en tegenstrijdigheden blootlegt van geloof, traditie, verlangens en verbeelding in zijn land. Zijn stijlen en thema’s door de jaren heen weerspiegelen de verandering van Zuid-Afrika in diezelfde periode, van het optimisme midden jaren negentig tot de gedesillusioneerde probleemstaat van nu. Steeds maakt Bailey gebruik van eigentijdse cultuurelementen (de popcultuur, bijvoorbeeld) en rituele gebaren, eeuwenoude spiritualiteit en verschillende culturele ideeën.

 

In de eerste jaren van zijn theatermakerschap was Bailey sterk de overtuiging toegedaan dat theater het medium bij uitstek was om de grenzen tussen etniciteit, klasse en achtergrond op te heffen. Maar toen met het aftreden van Mandela bleek dat de rozige gloed van diens bewind veel sociale problemen aan het oog had onttrokken, werden Bailey’s voorstellingen ernstiger van toon. Ze stelden nu de menselijke angst ter sprake op het gebied van veiligheid, onmacht en geweld. Voor het eerst was die omslag merkbaar in Big Dada (2001), een satirisch ‘postkoloniaal cabaret’ gebaseerd op het leven van de Oegandese dictator Idi Amin. In 2005 ensceneerde Bailey medEia van de Nederlandse schrijver en acteur Oscar van Woensel, waarin vraagstukken rond geweld, isolatie en vreemdelingenhaat werden opgeworpen. In 2007 maakte hij Orfeus (Holland Festival 2009), waarin hij de queeste van de beroemde held voorstelt als een sjamanistische reis naar de Afrikaanse onderwereld, die wordt geregeerd door een corrupte Afrikaanse zakenman.

 

Met Exhibit A, B en C (2010-2014) richt Bailey zijn vizier specifiek op het Westen, met name Europa. In deze drie installaties stelt Bailey de geschiedenis van het Europese racisme ten opzichte van Afrika aan de kaak, van het sociaal Darwinisme in de 19e-eeuw tot de huidige immigratieproblematiek.

 

DEZE VOORSTELLING IS MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR