Thomas Ostermeier regisseert zijn eerste Tsjechov.

De Meeuw

Toneelgroep Amsterdam, Thomas Ostermeier

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

‘Als je ooit mijn leven nodig hebt, kom dan en neem het.’ Dit staat in een medaillon dat Nina aan de succesvolle toneelschrijver Trigorin geeft. Het jonge meisje dat droomt van een groots en meeslepend leven als actrice legt daarmee een bom onder de bestaande verhoudingen. Internationaal vermaard regisseur Thomas Ostermeier waagt zich voor het eerst in zijn carrière aan Tsjechov. Met De Meeuw regisseert hij niet alleen een ultiem liefdesdrama maar ook het stuk der stukken over theater én Tsjechovs eerste stuk waarin hij zijn vernieuwende ‘stemmingstheater’ ontwikkelde; theater waarin de verborgen verlangens, motieven en frustraties van de karakters als een explosief mengsel onder de oppervlakte van de dialogen schuilgaan.

CREDITS

van
Anton Tsjechov
regie
Thomas Ostermeier
scenografie
Jan Pappelbaum
lichtontwerp
Erich Schneider
muziek
Nils Ostendorf
castingadviezen
Hans Kemna
met
Alwin Pulinckx
Bart Slegers
Chris Nietvelt
Eelco Smits
Hugo Koolschijn
Hans Kesting
Hélène Devos
Janni Goslinga
productie
Toneelgroep Amsterdam

More than anything, this mind-blowing, spit-hurling, earth-moving evening is about what theatre can do.

The Observer over Ostermeiers Hamlet

Achtergrondinformatie

‘Als je ooit mijn leven nodig hebt, kom dan en neem het.’ Dit staat in een medaillon dat Nina aan de succesvolle toneelschrijver Trigorin geeft. Het jonge meisje droomt van een leven als actrice en legt daarmee een bom onder de bestaande verhoudingen. Internationaal vermaard regisseur Thomas Ostermeier waagt zich voor het eerst in zijn carrière aan Tsjechov en dan ook nog eens aan De Meeuw, dat niet alleen een ultiem liefdesdrama is, maar ook het stuk der stukken over theater.

 

Synopsis

Konstantin houdt van Nina. Hij is aspirant toneelschrijver en zij speelt in zijn eerste toneelstuk. Hij heeft een manifest voor een nieuw theater en een betere wereld geschreven. Deze droom wil hij vooral door zijn moeder, de toneelspeelster Arkadina, erkend zien. De première wordt een ramp. De beroemde actrice kan het kunstenaarschap van haar zoon niet serieus nemen. De kloof tussen hen is onoverbrugbaar. Nina levert zich ondertussen uit aan de oudere Trigorin, minnaar van Arkadina en succesvol toneelschrijver. Ze geeft hem een medaillon met het opschrift ‘Als je ooit mijn leven nodig hebt, kom dan en neem het’. Vervolgens verlaat ze Konstantin. Jaren later ontmoeten Nina en Konstantin elkaar opnieuw. Nina’s carrière is mislukt en Trigorin heeft haar verlaten. Nina komt echter niet van hem los. De catastrofe is onafwendbaar. In De Meeuw smacht iedereen naar hetzelfde: liefde en erkenning. Maar niemand blijkt iemand daarbij te kunnen helpen.

Biografieën

Russische theater- en verhalenschrijver en arts, Anton Pavlovitsj Tsjechov (1860 – 1904), bekend door zijn toneelstukken Ivanov, De Meeuw, Oom Vanja, De drie zusters en De kersentuin, is een onovertroffen meester van het verhaal. Waar anderen ettelijke bladzijden nodig hebben om een sfeer op te roepen en de personages te beschrijven, doet Tsjechov het met enkele woorden. Zijn werk wordt gekenmerkt door een minimum aan handeling, onovertroffen sfeerstudies en karakteranalyses, waarbij vooral de wisselwerking tussen de personen uiterst belangrijk is. Met een fijnzinnige psychologie en een knappe, spitsvondige verteltrant geeft Tsjechov de sociale verhoudingen in zijn land en de bekrompenheid en apathie van de kleine burger weer. Op 32-jarige leeftijd schrijft hij De Meeuw. De première in het Alexandrinski-theater in Sint-Petersburg is een totale mislukking. Tsjechov, totaal ontredderd, zweert nooit meer een toneelstuk te schrijven. Maxim Gorki schreef hem: ‘En U wilt dus niet meer voor het toneel schrijven? Goede God, het is Uw plicht!’. De opvoeringen in regie van Stanislavski kenden enkele jaren later in Moskou een overdonderend succes.

 

De Duitse regisseur Thomas Ostermeier (1968) is artistiek leider van de Schaubühne am Lehniner Platz in Berlijn. Door een sterke programmering met hedendaagse auteurs, dans en een nieuw ensemble positioneerde de Schaubühne zich de laatste jaren als een dynamisch huis. Ostermeier regisseerde ondermeer stukken van Jon Fosse, Sarah Kane, Lars Norén, Marius von Mayenburg en Mark Ravenhill. De laatste jaren heeft klassiek repertoire een belangrijke plek gekregen in zijn beleid. Dit was een van de redenen voor Ivo van Hove om hem voor zijn eerste regie bij Toneelgroep Amsterdam uit te nodigen. Essentieel voor Ostermeier zijn de vertelling en de acteurs van wie hij een maximaal fysiek commitment vraagt. Emoties moeten zich vertalen in de handeling en het gedrag van de personages. Ostermeier regisseert op meerdere podia in Europa, won diverse theaterprijzen, is Artiste associé van het Festival van Avignon en werd benoemd tot Officier des Arts et des Lettres door de Franse overheid in 2010. Met Spoken regisseerde hij voor het eerst bij Toneelgroep Amsterdam en nu richt hij zich op De Meeuw van Tsjechov.

 

Bij Toneelgroep Amsterdam (TA) gaan traditie en vernieuwing hand in hand. Het zijn de pijlers van een gezelschap dat voortdurend in beweging is en zich nadrukkelijk presenteert in het hart van Amsterdam, de Stadsschouwburg aan het Leidseplein. TA is het grootste toneelgezelschap van Nederland en wordt geleid door directeur Ivo van Hove. Sinds zijn aanstelling in 2001 heeft hij met een serie spraakmakende voorstellingen en het aantrekken van regisseurs uit binnen- en buitenland de weg geëffend voor een stadsgezelschap met internationale allure. Kern is het topensemble van 20 acteurs dat het mogelijk maakt voorstellingen op het repertoire te houden.

 

Toneelgroep Amsterdam werd in 1987 opgericht. Het is een fusie tussen twee hoofdstedelijke gezelschappen: het Publiekstheater en Toneelgroep Centrum. Toenmalige artistiek leider Gerardjan Rijnders haalde als eerste het experiment uit de marge en plaatste de avant-garde op het eerste podium van het land: Stadsschouwburg Amsterdam. Zijn opvolger Ivo van Hove zet die lijn door. Samen met ontwerper Jan Versweyveld doorbreekt hij de beperkingen van de grote zaal en stapt, als de voorstelling daarom vraagt, uit de lijst. De schouwburg als locatie waar de vanzelfsprekende afstand tussen acteur en publiek wordt opgeheven en relatie tussen fictie en werkelijkheid op een nieuwe manier wordt gedefinieerd. Toneelgroep Amsterdam ontwikkelt zich tot een stadsgezelschap dat vanaf 2009 de bestaande zaal en de nieuwe Rabozaal van de Stadsschouwburg bespeelt. Het is de uitvalsbasis voor ontmoetingen met kunstenaars uit binnen- en buitenland. Amsterdam als kern van een ‘global village’ waar veranderingen op lokaal en mondiaal niveau het denken over kunst en theater blijven voeden. TA maakt voorstellingen op de huid van de tijd zonder expliciet te reageren op politieke en maatschappelijke ontwikkelingen. Theater als vrijplaats voor de confrontatie met het vreemde: het vreemde in onszelf, in de ander, in de maatschappij. Maar theater moet vooral het feest van de chaos zijn, waar het irrationele en het onlogische gevierd wordt.

 

Uitgangspunt is en blijft de veelheid aan theatertalen. Toneelgroep Amsterdam brengt herinterpretaties van klassiek repertoire, nieuwe teksten, cross-overs met muziek, design en dans. In een regelmatige samenwerking met andere gezelschappen zoals NT Gent en de Theatercompagnie ontstaan artistieke dwarsverbanden. Naast Ivo van Hove werkt TA met vooraanstaande gastregisseurs uit binnen- en buitenland zoals Theu Boermans, Johan Simons, Krzysztof Warlikowski, Christoph Marthaler en Pierre Audi.

DEZE VOORSTELLING IS MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR