Theater, vrijheid en verzet in de Arabische wereld.

The Speaker’s Progress

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

In een onbenoemd Arabisch land waar elke vorm van theater verboden is, duikt een illegale, oude filmversie van Shakespeares Twelfth Night op. Als het stuk onderwerp van gesprek wordt in politieke verzetsblogs en sociale netwerkbewegingen huurt het regime de hulp in van de Speaker. Eens was deze Speaker een radicaal theatermaker, nu heult hij met de machthebbers. Hem wordt opgedragen het stuk te reconstrueren en te  censureren. Gaandeweg worden hij en zijn medewerkers juist gegrepen door de voorstelling ‘in progress’. The Speaker’s Progress is een satire op de decennia van politieke uitzichtloosheid onder de totalitaire regimes van de Arabische wereld die vorig jaar tot uitbarsting kwam; en een gewaagde theatrale metafoor voor het mechanisme van verzet.

Achtergrondinformatie

The Speaker's Progress is het derde deel van een Arabische Shakespeare-trilogie, gemaakt door SABAB, een internationaal theatergezelschap onder leiding van schrijver en regisseur Sulayman Al-Bassam, in samenwerking met de Britse artistiek producente Georgina van Welie. Deze unieke trilogie brengt een turbulent decennium in de Arabische en Westerse wereld in kaart, van de gebeurtenissen van 9/11 tot de War on Terror, de invasie van Irak en nu de Arabische Lente, gezien door het interpretatieve prisma van Shakespeare’s teksten. Het derde deel van de trilogie, The Speaker's Progress, is een vervolg op Al Hamlet Summit en Richard III, an Arab Tragedy (Holland Festival, 2008), maar zat al in de koker voordat de Arabische Lente losbarstte. De val van Ben Ali in Tunesië en later Moebarak in Egypte veranderde radicaal de context van het stuk, en om deze enorme transformatie en de impact ervan een plaats te geven, moest het script worden omgewerkt. Van een tamelijk pessimistische satire over de inertie en het onvermogen van de Arabische wereld om in beweging te komen, is het nu een productie die de voorlopige contouren laat zien van een nieuwe werkelijkheid waarin hoop gloort.

The Speaker's Progress is gesitueerd in een anoniem Arabisch land waar elke vorm van theater verboden is. Als daar een inmiddels verboden productie uit 1963 van Shakespeare’s Twelfth Night opduikt, wordt het al snel onderwerp van gesprek in politieke verzetsblogs en ondergrondse sociale netwerkbewegingen. Om afwijkende meningen te onderdrukken en zijn imago in het buitenland te verbeteren, huurt de staat de diensten in van The Speaker, die ooit een radicaal theatermaker was maar nu heult met de machthebbers. Hij krijgt de opdracht het stuk om te werken en de oorspronkelijke versie openlijk te veroordelen, maar gaandeweg worden hij en zijn niet-acterende medewerkers juist gegrepen door het materiaal dat zij geacht worden te veroordelen. Ze ontdekken tijdens het spelen – en ook door de toenemende betrokkenheid van het publiek – een solidariteit die de samenkomst maakt tot een onloochenbare daad van verzet tegen de staat.

De productie maakt gebruik van video en diverse andere media om deze raamvertelling op het toneel te brengen. Shakespeare's Twelfth Night speelt zich af tegen de achtergrond van de afsluiting van de feestdagen rond Kerstmis, namelijk Driekoningen. Traditioneel stond dat voor een periode waarin chaos regeert en de sociale orde op zijn kop wordt gezet.

Biografie

Schrijver en regisseur Sulayman Al-Bassam werd in 1972 geboren in Koeweit en studeerde aan Edinburgh University. Hij schrijft in het Arabisch en het Engels en zijn werk is in meerdere talen vertaald. In 1996 richtte hij in Londen het Zaoum Theater op en in 2002 begon hij in Koeweit zijn eigen gezelschap, SABAB Theatre. Dit internationaal ensemble van acteurs, musici, en ontwerpers legt zich toe op het maken van uitdagend, intercultureel theater.
De producties van SABAB worden gekenmerkt door een radicale benadering van de tekst, een brutale stijl en een onverbiddelijk engagement met de huidige issues van de hedendaagse Arabische wereld.
De laatste vier jaar heeft Al-Bassam met zijn gezelschap een aantal internationaal bejubelde voorstellingen gemaakt, waaronder: Richard III, An Arab tragedy  (Holland Festival 2008) in opdracht van de Royal Shakespeare Company voor het Complete Works Festival, The Al-Hamlet Summit (2004) (coproductie met het Tokyo International Arts Festival; wereldtournee 2004-2005) en The Mirror For Princess / Kalila wa Dimna (2006) (coproductie met Tokyo International Arts Festival, BITE ’06; Dar al Athar al Islamiyyah, Koeweit). staan gepland: Ritual for a Metamorphosis in La Comedie Francaise in Frankrijk en The Lamentation for the Destruction of Ur, in het Louvre in Parijs; en een nieuw stuk getiteld The Petrol Station.

CREDITS

concept
Sulayman Al-Bassam
Georgina Van Welie
tekst, regie
Sulayman Al-Bassam
bewerking script
Georgina Van Welie
toneelbeeld
Sam Collins
muziek, geluid
Lewis Gibson
licht
Marcus Doshi
kostuums
Abdullah Al Awadhi
regie-assistent
Nigel Barrett
cast
Amal Omran
Carole Abboud
Faisal Al Ameeri
Fayez Kazak
Sulayman Al-Bassam
Nicolas Daniel
Nassar Al Nassar
Nowar Yusuf
musicus
Tom Parkinson
productie
SABAB Theatre
toneelmeester
Saad El Shaarawy
assistent techniek
Mohamed Sadik
productieleiding
Aude Albiges
zakelijke leiding & leiding boventiteling
Wafa Al Fraheen
tour
Faisal Al Obaid
voorstellingsleiding, assistent tour
Dana Mikhail
producent
Natasha Freedman
administratie
Saif Aleslam Al-Arief
met dank aan
Dar al Athar Al Islamiyyah, Kuwait
Agility Logistics
Claire Béjanin