De meest ongedwongen manier om van Wagners gewijde opera te genieten.

Opera in het park: Parsifal

Live uitzending vanuit Het Muziektheater Amsterdam

Richard Wagner, Koninklijk Concertgebouworkest, De Nederlandse Opera

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

Traditiegetrouw presenteert het Holland Festival een van zijn voorstellingen door middel van videoverbinding in het Amsterdamse Oosterpark. Dit jaar kunt u samen met vele anderen meegenieten van Wagners opera Parsifal. De opera wordt live vanuit Het Muziektheater Amsterdam op groot scherm in het park vertoond. Laat u imponeren door deze statige laatste opera van Wagner in een productie van De Nederlandse Opera, met het Koninklijk Concertgebouworkest onder leiding van Iván Fischer. En geniet van uw zelf meegenomen picknick. 

Achtergrondinformatie

Het voorafgaande
In de Graalburcht worden twee relikwieën bewaard: de kelk van het Laatste Avondmaal (de Graal) en de speer waarmee Christus' zijde na de kruisdood werd geopend. Engelen hadden deze voorwerpen aan koning Titurel geschonken. De Graalbroederschap legt zich toe op het helpen van mensen in nood. Ook Klingsor wilde zich bij hen aansluiten, maar hij kon niet voldoen aan de voorwaarde van kuisheid. Toen hij zichzelf daarom castreerde en wederom werd afgewezen, schiep hij uit woede een betoverde tuin, waarin jonge vrouwen de Graalridders verleiden. Amfortas, Titurels zoon, was een van hun slachtoffers toen hij – gewapend met de heilige speer – tegen Klingsor ten strijde trok. Een geheimzinnige vrouw (Kundry) verleidde hem; Klingsor maakte hem het wapen afhandig en verwondde Amfortas in zijn zijde. De wond sluit zich niet en de koning lijdt vreselijke pijnen.

I
De ridder Gurnemanz laat vier knapen het dagelijks bad van de koning voorbereiden. Kundry, die tegen wil en dank de broederschap helpt, komt te paard aangesneld met een balsem uit Arabië, dat echter ook niet zal baten. De knapen vinden dat ze beter op zoek kan gaan naar de speer, maar Gurnemanz weet dat hiervoor slechts één held is uitverkoren, die tevens Amfortas uit zijn lijden kan verlossen: de 'reine dwaas', 'door meelij wetend'.
Een vreemde knaap heeft een zwaan doodgeschoten die over het meer vloog. Allen zijn verontwaardigd, wat de onnozele jongen aanvankelijk niet begrijpt. Kundry weet wie hij is: Parsifal, zoon van de gevallen Graalridder Gamuret en diens inmiddels ook gestorven vrouw Herzeleide. Gurnemanz vermoedt in hem de 'reine dwaas' en noodt hem binnen in de Graalburcht.
Door bereidt men de ceremonie van de Graalonthulling voor. Titurel, die alleen nog in leven wordt gehouden door de aanblik van de Graal, beveelt zijn zoon deze handeling te verrichten. Amfortas weigert aanvankelijk, want hij weet dat zijn pijn tijdens het oplichten van de Graal even verdwijnt, om daarna des te heviger terug te keren. Maar allen dringen aan en hij geeft toe. De Graal wordt onthuld, het bloed van Christus gloeit daarin op en de ridders nemen deel aan het Avondmaal. Parsifal heeft er niets van begrepen en Gurnemanz gooit hem de deur uit.

II
Vanuit zijn kasteel ziet Klingsor Parsifal naderen. Hij beveelt Kundry de onschuldige jongen van zijn reinheid te beroven. Eens had Kundry de lijdende Christus uitgelachen en als straf moet zij eeuwig blijven leven. Ze dient daarbij zowel de Graalbroederschap als Klingsor. Afvallige Graalridders proberen Parsifal tegen te houden maar hij verslaat hen en betreedt de betoverde tuin.
De bloemenmeisjes proberen hem tevergeefs te verleiden; Kundry slaagt er bijna in. Ze vertelt hem uitvoerig over zijn moeders dood en biedt hem troost door een kus. Door haar omhelzing voelt Parsifal plotseling de pijn van Amfortas en hij begrijpt dat hij niet verder op haar avances moet ingaan. Hij beseft zijn roeping en wil terug naar de Graalburcht. Klingsor is woedend en slingert de speer naar hem toe, maar deze blijft boven Parsifals hoofd zweven. Parsifal grijpt het wapen, slaat er een kruis mee en Klingsors burcht zakt in de diepte. Parsifal begeeft zich op weg naar de Graalburcht.

III
Jaren later, de ochtend van Goede Vrijdag. Gurnemanz woont als kluizenaar in het bos. Hij wekt Kundry uit een diepe slaap en merkt dat zij zich zacht en nederig gedraagt. Een onbekende ridder verschijnt, in volle wapenrusting – hoe ongepast op deze heilige dag! De vreemdeling blijkt Parsifal te zijn; hij komt de speer terugbrengen. Nu weet Gurnemanz dat de redder voor hem staat. Titurel is gestorven na Amfortas' weigering de Graalceremonie uit te voeren. De broederschap is tot armoede vervallen. Kundry wast Parsifals voeten, Gurnemanz wast zijn hoofd en zalft hem tot koning. Parsifal doopt Kundry. De natuur komt tot bloei door de wonderkracht van Goede Vrijdag.
De ridders willen dat Amfortas nog eenmaal de Graal onthult, hetgeen hij weigert. Parsifal sluit zijn wond met de speer en onthult nu zelf de Graal. Kundry zakt dood in elkaar en Parsifal wordt gehuldigd als nieuwe Graalkoning.

Biografieën

Iván Fischer debuteert bij De Nederlandse Opera. Hij dirigeert het Koninklijk Concertgebouworkest, dat de afgelopen jaren Lady Macbeth van MtsenskDie Gezeichneten en Carmen speelde; in juni en juli 2011 is het Koninklijk Concertgebouworkest bij DNO te gast voor Jevgeni Onjegin.

Pierre Audi, artistiek directeur van DNO en het Holland Festival, tekent voor zijn eerste nieuwe regie bij DNO sinds Saint François d'Assise (2008). Voor Parsifal werkt Audi na de productie van Pelléas et Mélisande (Brusselse Muntschouwburg, 2008) opnieuw samen met de Britse beeldend kunstenaar Anish Kapoor, die het decorontwerp verzorgt. 

Alejandro Marco-Buhrmester zong Amfortas bij de Opéra National de Paris en tijdens de Bayreuther Festspiele. In 2010 maakte hij zijn DNO-debuut als Guy de Montfort in Les vêpres siciliennes; in april en mei 2011 vertolkt hij de titelrol in Don Giovanni.

Kurt Rydl (Titurel/Klingsor) was bij DNO te zien als Sarastro in Die Zauberflöte, Hagen/Hunding in Der Ring des Nibelungen, Heinrich in  Lohengrinen Osmin in Die Entführung aus dem Serail; in mei 2011 zingt hij Baron Ochs in Der Rosenkavalier. Kurt Rydl is sinds 1999 erelid van de Wiener Staatsoper.

Falk Struckmann zong vaak Amfortas (recentelijk tijdens de ZaterdagMatinee), maar maakt nu zijn rol- en huisdebuut als Gurnemanz. Op zijn repertoire staan nog meer grote Wagner-rollen; Falk Struckman draagt de titel 'Kammersänger' zowel bij de Staatsoper Berlin als bij de Wiener Staatsoper.

De titelrol wordt vertolkt door Christopher Ventris, die bij DNO te gast was als Steuermann in Der fliegende Holländer (1995), Grigori in Boris Godoenov (2001), Sergej in Lady Macbeth van Mtsensk (2006) en meest recent Florestan in Fidelio (december 2010).

Petra Lang (Kundry) zong bij DNO Tamiri in Il Re pastore (1994), Brangäne in Tristan und Isolde (2001), Cassandre in Les Troyens (2003) en Venus inTannhäuser (2007).

 

CREDITS

muziek en libretto
Richard Wagner
muzikale leiding
Iván Fischer
regie
Pierre Audi
decor
Anish Kapoor
kostuums
Christof Hetzer
licht
Jean Kalman
dramaturgie
Klaus Bertisch
cast
Alejandro Marco-Buhrmester
Kurt Rydl
Falk Struckmann
Christopher Ventris
Petra Lang
Jean-Léon Klostermann
Roger Smeets
Lisette Bolle
Erik Slik
Jeroen de Vaal
Oleksandra Lenyshyn
Inez Hafkamp
Tomoko Makuuchi
Melanie Greve
Rosanne van Sandwijk
Marieke Reuten
orkest
Koninklijk Concertgebouworkest
koor
Koor van De Nederlandse Opera
instudering
Martin Wright
coproductie
De Nederlandse Opera
NTR
Holland Festival

DEZE VOORSTELLING IS MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR