‘As always, the question with Abramović’s projects has to be: “Why?” And, as ever, the answer seems to be: “Because ...” ’ – The Guardian

Marina Abramović: video-installatie

Marina Abramović

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

In het kader van de voorstelling The Life and Death of Marina Abramović organiseren het Nederlands Instituut voor Mediakunst (NIMK), het Muziekgebouw aan ’t IJ en het Holland Festival samen een tentoonstelling met Abramović’ videowerk Portrait Gallery en drie nooit eerder in Nederland vertoonde delen van haar serie Kitchen.De tentoonstelling in de openbare ruimten van het Muziekgebouw bestaat uit vier videowerken: Portrait Gallery (1975-2003) - een portret van Abramovic op 16 monitoren, én drie nog niet eerder in Nederland getoonde delen uit haar serie The Kitchen (2009). 

Video Portrait Gallery is een installatie bestaande uit 16-video-kanalen die voornamelijk portretten van de kunstenaar laten zien door haar hele carrière. Volgens Abramovic is de installatie een manier om te reflecteren op haar vroege werk door ze in een andere constellatie te laten zien. De installatie werd in 1997 voor het eerst uitgevoerd in Bern in 12 kanalen, maar door de jaren heen zijn er 4 kanalen aan toegevoegd. Het is een permanent werk in wording, waar nog nieuwe werken aan kunnen worden toegevoegd. Momenteel bestaat de installatie uit haar eerdere werken Art must be Beautiful, Artist must be Beautiful (1975), Freeing the Voice (1975), Freeing the Memory (1975), Dragon Head No.1(1990), Dragon Head No.2 (1990), Dragon Head No.4 (1990), Cleaning the Mirror I (Head) (1995), Cleaning the Mirror II(1995), In Between (1996), The Onion (1996), Image of Happiness (1996), Lost Souls (1997), Dozing Consciousness(1997), Red Period (1998), Blue Period (1998) en Stromboli (2002). 

The Kitchen Series is een serie video's en foto's gemaakt in de lege ruimtes van een keuken van een Karthuizer nonnenklooster in Spanje. Het uitgangspunt van het werk is een hommage aan de Heilige Teresa van Avila, die in haar geschriften verhaald van een mystieke levitatie of verheffing. Bovenal is het een autobiografisch werk, zoals Abramovic in eigen woorden aangeeft: 'In mijn kindertijd was de keuken van mijn grootmoeder het centrum van mijn wereld: alle verhalen werden verteld in de keuken, alle adviezen voor de rest van mijn leven, het voorspellen van de toekomst in koppen zwart koffiedik, het was het ware centrum van mijn universum en mijn beste herinneringen stammen ook uit die tijd. De 3 delen Holding the Milk, Levitation of Saint Theresa en Vanitas waren nog niet eerder in Nederland te zien. 

Biografieën

Marina Abramović is een performancekunstenaar die al sinds de jaren zeventig van de vorige eeuw actief is. In haar werk verkent ze de relatie tussen kunstenaar en publiek, de grenzen van het lichaam en de mogelijkheden van de geest in ritualistische performances waarin lichamelijke beschadiging, uithoudingsvermogen en catharsis een centrale rol spelen. 
Abramović groeit op als dochter van voormalige Partisanen in de Tweede Wereldoorlog en later prominente leden van de Communistische Partij onder Tito. Haar vader was een oorlogsheld, haar moeder werd in de jaren zestig directeur van het museum van de Revolutie en Kunst in Belgrado. De hardhandige, liefdeloze opvoeding door haar moeder is een veelbesproken onderwerp in relatie tot haar performances. 
Na haar studie aan de kunstacademies van Belgrado en Zagreb te hebben afgerond, raakt Abramović steeds meer geïnteresseerd in performance als visuele kunstvorm en brengt in Belgrado een aantal voorstellingen waarin rituelen en fysieke pijn centraal staan. Tijdens een van die voorstellingen, Rhythm5 getiteld, raakt ze bewusteloos als ze midden in een brandende communistische ster staat, en kan ze net op tijd gered worden door het publiek. 
In 1976 verlaat Abramović Belgrado en gaat in Amsterdam wonen, waar ze meer dan tien jaar intensief samenleeft en werkt met de Duitse performancekunstenaar Uwe Laysiepen, beter bekend als Ulay. Zij presenteren zich als een twee-eenheid en onderzoeken als zodanig thema’s en noties als het ego en artistieke identiteit en tegenstellingen als lichaam en geest, natuur en cultuur, actief en passief. Ook in de performances met Ulay vormen fysieke en mentale pijn en uitputting weer centrale elementen. Hun laatste performance, een afscheid van hun professionele en liefdesrelatie, is Lovers, waarin ze van beide kanten van de Chinese Muur naar elkaar toe lopen om elkaar 2500 kilometer later te ontmoeten. 
In 1997 wint Abramović de Gouden Leeuw op de Biënnale van Venetië voor haar gecombineerde video- en performancewerk Balkan Baroque, waarin ze honderden koeienbotten wast. 
In 2005 brengt ze haar werk Seven Easy Pieces in het Guggenheim Museum in New York. Hierin voert ze zeven performances uit, vijf van andere kunstenaars, waaronder Bruce Naumann en Vito Acconci, een oude performance van haarzelf en een nieuw werk. Elke performance duurt zeven uur.  In 2010 krijgt Abramović een groot retrospectief in het MoMA in New York, waarbij ze zelf het nieuwe werk The Artist is Presentuitvoert. Daarin zit ze 736 en een half uur stil op een stoel, terwijl het publiek één voor één tegenover haar plaats mag nemen. Het retrospectief was het grootste dat ooit in het MoMA werd gewijd aan een performancekunstenaar. Zo’n vijftig werken werden getoond, waaronder geluids- en videowerken, maar ook vele van haar performancewerken (solo en met Ulay) die door andere performancekunstenaars werden uitgevoerd. Sinds 2007 is Abramović bezig met het opzetten van een organisatie voor het behoud van performancekunst. Ze is van mening dat door de kunsthandel en de strenge voorschriften in musea (brandgevaar etc.) de performancekunst steeds verder in de marge is gedrongen. 

Programma

Video Portrait Gallery (1975 - 2003) video / 16 monitoren 
The Kitchen V: Holding the Milk (Spain, 2009 - , 12'42") HD video 
The Kitchen I: Levitation of Saint Theresa (Spain, 2009 - , 11'21") HD video 
The Kitchen VI: Vanitas (Spain, 2009 - , 6'09") HD video 

DEZE VOORSTELLING IS MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR