Een intense, audiovisuele ervaring van Breitners meesterwerk.

De Rode Kimono

Micha Hamel, Jos van Kan, Michael Schumacher, Hexagon Ensemble

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

Het Holland Festival besteedt dit jaar speciaal aandacht aan de veelzijdige Nederlandse componist, dirigent en dichter Micha Hamel. Hamel heeft voor het festival twee nieuwe werken gecomponeerd: Requiem en De Rode Kimono. Dit laatste stuk, in opdracht van het Holland Festival, is een eredienst rond het beroemde, gelijknamige schilderij van G.H. Breitner, dat centraal op het podium wordt opgesteld. Micha Hamel en regisseur Jos van Kan zetten verschillende media in om de ervaring van het schilderij te intensiveren en te vernieuwen. Naast de muziek wordt er daarom een film getoond met close-ups van het schilderij. Deze beelden worden gecombineerd met live beelden die tijdens de voorstelling gemaakt worden door danser en improvisator Michael Schumacher.

Achtergrondinformatie

Componist, dirigent en dichter Micha Hamel (1970) is een opvallend veelzijdig kunstenaar. Niet alleen beoefent hij verschillende kunstvormen op hoog niveau – als dirigent staat hij voor grote orkesten in binnen- en buitenland, voor zijn poëziedebuut Alle enen opgeteld uit 2004 ontving hij de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs –, ook profileert hij zich binnen die disciplines als een man met brede interesses en een natuurlijke behoefte om de grenzen tussen disciplines te overschrijden. Reden voor het Holland Festival om Hamel de compositieopdracht voor twee nieuwe werken te verstrekken: het Requiem voor tenor, acteur en ensemble en de eredienst voor een schilderij De Rode Kimono.

De Rode Kimono is een bijzondere samenwerking met het Stedelijk Museum Amsterdam en vernoemd naar het gelijknamige schilderij van G.H. Breitner: De Rode Kimono. Het olieverfschilderij uit ca. 1893-94 staat letterlijk centraal in deze voorstelling: het staat namelijk op het podium. Speciaal voor deze uitvoeringen wordt het bij hoge uitzondering onder escorte uit het Stedelijk Museum gehaald. Samen met regisseur Jos van Kan heeft Hamel De Rode Kimono vormgegeven als een eredienst, die net als het Requiem de conventionele concertsituatie ondermijnt. De thematiek van het schilderij vormt ook het onderwerp van de muziek: concentratie en contemplatie, japonisme en ornamentiek.

De muziek is gecomponeerd voor de ongebruikelijke bezetting van vijf blazers en piano en wordt uitgevoerd door het Hexagon Ensemble. De zevende performer in de voorstelling is danser en improvisator Michael Schumacher. Van Kan en Hamel hebben een film van het schilderij gemaakt waarin delen ervan worden uitvergroot en afgetast; deze film wordt in segmenten vertoond op een groot projectiescherm. Bovendien maakt danser Schumacher met een live-camera intense close-ups van het schilderij en van de ruimte eromheen, die eveneens op het scherm te zien zijn. De Rode Kimono wil het kijken naar dit bekende schilderij via muziek en beeld op een evocatieve manier intensiveren en vernieuwen.

Biografieën

Micha Hamel (1970) is freelance componist, dirigent, en dichter. In 1994 studeerde hij met compositie en orkestdirectie als hoofdvakken af aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Vervolgens nam hij deel aan de compositieklas van het Tanglewood Music Center in de Verenigde Staten, waar hij studeerde bij Mario Davidovsky en Louis Andriessen. Zijn muziek wordt uitgevoerd door de belangrijkste Nederlandse orkesten en ensembles. Ook componeerde hij muziek voor dans en theater, onder meer voor Theatergroep Maccus, Artemis, het Nationale Toneel, Het Toneel Speelt en Orkater. In 2008 bracht de Nationale Reisopera zijn tragische operette Snow White in première, die door pers en publiek enthousiast werd onthaald. Zijn loopbaan als dirigent begon Hamel op het vlak van de hedendaagse muziek, maar inmiddels heeft hij eveneens een repertoire aan klassieke en romantische muziek opgebouwd, waarmee hij vooral in Italië furore maakt. In Nederland stond hij voor vrijwel alle grote orkesten. In het Holland Festival 2004 dirigeerde hij de wereldpremière van Wet Snow van Jan van der Putte in een productie van de Reisopera. In oktober 2004 debuteerde hij als dichter met de bundel Alle enen opgeteld, die werd met de Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs. Zijn tweede dichtbundel, Luchtwortels (2006), werd genomineerd voor de J. C. Bloemprijs en de Jo Peters Poëzieprijs. In 2010 verscheen zijn derde bundel, Nu je het vraagt. In 1994 ontving hij van het Amsterdams Fonds voor de Kunst de Aanmoedigingsprijs voor Compositie en in 1998 kreeg hij de Elisabeth Everts Prijs, een tweejaarlijkse prijs voor talentvolle jonge musici. Van 2008 tot 2009 was hij de artistieke leider van de Nederlandse Muziekdagen. Met musicoloog Sander van Maas initieerde hij in 2010 de debatreeks ‘De oplossing van de hedendaagse muziek’. Jos van Kan is een Nederlandse regisseur van toneel, muziektheater en opera. Hij debuteerde in 1987 en werkte onder meer bij Artemis, De Wetten van Kepler, Het Zuidelijk Toneel, Oostpool en het Zeeland Nazomer Festival. Van 1995 tot 2003 was hij artistiek leider van het muziektheatergezelschap Maccus. Van Kan regisseert sinds 1994 regelmatig in Duitsland; in Osnabrück ensceneeerde hij onder meer Cloaca van Maria Goos en The importance of being Earnest van Oscar Wilde. En deze winter maakt hij zijn debuut bij het Staatstheater Braunschweig. In Taiwan regisseerde hij de kameropera The second goodbye van Marlijn Helder, die ook te zien was op festivals in Peking en Shanghai. In 2013 zal hij voor de tweede keer een muziektheatervoorstelling regisseren met traditionele Khmer muzikanten in Cambodja. Van Kan werkt regelmatig bij Tryater waar hij in 2014 een nieuwe voorstelling maakt i.s.m. het Keramiekmuseum De Princessehof. Hij regisseerde klassieke werken zoals King Arthur van Purcell (de openingsvoorstelling van het Holland Festival in 1999) en Histoire du Soldat van Stravinsky. Daarnaast regisseert hij regelmatig nieuwe composities, zoals onlangs een nieuwe kameropera van de Indiase componist Param Vir. Bij het Ives Ensemble ensceneerde hij naast werken van o.a. Feldman en Sciarrino twee werken van Richard Rijnvos: Mappamondo, een muziektheatervoorstelling die vorig jaar te zien was in de ZaterdagMatinee, en Die Kammersängerin, die te zien was op het Holland Festival 2011 tijdens Toonzetters. Dit jaar ensceneerde hij Vissen hoesten niet een muziektheatervoorstelling van Jan van de Putte bij Slagwerk Den Haag. Eerder regisseerde hij bij Slagwerk Den Haag Words and Beyond van de Koreaanse componiste Seung-Ah Oh; een muziektheatervoorstelling waarin hij samenwerkte met de danser Michael Schumacher en die te zien was op het Contemporary Music Festival in Huddersfield. Met Micha Hamel maakte Van Kan eerder een tiental muziektheatervoorstellingen bij onder meer Theatergroep Maccus, Staatstheater Schwerin en Orkater.

Michael Schumacher is een Amerikaanse danser, choreograaf en dansleraar. Hij begon op zijn zestiende met dans en verhuisde op zijn achttiende naar New York City, waar hij zijn dansopleiding volgde aan de Juilliard School. Hij haalde er zijn Bachelor of Fine Arts in dans in 1983. Na zijn opleiding werkte hij bij het Feld Ballet van danser, choreograaf en regisseur Eliot Feld (drie jaar) en Twyla Tharp Dance (twee jaar). Halverwege de jaren 80 kwam Schumacher naar Europa. Hij werkte voor de Compagnia di Lisboa in Portugal, voor het Ballett Frankfurt van choreograaf William Forsythe, en voor de Pretty Ugly Dance Company van Amanda Miller. Na een aantal jaren in grote gezelschappen begon Schumacher voor zichzelf. Als solo-danser danste hij in producties van onder anderen Cora Bos-Kroese, Dana Caspersen, Anouk van Dijk, Mark Haim, Chico Katsube en Paul Selwyn Norton. Hij trad op in producties van de Amerikaanse opera- en theaterregisseur Peter Sellars en werkte samen met zangeres Dawn Upshaw, percussionist Han Bennink en cellist en componist Alex Waterman. Vanaf 1997 is hij te zien geweest in eigen en andermans producties in het kader van het Holland Dance Festival: zoals Proxy (2000) van Paul Selwyn Norton; het solostuk Michael Schumacher (2001) als onderdeel van MARTHA van Richard Move; Piping Hot Hutspot (2003) en Last Touch First (2007) met Jiří Kylián en Sabine Kupferberg; en Queen Lear (2010) met Sabine Kupferberg. In 2008 ontving Michael Schumacher tijdens de Nederlandse Dansdagen de Gouden Zwaan, de oeuvre-dansprijs van de Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouwdirecties. Daarnaast kreeg hij van choreograaf Jiri Kylian de Jiří Kylián Ring, ontworpen door Hans Appenzeller.

Het Hexagon Ensemble is een ensemble voor kamermuziek in een ongebruikelijke bezetting: vijf blazers en piano. De kracht van het ensemble schuilt naar eigen zeggen in de chemie tussen de zes persoonlijkheden en de wijze waarop zij elkaar aanvullen, inspireren en uitdagen. Die zes musici zijn Wout van den Berg (fluit), Bram Kreeftmeijer (hobo), Arno van Houtert (klarinet), Christiaan Boers (hoorn), Marieke Stordiau (fagot) en Frank Peeters (piano). De ongebruikelijke bezetting betekent een uniek repertoire. Fluitist Wout van den Berg heeft uitgebreid onderzoek gedaan naar repertoire voor blazers en piano en voor het Hexagon Ensemble een database samengesteld met ruim 4000 titels. Sinds de oprichting in 1991 heeft het Hexagon Ensemble succesvolle optredens verzorgd in onder meer Het Concertgebouw in Amsterdam, Wigmore Hall in Londen en op het Festival van Vlaanderen, evenals in Parijs, Straatsburg, Slovenië en de Verenigde Staten. Vele optredens zijn voor radio en tv vastgelegd; verschillende opnames zijn op cd verschenen, in een catalogus die inmiddels negen uitgaven telt.

CREDITS

muziek
Micha Hamel
regieadvies
Jos van Kan
filmregie
Micha Hamel
filmregie
Jos van Kan
filmadviezen en realisatie
BPM-films (Bas van Gils and Philip van Gils)
dans en live-camera
Michael Schumacher
uitvoering
Hexagon Ensemble
fluit
Wout van den Berg
hobo
Bram Kreeftmeijer
klarinet en bassethoorn
Arno van Houtert
in opdracht van
Holland Festival
Wagnertuba
Christiaan Boers
fagot en contraforte
Marieke Stordiau
piano
Frank Peters
toneelbeeld
Jan Ros
kostuums
Dorien de Jonge
licht
Stefan Dijkman
dramaturgie
Berthe Spoelstra
coproductie
Stedelijk Museum