Een van de vier klassieke komedies van de traditionele Chinese opera, geschreven tijdens de Ming-dynastie door Gao Lian.

Kunqu: de jade haarspeld - deel 2

Wei Chunrong, China Northern Kunqu Opera Theatre

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

Het Holland Festival zet zijn jaarlijkse reis door het traditionele theaterlandschap van het Verre Oosten voort met het Kunqu-stuk De jade haarspeld, een romantische liefdesgeschiedenis in het oude China ten tijde van de Ming dynastie. Dit klassieke werk van toneelschrijver Gao Lian (1527-1609) verhaalt over een jonge student die verliefd wordt op een jonge novice in een klooster. Het stuk wordt verteld volgens de wetten van het Kunqu, ook wel ‘de moeder van het Chinese theater’ genoemd. Verwacht een tot in precisie gechoreografeerde synthese van drama, klucht, opera, ballet, poëzievoordracht en muziek. Met een hoofdrol voor Wei Chunrong, winnares van de Chinese Meihua Prijs en door UNESCO erkend voor haar bijdrage in het promoten van Kunqu.

 

De jade haarspeld wordt in twee delen uitgevoerd die ook los van elkaar te bezoeken zijn (om 17.00 uur en om 20.30 uur)

Tussen de twee delen door kunt u in Stanislavski (in de Stadsschouwburg) van een Chinees georiënteerd menu genieten.
Reserveer het diner bij uw tickets.

Achtergrondinformatie

Kunqu (spreek uit ‘kwin-sju’) is een van de oudste en meest verfijnde nog bestaande vormen van Chinese opera. Met een geschiedenis van meer dan een half millennium geldt Kunqu als de ‘moeder’ van het Chinees theater, waaruit vele andere vormen zijn voortgekomen; maar aan het begin van de twintigste eeuw leidde Kunqu een kwijnend bestaan, en dreigde door het beleid ten tijde van de Culturele Revolutie geheel te verdwijnen. Inmiddels kan Kunqu zich verheugen in een opleving, ook internationaal, en staat deze bijzondere muziektheatervorm sinds 2001 vermeld op de Lijst van Meesterwerken van het Orale en Immateriële Erfgoed van de Mensheid van UNESCO.
De naam ‘Kunqu’, die alleen naar de muzikale component van de kunstvorm verwijst, is een samenstelling: Kun slaat op een plaats (Kunshan, in de Suzhou regio) en qu betekent ‘muziek’. Dit type muziek kan tot de veertiende eeuw getraceerd worden en kreeg zijn definitieve vorm in de zestiende eeuw; in deze periode werden de regels voor onder meer rijm, uitspraak en notatie gestandaardiseerd en vastgelegd. Aan het einde van de zestiende eeuw had Kunqu zich vanuit zijn bakermat, de Suzhou regio, over heel China verspreid, en gold vervolgens tweehonderd jaar lang als de meest prestigieuze vorm van Chinees drama.
Kunqu is een synthese van drama, opera, ballet, poëzievoordracht en muziek, waarop ook oudere vormen van Chinees theater, zoals klucht en acrobatiek, hun invloed hebben gehad; er valt dan ook regelmatig wat te lachen. In een Kunqu-uitvoering wordt ‘recitatief’ afgewisseld met op traditionele melodieën gezongen aria's. Deze gezongen teksten zijn poëzie van hoge kwaliteit. Het recitatief kenmerkt zich door lange uithalen en glissandi. Elk woord en elke frase gaat vergezeld van een gestileerde beweging, onderdeel van een complexe choreografie. Zelfs de meest alledaagse gebaren worden met grote precisie uitgevoerd, op nauwkeurig door muziek en percussie aangegeven momenten. Die hoge mate van stilering is doorgevoerd tot in de kostuums en de zeer sobere aankleding van het toneel. De verschillende roltypen (jonge vrouw, oude man, et cetera) onderscheiden zich sterk in stemgebruik en gestiek. Een Kunqu-uitvoering wordt begeleid door een klein ensemble van 6 tot 10 musici, bestaande uit twee delen: de strijk- en houtblaasinstrumenten (wen-chang), en de percussie (wu-chang). De hoofddrummer is tevens de dirigent van het ensemble.

Synopsis
De jade haarspeld is een liefdesgeschiedenis met goede afloop over de jonge geleerde Pan Bizheng en de taoïstische non Chen Miaochang. Het werk werd gedurende de Ming dynastie geschreven door de toneelschrijver Gao Lian (1527-1609) en behoort tot de Kunqu-canon. Pan is een veelbelovende jongeman, die vanwege een ziekte gedurende de voorbereidingsperiode niet slaagt voor zijn examen. Beschaamd over zijn falen besluit hij niet terug naar huis te gaan, maar naar zijn tante, die moeder-overste is van een klooster. Daar ontmoet hij Chen, een beeldschoon en getalenteerd meisje van goede familie dat in het klooster is getreden nadat ze alles verloren had in een oorlog en nergens anders meer terecht kon. Chen is, met andere woorden, een non uit praktische overwegingen, en in haar borst is het wereldse verlangen naar leven en liefde allesbehalve uitgedoofd. Pan en Chen worden verliefd. Hun geluk is echter van korte duur: Pans tante, de moeder-overste, komt achter hun verhouding. Iets dergelijks is uiteraard een schande voor het klooster, en zij stuurt Pan weg om zijn examen opnieuw af te leggen. Ditmaal slaagt Pan glansrijk en keert terug naar het klooster om te trouwen met Chen.

Biografieën

Het China Northern Kunqu Opera Theatre werd opgericht in 1957 en is gevestigd in Beijing. Het gezelschap is gespecialiseerd in de noordelijke stijl van Kun Opera en houdt het traditionele repertoire levend door middel van producties en onderzoek. Het gaat hier om klassiekers als Het pioenroospaviljoen, Huis in het Westen, Paleis van de eeuwige jeugd en De perzikbloesemwaaier. Kunqu is een van de oudste nog bestaande vormen van Chinese opera die het culturele landschap van het land van de zestiende tot de achttiende eeuw domineerden. Kunqu staat bekend als de ‘moeder’ van honderd operavormen (waaronder Peking opera) en werd in 2001 door UNESCO erkend als een van de Meesterwerken van het Orale en Immateriële Erfgoed van de Mensheid.
Enkele van de meesters van de oudere generatie verbonden aan het Noordelijk Kunqu Opera Theater van China waren Han Shichang, Hou Yongkui, Ma Xianglin, Hou Yushan, Shen Pansheng, Bai Yuzhen en Wei Qinglin. Enkele uitmuntende artiesten van het gezelschap van nu zijn Li Shujun, Hong Xuefei, Cai Yaoxian, Yang Fengyi, Shi Hongmei, Wei Chunrong en Ma Baowang. Het China Northern Kunqu Opera Theatre treedt regelmatig op in Beijing, in het Mei Lanfang Theater en in het Nationaal Centrum voor Podiumkunsten.
Het China Northern Kunqu Opera Theatre heeft in zijn geschiedenis vijftien nationale prijzen voor nieuwe producties gewonnen en meer dan zeventig prijzen voor de artiesten van het gezelschap, waaronder meerdere malen de Meihua (Pruimenbloesem) Prijs, de hoogste onderscheiding voor kunstenaars op het vlak van traditionele Chinese opera. Het China Northern Kunqu Opera Theatre heeft opgetreden in Amerika, Japan, Finland, Rusland, Zweden, Italië, Denemarken en ook in Hong Kong en Taiwan.

Wei Chunrong (1972) is een Chinese topactrice en winnares van de prestigieuze Meihua (Pruimenbloesem) Prijs. In 1982 werd Wei toegelaten tot de Kunqu-afdeling van de Academie van het Operatheater van Beijing. Zij studeerde onder volgelingen van Han Shichang als Li Qianying, Lin Ping and Qiao Yan. In 1988 trad zij toe tot het China Northern Kunqu Opera Theatre en studeerde onder meesters als Zhou Zhongchun, Cai Yaoxian, Cong Yaoqin en Hong Xuefei. Enkele van haar beroemdste opvoeringen zijn haar hoofdrollen in Het pioenroospaviljoen en De jade haarspeld.
Sinds 1993 staat Wei Chunrong in de nationale belangstelling met haar uitmuntende optredens in competities voor jonge performers. Zij was winnaar van de prestigieuze Prijs van de Hong Xuefei Stichting in 1998. In December 2001 presenteerde Wei haar eerste volledige soloprogramma. Het daaropvolgende jaar werd ze door de UNESCO onderscheiden voor haar rol in de promotie van de kunst van Kunqu.Wei is een zeer bekend performer in China. Met haar optreden als Du Liniang in een gedeelte van Het pioenroospaviljoen in een televisie-uitzending van het jaarlijkse Lentefestival oogstte zij veel lof en won zij de harten van miljoenen nieuwe fans. Wei Chunrong acteert ook in toneelstukken.

CREDITS

tekst
Gao Lian
cast
Wei Chunrong
cast
Shao Zheng
cast
Bai Xiaojun
cast
Ma Baowang
cast
Tian Xinguo
cast
Wang Yi
muziekensemble
met traditionele instrumenten zoals: bamboefluit, erhu, sheng, pipa, zheng, sanxian en percussie
productie
China Northern Kunqu Opera Theatre