Na New York en Londen komt de baanbrekende Broadway-musical over Fela Kuti naar Amsterdam.

Fela!

Bill T. Jones

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

Het Holland Festival haalt in samenwerking met Koninklijk Theater Carré de sensationele Broadway-hitmusical Fela! naar Amsterdam. Een uitdagende mix van muziek, dans en theater over het leven van de legendarische Nigeriaanse muzikant en politiek activist Fela Kuti die in de woelige jaren zeventig met zijn Afrobeat de wereld veroverde. Kuti nam het in zijn politieke teksten op tegen het militaire regime in Nigeria en groeide uit tot de vertolker van de onvrede onder de Afrikaanse massa’s die werden onderdrukt door een nieuwe elite van postkoloniale machthebbers. In regie van Tony Award-winnaar Bill T. Jones wordt een wervelende en sexy show opgevoerd waarin Kuti’s moed, passie en strijdbaarheid onvervalst krachtig doorklinken in de grenzeloze energie van de muziek.

"Sahr Ngaugah en zijn danseressen pakken publiek in Carré moeiteloos in." - Metro (*****)
"Musical ‘Fela!’ fabuleuze show" - De Telegraaf (****1/2)
"Geweldige musical die vooral een zang, dans en feelgoodproductie is." - de Volkskrant (****)

Achtergrondinformatie

De musical Fela! vertelt het levensverhaal van de legendarische, Nigeriaanse muzikant en politiek activist Fela Kuti, die in de woelige jaren zeventig met zijn Afrobeat de wereld veroverde. De musical is geproduceerd door onder meer rapper Jay-Z, acteur Will Smith en diens vrouw, actrice Jada Pinkett-Smith. Fela! begon in 2008 off-Broadway in het 37 Arts Theater, maar verhuisde een jaar later naar Broadway, naar het veel grotere Eugene O’Neill Theater. Het werd een gigantische hit. In de pers werd het alom geprezen als een wervelende show waarin de moed, passie en strijdbaarheid van Kuti doorklinken in de grenzeloze energie van zijn muziek. In 2010 won Fela! maar liefst drie Tony-awards, waaronder de prijs voor beste choreografie voor regisseur en choreograaf Bill T. Jones.

Synopsis
Het verhaal speelt zich af tijdens Kuti’s afscheidsconcert in 1978 in de Shrine, Kuti’s legendarische nachtclub in Lagos. Omringd door zijn muzikanten, zangeressen en danseressen vertelt Kuti hier zijn levensverhaal. Dat begon in 1938 in het Zuidwesten van Nigeria, waar Fela Ransome-Kuti geboren werd als zoon van een dominee en een onderwijzeres die later de inspiratie was voor Fela’s politieke activisme. Kuti vertelt hoe hij vanuit Londen in 1963 terugkeerde naar Lagos, en daar een nieuwe sound ontwikkelde, de Afrobeat, een mix van jazz, funk en Afrikaanse ritmes.
Tijdens een bezoek aan de Verenigde Staten in 1968 kwam Kuti in aanraking met de Black Power-beweging. Hij raakte overtuigd dat hij met zijn muziek de wereld kon veranderen en opende zijn eigen nachtclub: de Afro Shrine in Lagos. Van daaruit ging hij zich actief met de politiek bemoeien. Zijn teksten werden uitgesprokener en hij groeide uit tot meer dan zomaar een razend populaire zanger. Hij werd een culturele rebel, de held en de spreekbuis van de onderklasse van Nigeria en omringende landen. Kuti nam het op voor de massa’s die moesten toezien hoe een nieuwe elite van postkoloniale machthebbers hen onderdrukte en zich ten koste van hen verrijkte. In 1974 zette hij uit protest een hek om zijn tuin en riep de onafhankelijke republiek Kalakuta uit.
Deze staat binnen de staat Nigeria werd een doorn in het oog van de toenmalige machthebbers. Het nummer Zombie was de druppel die de emmer deed overlopen. Het nummer spot met de militaire macht in Nigeria en werd erg populair in grote delen van Afrika. Het Nigeriaanse leger ondernam actie. Het vernielde de Kalakuti Republic en molesteerde de bewoners. Fela’s moeder overleed aan de verwondingen opgelopen tijdens de inval. Sindsdien was Kuti tot het eind van zijn leven een onverzoenlijke criticaster van het regime in Nigeria. In 1979 probeerde Kuti deel te nemen aan de presidentsverkiezingen met zijn Movement of the People. Zijn kandidatuur werd echter ongeldig verklaard. In de jaren tachtig toerde hij met zijn nieuwe band Egypt 80 door Afrika, Europa en de Verenigde Staten. Zijn tournees brachten een belangrijke bijdrage aan acceptatie van Afrikaanse ritmes en cultuur. In 1997 overleed Fela Kuti aan de gevolgen van Aids. Zijn begrafenis bracht een miljoen mensen op de been.

Fela Kuti’s bewogen levensverhaal is door de gerenommeerde regisseur en choreograaf Bill T. Jones omgezet in een kaleidoscopisch stuk waarin dans en muziek de politiek en de persoon van Kuti belichamen, en het publiek ontdekt wie deze man vol passie, strijdbaarheid en energie werkelijk was.

Biografieën

Regisseur en choreograaf Bill T. Jones is tweevoudig winnaar van een Tony, de belangrijkste Amerikaanse theaterprijs. Jones begon zijn dansopleiding aan de State University of New York (SUNY) in Binghampton, waar hij klassiek ballet en moderne dans studeerde. Na een tijd in Amsterdam te hebben gewoond, keerde Jones terug naar SUNY, waar hij in 1973 mede-oprichter werd van American Dance Asylum. Jones choreografeerde en gaf wereldwijd optredens, zowel solo als duetten met wijlen zijn partner Arnie Zane. In 1982 richtte hij met Zane de Bill T. Jones/Arnie Zane Dance Company op. Bill T. Jones creëerde meer dan honderd werken voor zijn eigen gezelschap. Daarnaast maakte hij diverse opdrachtwerken voor moderne en klassieke dansgezelschappen, waaronder Boston Ballet, het Ballet van de Opera van Lyon, het Ballet van de Opera van Berlijn en The Flight Project van de Dayton Contemporary Dance Company. Verder maakte Jones ook tal van opdrachtwerken voor zijn eigen gezelschap, waaronder premières voor het Next Wave Festival in de Brooklyn Academy of Music en St. Luke’s Chamber Orchestra. Voor zijn choreografie van The Seven voor de New York Theatre Workshop ontving Jones in 2006 de Lucille Lortel Award voor Beste Choreografie. Na in 2007 een Tony Award voor Beste Choreografie te hebben gewonnen voor zijn choreografie van de Broadway musical Spring Awakening, sleepte hij in 2010 zijn tweede Tony binnen, voor Beste Choreografie voor Fela!. Bill T. Jones ontving eredoctoraten van onder meer het Art Institute of Chicago, Bard College, Columbia College, Juilliard School, Swarthmore College en Yale University.

Sahr Ngaujah werd genomineerd voor een Tony voor zijn rol als Fela Kuti in Fela!. Ngaujah is behalve acteur ook regisseur en theaterdirecteur. Hij is van Sierra Leonese afkomst en geboren in Amerika. Hij woont in Amsterdam, waar hij ook een groot deel van zijn opleiding genoot. Ngaujah begon zijn acteursloopbaan bij het Youth Ensemble van Atlanta onder Freddie Hendricks. In 2001 vertrok hij naar Amsterdam, waar hij zijn carrière verder ontwikkelde. Hij acteerde in Nederland onder meer bij de Amsterdamse multi-disciplinaire theatergroep Made in da Shade – later MC - en het Rotterdamse O.T. Theater onder Gerrit Timmers. Verder heeft ie ook gewerkt onder Faulk Richter van de Berlin Schaubühne en Walter Chakela van het Windybrow in Johannesburg. Ngaujah is ook bekend van een aantal rollen in films en TV-series, waaronder The Signal en Stomp the Yard. Ngaujah studeerde in 2006 af als regisseur aan de DASArts Academie in Amsterdam, onder Moniek Toebosch en Alida Neslo. Als afstudeerproject maakte hij in 2006 Conversations with Ice, een stuk dat de Westerse blingblingcultuur van rap en hiphop plaatst tegenover het probleem van bloeddiamanten en kindsoldaten in het land van zijn vader Sierra Leone. Naast zijn acteerwerk en regie werkt Ngaujah ook aan een transatlantisch underground festival waarmee hij de culturele en artistieke banden tussen zijn woonplaats Amsterdam en zijn geboortestad Atlanta wil aanhalen, A to the A genaamd.                           

CREDITS

gepresenteerd door
Shawn ‘Jay-Z’ Carter
gepresenteerd door
Will & Jada Pinkett Smith
gepresenteerd door
Ruth & Stephen Hendel
gepresenteerd door
Fela! on Broadway LCC & National Theatre London
gepresenteerd door
Roy Gabay
gepresenteerd door
Sony Pictures Entertainment
gepresenteerd door
Edward Tyler Nahem
gepresenteerd door
Slava Smolokowski
gepresenteerd door
Chip Meyrelles
gepresenteerd door
Ken Greiner
gepresenteerd door
Douglas G. Smith
gepresenteerd door
Steve Semlitz
gepresenteerd door
Cathy Glaser
gepresenteerd door
Daryl Roth/True Love Productions
gepresenteerd door
Susan Dietz
gepresenteerd door
Mort Swinsky
gepresenteerd door
Knitting Factory Entertainment
gepresenteerd door
Ahmir ‘Questlove’ Thompson
boek
Jim Lewis
boek
Bill T. Jones
muziek, teksten
Fela Anikulapo-Kuti
overige teksten
Jim Lewis
arrangementen, overige muziek
Aaron Johnson
arrangementen, overige muziek
Jordan McLean
gebaseerd op het leven van
Fela Anikulapo-Kuti
bedacht door
Bill T. Jones
bedacht door
Jim Lewis
bedacht door
Stephen Hendel
regie, choreografie
Bill T. Jones
ontwerp
Marina Draghici
lichtontwerp
Robert Wierzel
geluidsontwerp
Robert Kaplowitz
muzikale leiding
Aaron Johnson
muzikale leiding
Jordan McLean
cast
Leden van de cast van Broadway en The National Theatre
projectie-ontwerp
Peter Nigrini
ontwerp pruiken, haar, make-up
Cookie Jordan
algemeen directeur
Niegel Smith
algemeen choreograaf
Maija Garcia