Zwarte humor en bijtende maatschappijkritiek in Tom Lanoyes radicale Tsjechov-bewerking van Ivanov en Platonov.

De Russen!

theatermarathon - wereldpremière

Ivo van Hove, Toneelgroep Amsterdam

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

In De Russen! heeft Tom Lanoye Tsjechovs jeugdwerken Ivanov en Platonov samengevoegd en radicaal bewerkt tot een zwarte komedie voor nu. Ivo van Hove regisseert een wervelend, caleidoscopisch stuk vol donkere humor en bijtende maatschappijkritiek, een portret van een groep mensen die vanuit een onbestemd gevoel van gemis en verlies wild om zich heen slaat, zondebokken zoekt en frustraties botviert. De achttien personages tuimelen over elkaar heen, maken elkaar het leven zuur en branden uiteindelijk op in een Tsjechov waarin de melancholie is vervangen door wrevel en onlust. Een marathonvoorstelling die geen moment verveelt, met nagenoeg het hele ensemble van Toneelgroep Amsterdam.

 

Achtergrondinformatie

Synopsis 
Ivanov voelt zich gevangen in een huwelijk met een Joodse, inmiddels zieke vrouw en probeert zijn sluimerende depressie het hoofd te bieden. Hij vlucht in een relatie met de jongere Sasja en brengt zijn avonden en nachten door in het gezelschap van onbekenden en vage kennissen. Wanneer zijn vrouw hem met zijn maîtresse betrapt, reageert ze furieus en sterft ze kort daarop. Na haar dood neemt Ivanov zich voor om met Sasja te huwen. Zijn gevoel van zinloosheid neemt toe en wordt als een strop om zijn hals. Platonov, de dorpsonderwijzer is getrouwd en heeft een kindje maar dat belet hem niet om een heleboel andere vrouwen het hof te maken. Hij leeft als een jongetje dat nooit heeft leren kiezen en dat indrukken en ervaringen verzamelt zonder aan de toekomst te denken. Zijn liederlijke levensstijl charmeert gedurende enige tijd zijn vrienden maar stilaan raakt zijn krediet op. Beide mannen, de één gevangen in de keuzes uit zijn verleden, de ander niet in staat een toekomst vorm te geven, leven in onvrede met zichzelf en de maatschappij en vluchten in de roes van het nu. 

 

Biografieën

Anton Tsjechov (1860-1904) schreef met zijn jeugdwerken Platonov (de Vaderlozen,1878) en Ivanov(1887) twee stukken die ver verwijderd lijken van de weemoedige toon van zijn latere werk (Oom Wanja,De MeeuwDrie Zusters en De Kersentuin). In Platonov en Ivanov toont hij mensen gedreven door eigenbelang en regelrecht egoïsme. De veranderende maatschappij waarin de adel plaats moet maken voor burgers en nieuwe rijken is de voedingsbodem voor een losgeslagen type mens, niet geworteld in het verleden en onzeker over de toekomst. De personages worden zoals gebruikelijk bij Tsjechov geschetst met mededogen en begrip, maar een aantal onder hen wordt door hun naasten afgerekend op hun opportunisme en gebrek aan liefde. De Russen! is een grimmig portret van de mens in staat van onvrede en oorlog met zichzelf en zijn naasten. 

De gevierde Vlaamse roman- en theaterauteur Tom Lanoye is met zijn toneelbewerking van Tsjechovs stukken niet aan zijn proefstuk toe. Eerder bewerkte hij ondermeer Shakespeare’s koningsdrama’s voor Luk Perceval (Ten Oorlog, 1997), de roman Mephisto van Klaus Mann als Mephisto for ever voor Guy Cassiers (Toneelhuis, 2006) en Fort Europa voor Johan Simons. 

Bij Toneelgroep Amsterdam regisseerde Ivo van Hove recent Angels in America van Tony Kushner, de marathonvoorstelling Romeinse Tragedies naar Shakespeare, Opening Night van John Cassavetes, Rocco en zijn broers van Luchino Visconti, Teorema naar Pier Paolo Pasolini (coproductie Ruhrtriennale), Antonioni-project van Michelangelo Antonioni, Kreten en gefluister van Ingmar Bergman, La voix humaine van Jean Cocteau en Zomertrilogie van Carlo Goldoni. Van Hoves werk wordt geregeld gelauwerd: onder meer tweemaal met een Obie Award voor de beste regie van een off-Broadway productie in New York (voor More Stately Mansions en Hedda Gabler), de Oeuvre Prijs van Oost-Vlaanderen (1995), de Theaterfestivalprijs (1996), de Archangel Award op het Festival van Edinburgh (1999) en werd hij benoemd tot Chevalier dans l'Ordre des Arts et des Lettres (2004) in Frankrijk. In 2007 ontving hij in Nederland de Prijs van de Kritiek. In 2008 ontving hij samen met Jan Versweyveld de Prosceniumprijs voor hun gezamenlijke oeuvre.

CREDITS

van
Tom Lanoye
naar
Anton Tsjechov
regie
Ivo van Hove
compositie
Tom Holkenborg (Junkie XL)
dramaturgie
Peter van Kraaij
scenografie
Jan Versweyveld
regie-assistent
Matthias Mooij
video
Tal Yarden
kostuums
An d’Huys
cast
Barry Atsma
Jacob Derwig
Hélène Devos
Roeland Fernhout
Fred Goessens
Janni Goslinga
Marieke Heebink
Fedja van Huêt
Chico Kenzari
Hans Kesting
Hugo Koolschijn
Chris Nietvelt
Frieda Pittoors
Alwin Pulinckx
Halina Reijn
Gijs Scholten van Aschat
Karina Smulders
Leon Voorberg
productie
Toneelgroep Amsterdam
coproductie
Holland Festival
International Theatre Festival Dialog-Wroclaw

DEZE VOORSTELLING IS MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR