Samoaanse choreograaf Ponifasio onderzoekt onze verstoorde relatie met de aarde.

Birds With Skymirrors

MAU, Lemi Ponifasio

U kijkt nu naar een voorstelling uit het archief van Holland Festival

Toen Lemi Ponifasio op het eiland Tarawa in de Stille Zuidzee rondliep, zag hij grote fregatvogels rondvliegen met wat leek op glinsterende spiegeltjes in hun bek. De van Samoa afkomstige regisseur en choreograaf ontdekte bij nader inzien dat het om stukjes dodelijke plastic tape van videobanden ging die de vogels uit de vervuilde oceaan hadden opgepikt. In plaats van te preken over milieupolitiek heeft Ponifasio met Birds With Skymirrors een stuk willen maken dat indringend en oprecht onze relatie met de aarde aankaart. Deze voorstelling van MAU, Ponifasio’s in Nieuw-Zeeland gevestigde gezelschap, is noch dans noch theater. Ze laat een unieke toneelbeeldentaal zien: ceremoniëel, geconcentreerd en uitgevoerd met meesterlijke precisie.

programmaboek

Achtergrondinformatie

Birds with Skymirrors is een voorstelling waarin de van oorsprong Samoaanse regisseur en choreograaf Lemi Ponifasio de milieuvervuiling in de Zuid-Pacific en de rest van de wereld centraal stelt, en van hier uit onze relatie tot de natuur ter sprake brengt. Ponifasio wilde deze voorstelling maken nadat hij op het eiland Tarawa, één van de Kiribati-eilanden in het Zuid-Pacifische gebied, vogels zag rondvliegen met een of ander reflecterend materiaal in hun bek. Vandaar de titel Birds with Skymirrors. Bij nader inzien bleek dat het hier om stukjes plastic van videobanden ging. Voor Ponifasio was het een veelzeggende ontdekking, zeker in dit kwetsbare gebied, de Pacific, waar de opwarming van de aarde en de milieuvervuiling de laatste decennia enorme schade heeft aangericht.

De kwestie die Ponifasio centraal wil stellen in Birds with Skymirrors is die van de relatie van de mens tot de aarde. Hoe komt het dat wij onze onderlinge afhankelijkheid met andere dieren en de natuur miskennen? Hoe kunnen wij weer integreren met de natuur? Volgens Ponifasio gaan de antwoorden op die vragen veel dieper dan wat kritische analyse en ontwikkeling van nieuwe technologieën. Wat hier nodig is, is een psychologische en culturele omslag.

Birds with Skymirrors wordt opgevoerd door dansers van het door Ponifasio zelf opgerichte gezelschap MAU. Mau is Samoaans voor zowel ‘visie’ als ‘revolutie’ en tevens de naam van de in 1908 opgerichte vrijheidsbeweging van Samoa. MAU is een gemeenschap van kunstenaars, wetenschappers en intellectuelen in Waitakere City in Nieuw-Zeeland. De dansers, musici en acteurs komen oorspronkelijk van verschillende eilanden in het Stille-Zuidzeegebied. In Birds with Skymirrors zijn zes van de dansers afkomstig van de Kiribati-eilanden.

Zoals in al zijn voorstellingen met MAU verbindt Ponifasio ook in Birds with Skymirrors muziek en moderne dans met traditionele rituelen en ceremonieën. Het zingen van sommige performers en de langzame, precieze bewegingen maken het in combinatie met de spaarzame belichting, de set en de muziek een bijna ceremoniële ervaring, waarin de tijd is vertraagd en het publiek wordt aangemoedigd om niet alleen te kijken, maar ook te reflecteren.

Het beeld van de vogels deed Ponifasio maakt in zijn voorstelling gebruik vandenken aan drie mythische verhalen: het beroemde De vergadering van de Vogels van de 12e eeuwse Perzische dichter Farid ud Din Attar; het mythische Samoaanse verhaal Sina en de aal, over het ontstaan van de eerste kokospalm; en het Hawaiaanse scheppingsverhaal Kumulipo, een gezongen gebed dat het ontstaan van de aarde omschrijft. De Kumulipo (de letterlijke betekenis van het woord is: begin in diepe duisternis) articuleert de verbinding tussen de lucht en aarde, de aarde en de oceaan, tussen het water en het land, land en mens, mens en god. Het beschrijft de onderlinge verbintenissen en het thema van overleving.. 

Biografieën

Lemi Ponifasio is een regisseur en choreograaf afkomstig van Samoa. Hij is de oprichter van het dansgezelschap MAU, in Nieuw-Zeeland.
Tijdens zijn studie politicologie en filosofie aan de Auckland University in Nieuw-Zeeland raakte Lemi Ponifasio (1964, Lano, Samoa) geïnteresseerd in dans en ontdekte hij de politieke en filosofische waarde ervan.In 1995, na een verblijf van aantal jaar in Europa en Azië, keerde Ponifasio terug naar de Pacific en richtte MAU op, een plek waar hij samen met architecten, musici, dansers, hogepriesters en wetenschappers nieuwe toekomstbeelden voor zijn vaderland ontwikkelt.
Ponifasio combineert in zijn werk de traditionele en hedendaagse kunst van de Zuid-Pacifische eilanden en Aotearoa, de Maori-benaming voor Nieuw-Zeeland. Hij haalt zijn inspiratie onder meer uit oude Pacifische rituelen. Met MAU Dance Company maakt Ponifasio voorstellingen waarin dans, theater, voordrachten en beeldende kunst verbonden worden met rituelen en ceremoniën, en waarin sociaal-politiek commentaar samengaat met traditionele, culturele uitingen.
Ponifasio tracht als danskunstenaar en performer zijn stem in de samenleving te laten horen. Hij probeert zijn publiek te raken met een emotioneel geladen kaleidoscoop van ideeën en invloeden omtrent de politiek van ras, traditie, mythologie, consumptiemaatschappij en milieubewustzijn.
Ponifasio heeft inmiddels een internationale reputatie verworven door zijn uitdagende en krachtige voorstellingen. Zijn werk is onder andere te zien geweest op de Biennale van Venetië, het Adelaide Festival, de Prague Quadrenniale, Theater der Welt en het Holland Festival (in 2005 met de voorstelling Paradise).

CREDITS

concept, ontwerp, choreografie, regie
Lemi Ponifasio
licht
Helen Todd
uitvoering
MAU
cast
Ioane Papalii
Teataki Tamango
Aivale Cole
Arikitau Tentau
Maereke Teteka
Gerard Tatireta
Kasina Campbell
Rosie TeRauawhea Belvie
Holly Amiria Te Waiora
Bainrebu Tonganibeia
Keith Binoka
Kelemete Fu’a
Tangaroa Taara
productie
MAU
coproductie
Wiener Festwochen
Holland Festival
New Zealand International Arts Festival
Mercat de les Flors Barcelona
deSingel international arts campus / Antwerp
spielzeit’europa | Berliner Festspiele

DEZE VOORSTELLING IS MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR